Hayat bir oyun (mu)?

Hayat bir oyun mu? Bütün bunlar tiyatro mu? Değilse nedir? Nedir, anlamak istediğimiz ama bir türlü tam anlamıyla anlayamadığımız yaşamın anlamı, nedir? Bizlerin gerçek diye algıladığı acaba gerçekten gerçek mi? “Aman boşver gitsin” demek doğru mu?

Bizce hayat bir oyun değil. Bu konu Enbiya suresinde şöyle belirtilmektedir: “Biz, bir oyun ve oyalanma konusu olsun diye göğü, yeri ve ikisi arasında bulunanları yaratmadık. Eğer bir oyun ve oyalanma edinmek isteseydik, bunu, kendi katımızdan edinirdik. Yapacak olsaydık, böyle yapardık.”. Bilmemiz gerekiyor ki; hayat bir oyun değildir. Oyun olarak algılayanlara diyecek sözümüz yok. Ancak yaşamın anlamını, önemini, ciddiyetini bilmek isteyenlerle paylaşacaklarımız var. Bu oyun kavramını fazla çarpıtmamak gerekiyor. Yani her türlü oyunu aşağıladığımız manası çıkartılmamalıdır. Dünya, “oyun ve oyalanma” yeri değilden kastımız, yaşamın önemini ortaya koymak için verilen bir örnektir.

Alexis Carrel, hayatın amacı noktasında şu belirlemeyi yapıyor: “Hayatın amacı, fizyolojik ve psikolojik yapımızda okuyabileceğimiz kanunlara uygun olarak yaşamaktır. Bu kanunlar, bizim varoluş tarzımızın ifadesinden, varlığımızın gereklerinden, bilimin bize kazandırdığı kavramlardan oluşur. Bu hayatın evren içindeki anlamı, varoluşumuzun sebebi, kesin olarak bilebileceğimiz şeylerin ve idrakımızın dışındadır.”. Evrendeki yerimizin ne olduğunun bilincinde değiliz. Bazı günlük kaygı, sevinç, sıkıntı vb. şeylerle kendimizi avutuyoruz. Kendi gerçekliğimizin farkında değiliz ve çoğu kişi bunun farkına varmak istemiyor. Bazı gerçeklerin farkına varırsa bunun sorumluluk getireceğinden korkuyor. Bu sebepten olsa gerek en kolayı olan dünyayı bir oyun yeri olarak görme var. Oyun da yaşamın bir gerekliliği fakat sorumluluktan kaçınıp oyunu yaşamın merkezine koymak yanlış.

İnsan kendi gerçekliğinden korkmamalıdır. Korkuyu yenmenin tek yolu, korku veren olguyla hesaplaşmaktır. İnsan kendi derinliğinden korkuyor. Bu derinliğe girmeyi bırakın, bakmaya dahi korkuyor. Korkunun ecele faydası olmadığını asırlar önce dile getirmişler. Yapılması gereken, insanın kendi gerçekliğini kavrayabilmesi için derine inmesi gerektiğidir. Derine inmek, korkuyla hesaplaşıp korkuyu yenmektir. Çoğu kişi yenileceğini düşünüyor. Böylesi bir düşüncenin yanlış olduğuna tarihe mal olmuş bir deyimle cevap vermek en mantıklısıdır. Şöyledir bu tarihsel deyim: “mücadele eden belki kaybedebilir ama mücadele etmeyen zaten kaybetmiştir”. Hayat bir oyun değil derken, hayatın ciddi olduğunu belirtmeye çalışmıştık. Aslında oyun bile ciddiyetle (ve kurallarla?) oynanmalıdır. Lâubalîlik, boş vermişlik, lümpenlik, sorumsuzluk, duyarsızlık... bunlar oyun da dahil yaşamın hiç bir alanında bize yaşam felsefesi olmamalıdır. Felsefemizi sevgi, dayanışma, paylaşım, dostluk, dürüstlük, ahlâklılık, yardımlaşma, üretme, saygı, bağlılık, barışseverlik, doğaseverlik, hürriyetçilik, özgürlükçülük... temelinde inşa etmeliyiz. Bazı gerçeklerin arkasına saklanmadan, bizdeki deyimle “özümüzü dara” çekelim. “Yok efendim işte bu devirde iyilik para etmiyor”, “paran varsa varsın”, “köşeyi dönmek için her şey yapılmalıdır” gibi yığınla sahtekârlığa, düzenbazlığa, vurdumduymazlığa, riyakârlığa, dolandırıcılığa, yalancılığa bulaşmamalıyız. Bulaşmış isek bir an önce arınmalıyız. Bütün bu yalancılık, düzenbazlık, hilekârlık, dalkavukluk, dolandırıcılık, gammazlık, ihanet, şerefsizlik... ne için yapılıyor? Maddiyat için. Değer mi para için bütün erdemleri yok etmeye, onursuz, haysiyetsiz yaşmaya? Değer mi? Yazıklar olsun, yuhlar olsun namusunu, şerefini, haysiyetini, dostluğunu, onurunu dünya malı için ayaklar altına alana.

