KIZILBAŞ KİMDİR VE KIZILBAŞLIK

Her ne kadar bazıları bir yanılgı içine girip Kızılbaşlığı Alevilik içinde bir kol olarak görseler de esasında Kızılbaşlık Aleviliğin ta kendisidir. Kızılbaş kavramı tarih boyunca ve günümüzde Alevileri aşağılamak, karalamak ve küçük düşürmek için kullanılmıştır. Alevilerin düşmanları Kızılbaşlığı Alevileri küçük düşürmek maksadıyla kullandıkları oranda Aleviler Kızılbaş kavramına sahip çıktılar.

Kızılbaş kelimesi kızıl başlık takan anlamına geliyor. Tarihçesi Uhut savaşına kadar uzanır. Uhut savaşında Hz. Ali kendisini Hz. Peygambere siper ettiği sırada başından yaralanır. Bu savaştan sonra Hz. Ali’ye Kızılbaş denmiştir. Yine Sıffın savaşında Hz. Ali’nin taraftarları başlarına kırmızı başlık takmışlardır. Alevi devleti olan Safevi ordusunun askerleri de başlarına kızıl başlık takarlardı. Alevi düşmanları Alevi kavramını kullanmazlar, onun yerine Kızılbaş kavramını kullanırlardı. Bunu Alevileri aşağılamak amacıyla yaparlardı. Aleviler ise Kızılbaşlığı sahiplenip, kendilerini öyle de ifade ederlerdi.

Sonuç olarak bilinmelidir ki; Kızılbaşlık Alevi inancı içindeki bir kol veya tarikat değildir. Kızılbaşlık Alevi düşmanlarının Alevileri aşağılamak maksadıyla kullandıkları bir terimdir. Ve Kızılbaşlar bütün Alevilerdir, Kızılbaşlıkta Aleviliktir.

.: Kızılbaşlık Nedir? :.





KIZILBAŞLIK NEDİR



Kızılbaşlık teriminin kökenine ilişkin çok çeşitli görüşler vardır. Kızılbaşlık terimine özel anlam yükleyen ve kendisiyle özdeşleştiren Türkmenler olmuştur. Kürşat KARACABEY bu konuya ilişkin uzunca bir yazı yazmıştır.

Biz burada kısaca Aleviler, Kızılbaşlığı nasıl algılıyorlar ona değineceğiz. Prof.Dr. Emel Esin ve Dr.İsmail Kaygusuz; Çin, Arap ve Rus kaynaklarına dayanarak verdikleri bilgilere göre: Alevi terimini Orta-Asya’da Türkler ilk kez bugünkü anlamıyla 9.yüzyılın ilk çeyreğinden sonra kullandıklarını iddia etmektediler.


İslamiyeti, Türk töre ve inanç potasında eriten Türkler, yeni senteze (alışıma)’da, Emevi ve Abbasi İslam anlayışından ayırmak için, muhalefetteki Hz.Ali yanlı bir ifade ile Alevilik demişlerdir. Türk destanlarında Hz. Ali ile Gök-Tanrı özdeşleştirilmiştir.

Alevilik mezhepten ve tarikatten daha çok bir “Akılcı Tasavvuf Yolu”nu içerir. Yüzlerce yıl süren göç dalgaları halinde Anadolu’ya gelen Türkler; akılcı inanç ekolüne sahip oldukları için Alevilik yeni anayurtlarında yetersiz kalır. Bu kavram yerine siyasi iktidarı da hedefleyen yeni bir terim ile kendilerini ifade ederler. O da Kızılbaşlık’tır.


Kızılbaşlık siyasetinin temellerini Hâce Bektaş Veli Dergâhı Postnişini Balım Sultan (1458-1519/20) ile Şah İsmail Hatayî (1487-1524) atmışlar ve teorize etmişlerdir. Anadolu Alevi ve Bektaşi Türkmenleri’nin derleniş ve toparlanışlarının: Birincisini, Baba İlyas Horasanî (?-1240); İkincisini, Sultan Hünkâr Hâce Bektaş-ı Veli (1209/10-1271/2); Üçüncüsünü, Şeyh Bedreddin (1357-1420); Dördüncüsünü ise Şah İsmail Hatayî gerçekleştirir. Kızılbaşlık siyaseti; Anadolu’da yapılan Seyyid Ocakları mensubu dedeler ile Türkmen Aşiret, Oymak ve Oba Beyleri’nin katılımıyla iki “TÜRKMEN KURULTAYI”nda somut uygulanabilir hale gelmiştir. Her iki toplantıya da Şah İsmail başkanlık etmiştir. Birincisi, Erzincan-Tercan’ın Sarıkaya yaylasında 1500 yılında gerçekleşmiş; alınan karar sonucu, “SAFEVİ TÜRK KIZILBAŞ DEVLETİ” kurulmuştur. İkincisi; yine Şah İsmail’in başkanlığında Sivas’ın Yıldızeli’ne bağlı Banaz-Bedirli arasındaki 1509 yılında yapılır. Bu toplantıda yeni kurulmuş devletin askeri ve politik stratejisi tartışılır. Devletin sınırları; Batı’da Fırat-Dicle Irmağı’ndan; Doğu’da Aral Gölü-Ceyhun Irmağı’na kadar ki coğrafi bölgeyi kapsayacak şekilde belirlenir.


Bu iki kurultayla Kızılbaşlık toplum projesi ve devlet sistemi belirlenerek uygulamaya koyulur. Şah İsmail: “Yüreği dağ, Bağrı kızıl yakut gibi kan olmadan, Kızılbaş olmak kimsenin haddi değildir” der. Fakat bu Kızılbaşlık tasarımı, Şah İsmail’in 23.5.1524 yılında Hakk’a yürümesiyle son bulur. Safavi Türk Kızılbaş Devlet erkinden, Türkmen Beyleri giderek dışlanır ve yerlerini, Selçuklular’dan bu yana sürekli devlet yöneticisi çıkarmış Fars kökenli aristokrat ailelerden gelen bürokratlar ve Şii mollalar alır. Türkler yurdu olan bugünkü Güney Azerbaycan sömürge statüsünde kalır. Sonuçta Safevi Devleti bir Fars (İran) devleti olur. Şah İsmail sonrası Kızılbaş Türkmenler yer yer “muhalif düzeyde” başkaldırmalarına karşın başarılı olamamışlar, Osmanlı devlet yöneticileri kanlı bir şekilde ayaklanmaları bastırmıştır.


Anadolu Türkmen Oymaklarının ve Dede Ocaklarının “Kızılbaşlık Toplum Projeleri” de Şah İsmail sonrası “ütopya” olarak yerini “Mehdi beklentisi”ne bırakır ve “tefekkür dönemi”ne girilir.

Avrupa devletlerinin azınlıklar meselesini dayatmasından sonra Osmanlı Devleti; 1839 Gülhane Hattı Hümâyûnu ilanına müteakip “Alevi Türkmenleri” İslam dairesinde kabul eder.


Kızılbaşlık tanımına gelince: Alevi-Bektaşi inanç ve kültür öğretisinin, toplumsal yaşam tarzının; siyasallaşmış doktrinel adına ve devlet iktidarını amaçlayan stratejik hedefine; sosyo-ekonomik toplumsal kuramının uygulama düzeninin sistemine KIZILBAŞLIK denir. Yani Alevilik öğretisinin; toplumu bilgi ve becerilerisiyle yönetme, iktidar erkiyle uygulama modeline Kızılbaşlık sistemi denir.

Bugün ise Alevilik ve Kızılbaşlık özdeş hale gelmiştir.

Destanlardan ve çeşitli kaynaklardan Oğuz Türkmenleri’nin “kızıl börk”, siyah libas ve 40 cm. boyunda ökçesiz sivri burunlu “kızıl çizme”ler giydiklerini bilmekteyiz. İbni Bibi ve Prof. Fuat Köprülü; Babailer İsyanını, "Siyah libaslı, kızıl börklü, ayakları çarıklı” Türkmenlerin, Karamanoğlu’nun komutasında Konya’yı istila etmelerini, Bektaşilik ceryanını, Safevi İmparatorluğunun kurulmasını, Heterodoks Göçebe hareketleri olarak değerlendirmektedir. Horosan’da, Selçuklu İmparatoru Sancar'a isyan eden Türkmenleri de aynı sosyal tipi temsil eden zümreler olarak değerlendirmektedir.



Ulâ’n bana Kızılbaş demiş, desin!

Doğru söyler Yezit, isterse sövsün!

İsterse Pir Sultanlar gibi assın!

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Herkes bilsin ikiliği hiç sevmem,

İkrar verdim, bir daha geri dönmem,

İnsanım yolumdan ayrı hiç kalmam,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Başta Kızılbaş Ali, hem de Veli,

Onların yüreği dağ gibi ulu,

Bağrı kızıl yakut hem de kan dolu,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Şah Hatayi pirim benim çağlarım,

Yüksünmedim kızıl çarık teperim,

Kara libas ile cenğe giderim,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

ONAR BABA yarenimle hem hâlim,

Başımda kızıl börk bağlı Türkmenim,

Nâr-ı hâl içinde gökte uçmağım,

Hakk’a ayan kızılbaşım, kızılbaş.

Türkiye'de - Azerbaycan'da - İran'da - Balkanlar'da ve Iraktaki Türkmenlerin çoğu KIZILBAŞ'tır.
Şah İsmail'de bir KIZILBAŞ Türk'üdür...:innocent:

ALEVI GENÇ tüm alevıler kızılbas dıyosun bende bunu biliyorum bende kızılbasım bu konuyla ılgili bırçok kıtap okudum ama çoğu alevı kızılbaslığı kabul etmıyor malesef.Bizim burada alevıler arasında da ayrım var.Kızılbasları kuçumsuyorlar,ama anlamını dahı bılmıyorlar.üyelığımı aktıf edınce bu konunun pesıne düseceğım.Yazılacak çok sey var."Gidi yezıt bıze kızılbas demıs,bahçede açan gülde kırmızı,ıncınme ey gonul ne derse desın, kuran ı derc eden dil de kırmızı"PİR SULTAN ABDAL

evet canlar kızılbaşlık nedir. benim anladığım kızılbaşlık iranda safeiler hanedanlığını kuran ve ilk kez imamiyeyi resmi mezhep kabuleden erdebaliye tarikatı şehlerive bu tarikata bağlı olan ocaklar bu imamiyye bağlı olan askeri ve derğah lardakiler kızıl şar bağlardı ve onlarada kızıl baş denirdi. bu erdebaliye de şah ismailin atasıdır ve şah türktür diyenler iyi araştırsınlar türkleri alevilikle tanıştıran erdabeldir kendiside iran farsıdır. bu gün anadolu aleviliginin genelide bu ocaktan el almıştır ve oraya bağlı idiler taki anası ermeni babası yahudi yavuz töreyene kadar .o güne kadar kızılbaşlıkta bir iftira bulamazsınız yavuz sultandan sonra bütün osmanlı varlığını aleviliği karalamak ve yok etme hizmetine sunmuştur.

ALEVI GENÇ tüm alevıler kızılbas dıyosun bende bunu biliyorum bende kızılbasım bu konuyla ılgili bırçok kıtap okudum ama çoğu alevı kızılbaslığı kabul etmıyor malesef.Bizim burada alevıler arasında da ayrım var.Kızılbasları kuçumsuyorlar,ama anlamını dahı bılmıyorlar.üyelığımı aktıf edınce bu konunun pesıne düseceğım.Yazılacak çok sey var."Gidi yezıt bıze kızılbas demıs,bahçede açan gülde kırmızı,ıncınme ey gonul ne derse desın, kuran ı derc eden dil de kırmızı"PİR SULTAN ABDAL

Kızılbaşlar hakkında yazıçaklarını bekliyoruz can...

Kızılbaşlık Aleviliktir zaten.Mesela ben Kızlbaş Askeriyim.. :D

Bize Kızılbaş derler ve bunun hakkında birçok rivayet vardır.Mesela Şah İsmailin ordusunun Kızılbaşlık takması..

Kızılbaşlık Aleviliktir zaten.Mesela ben Kızlbaş Askeriyim.. :D

Bize Kızılbaş derler ve bunun hakkında birçok rivayet vardır.Mesela Şah İsmailin ordusunun Kızılbaşlık takması..

Evet Şah İsmail'in ordusu kızıl kasklar takarmış ama ondan önce İslam Ordusunun İçinde Hz.Ali ve Hz.Ali'ye bağlı ordu Başlarına kızıl bez bağlarlarmış...Bizde onların soyu olduğumuz için KızılBaş Kalmış adımız.Bununla grur duyarız...

paylaşımın için teşekkür ederim ben kızılbaşlılığı Hz. Ali yi küçük düşürmek aşağılamak için kullandıklarını biliyorum ve paylaşımın sayesinde iyice öğrendim sağol

paylaşımın için teşekkür ederim ben kızılbaşlılığı Hz. Ali yi küçük düşürmek aşağılamak için kullandıklarını biliyorum ve paylaşımın sayesinde iyice öğrendim sağol

Rica ederim Can.
Sunniler bunu bize küçük düşürmek için sölesede biz grur duyarız.Sunnileri bilen bilir.

:)
Zaten kızılbaşlığı detaylı bir şekilde anlatmaya çalıştım.Bunu sizlerin yardımıyla geliştireçeğiz.Kendinize iyi bakın...

paylaşımın için teşekkür ederim ben kızılbaşlılığı Hz. Ali yi küçük düşürmek aşağılamak için kullandıklarını biliyorum ve paylaşımın sayesinde iyice öğrendim sağol
demek bu doğru sizce.ayni inandınız nerde kaldı burda osmanın yaptığı ömerin yaptığı ebu bekir yaptığı ADI GÜZEL MUSTAFA DÜNYASINI DEĞİŞTİRMEDEN ÖNCE YERİ İÇİN KAVGA ÇIKMADIMI HALİFELİK ömerler osmanlar bekirler bunları düşünürkern ALİ BENİ YIKASIN KAMBER SUYUMU KOYSUN DEMEDİMİ MUSTAFA ÖMERLER CENAZEYİ SAHİP ÇIKMAK İSTEDİ BAŞLARINDAKİ İMAMEYİDE UNUTMAYALM YANİ BAŞLIK ALİDE ZÜLFÜKARI ÇEKTİ ONLARDA DEDİLERKİ KIZBAŞ ZÜLFÜKARINI ÇEKTİ.BURDAN GELMEDİMMİ KIZILBAŞLIK BEN BUNLARI GOOOGLEDEN İNDİRMEDİM BU YAZILAR EL YAZMASI ESKİ TÜRKÇEYE AİT GOOGLEDEN İNDİREREK ALEVİLİK YAPILIR OLMUŞ GÖRÜYORUM Kİ NE ACI

demek bu doğru sizce.ayni inandınız nerde kaldı burda osmanın yaptığı ömerin yaptığı ebu bekir yaptığı ADI GÜZEL MUSTAFA DÜNYASINI DEĞİŞTİRMEDEN ÖNCE YERİ İÇİN KAVGA ÇIKMADIMI HALİFELİK ömerler osmanlar bekirler bunları düşünürkern ALİ BENİ YIKASIN KAMBER SUYUMU KOYSUN DEMEDİMİ MUSTAFA ÖMERLER CENAZEYİ SAHİP ÇIKMAK İSTEDİ BAŞLARINDAKİ İMAMEYİDE UNUTMAYALM YANİ BAŞLIK ALİDE ZÜLFÜKARI ÇEKTİ ONLARDA DEDİLERKİ KIZBAŞ ZÜLFÜKARINI ÇEKTİ.BURDAN GELMEDİMMİ KIZILBAŞLIK BEN BUNLARI GOOOGLEDEN İNDİRMEDİM BU YAZILAR EL YAZMASI ESKİ TÜRKÇEYE AİT GOOGLEDEN İNDİREREK ALEVİLİK YAPILIR OLMUŞ GÖRÜYORUM Kİ NE ACI

Sen şu elyazı kitaplarında yazanları bizlerle paylaşta bizde öğrenelim.Sencede iyi olmaz mı?
Sevgili arkadaşım yazdıklarını biraz daha okunaklı ve anlatıcı yazarsan sevinirim ben ve diğer yazılarını okuyanlar daha ii anlarlar.

alevigenc paylasımların icin cok tesekür ederim can bu konuda konusmustuk seninle zaten biz ama cogu kişiyi aydınlatacak bir topik actıgın icin tesekür ederim sana can

Sen şu elyazı kitaplarında yazanları bizlerle paylaşta bizde öğrenelim.Sencede iyi olmaz mı?
Sevgili arkadaşım yazdıklarını biraz daha okunaklı ve anlatıcı yazarsan sevinirim ben ve diğer yazılarını okuyanlar daha ii anlarlar.
soyum ocak zade olduğu için yani büyük büyük dedelerime ait kitap yada defterler var100-150 belkide daha uzun tam bilmiyorum tarihi bu kitaplarda herşey yazıyor yanı ömerler osmanlar bekir köpekleri bunlar halifet yeerinin derdine düşerken (adı güzel)muhammed mustafa mihraca yükselmeden evvel vasiyet etmiş imam ali beni yıkasın kamber suyumu koysun cenazesi yıkanırken yani kimse dokunmasın diyor ozamnlar başlık varmış başlarında kırmızı ve cenazeye ömer osman bekir gelmiş imam ali dokundurmamış (adı güzele) ve kılıcını çekmiş onlarında dediği kızılbaş zülfükarı-ını çekti yaklaşmayın gibi umarım anlata bilmişimdir google herşey doğru yazılmıyor neden yazamıyorlar osmanın ömerin bekirin ettiklerini bunlara fazla inanmayın en doğru öğreneceğiniz yer cem evleridir gidin dedelerle konuşun yalanlara inanmayın sünniler soru sorunca çoğu insanımız cevap veremiyor lütfen en doğrusu cem evindedir ordan öğrenin ve gitmemezlik etmeyin gidin öğrenin

AleviGenc paylasımların icin cok tesekür ederim can bu konuda konusmustuk seninle zaten biz ama cogu kişiyi aydınlatacak bir topik actıgın icin tesekür ederim sana can

Selam
Ben teşekkü ederim Can.:innocent:
Bizler "KIZILBAŞIZ" bu bir onur grurdur.

Verdiğin güzel bilgiler için teşekkürler Alevi Genç.Kızılbaş olmak bir ayrıcalıktır. Bunun bilincinde olmakda öyle.
Kıvılcım can, sendende bu konudaki bilgilerini bizimle paylaşmanı isterim. Bilgi paylaşımı gibisi varmı:sas

Alevi Genç arkadasımın verdiği bilgiler, çevremdeki insanları(bizim koyluleri) düşündüğümde daha yerinde geliyor...kızılbasların turk alevileri olduğunu düşünmüşümdür şimdiye kadar...

Rica ederim Can.
Sunniler bunu bize küçük düşürmek için sölesede biz grur duyarız.Sunnileri bilen biliyer onlar "HÜLLECİ". :)
Zaten kızılbaşlığı detaylı bir şekilde anlatmaya çalıştım.Bunu sizlerin yardımıyla geliştireçeğiz.Kendinize iyi bakın...

Sevgili AleviGenç,

Yazdıklarınızın altına imza atarım ve hatta daha detayıda vardır ayrıca şunu sürekli tekrarlamanız yazdıklarınıza tezattır. Alevilik Kızılbaşlıktır, Kızılbaşlıkta Alevilik bunda hem fikirim ama Türkmenlerle sınırlaman yanlış madem Sıffın Savaşını örnek veriyorsun Sıffın Savaşındakiler ve Hz. Ali Türkmen miydi. Sonrası Bektaşiler döneminde sadece Türkmenler mi vardı Aleviliği benimseyen.

Bu milliyete yaslama olayına çok fazla düşüyoruz arkadaşlar lütfen Kızılbaşlığın Aleviliğin milliyet anlamına indirgemeyelim.

Ayrıca sonraki uslubunuzla ilgili olarak bu yaklaşımı çok doğru bulmadım. (HÜLLECİ) Kamil insana edebi yakışır. Hal böyle iken bize başkalarının yaptığını bizde yaparız gibi bir anlayış olmamalı.

Hülleci lafını açıkcası böyle bir konuda kullanmayı çok doğru bulmadım. Böyle bir genelleme yapmanız açıkcası çok yersiz olmuş.

Umarım buna dikkat ederiz.

cok Güzel bi Yazi yazmissin alevignc saolasin Bunnari bilmemiz gerekir zatende bilmeyenler giripte baksinlar böyle konulara ihtiyacimiz var :P