Yunus Emre diyor ki;

Mal sahibi
mülk sahibi
hani bunun
ilk sahibi
mal da yalan mülk de yalan
var git biraz da sen oyalan.
Neden insan sonunda ölüm olduğunu bile bile her türlü alçaklığı yapıyor? Şöyle bir düşünün ki; yaptığımız her hareketin bir sonucu oluyor. Peki siz sanıyor musunuz ki; bazıları onlarca kötülük yapacak ve bu cezasız kalacak. Bu mümkün değil. Yapılan her iyiliğin de, kötülüğün de karşılığı var. Bundan kuşku duymayın. Varsın kötüler, ihanetçiler, şerefsizler, dolandırıcı sahtekârlar kısa süre sefa sürsünler. Yine varsın güzel dostlar cefa çeksinler. Sonuç önemli. Sonucunu göreceğiz. Kötüler zevki sefada debelensinler. Ya yarın ölümü tattıklarında yaptıkları kötülüklerin hesabı sorulmayacak mı? O zaman da her şeyi bilen yaratıcıya yalan söyleyemezler ya. İşte onlara üzülmek, acımak gerekiyor. Bakmayın siz onların arabalarına, evlerine, elbiselerine. Bütün bunlar burada kalacak. Biliyoruz ki; bunlar uğruna her türlü kötülüğü yaptıkları metaları bırakıp gidecekler. Ardından hep beddua edilecek. Böylesi bir çarpıklıktan uzak durun, vazgeçin. Önemli olan dostlarla paylaşmaktır. Ve ebediyete gittiğimizde huzurla gitmektir. Aşık Ali Nurşani ne güzel ifade etmiş bu durumu:
Nurşaniyem sen ölürsen neyin kalır.
İnsan isen seven bir kaç can kalır.
Zalim zulüm eder sanma nam kalır.
İnsana insanlık kinler yabancı.
Bıktırma pahasına da olsa söylemeye devam edeceğiz. Önemli olan yatlar, katlar, apartmanlar ve benzer sahtekârlıklar değildir. Önemli olan dostluk, dayanışma, paylaşımdır. Bu demek değildir ki; yaşamsal ihtiyaçlarımız giderilmesin, en ilkel koşullarda yaşayalım. Hayır. Elbette maddi anlamda bize lâzım olan bir standart bizim hakkımız. Fakat bu standartla yetinmeyip, eline geçse dünyayı sahiplenecek ama yine de doymayacak olan tiplerden olmayalım. Bazılarının aklına hemen “işte belli yaşamsal ihtiyaçların giderilmesi için doğru çalışmak yetmez” gibi kuşkular gelebilir. Bunu peşinen reddettiğimiz bilinsin. Elbette bazı kurumsal sorunlardan dolayı bir takım haksızlıklar vardır. Ancak bir devlet mekanizmasının bozuk dişlerinin arasında yer almaktansa, ondan uzak durmak ve en olur bir tarzla yüklenmek en doğrusudur. Yoksa bozuk düzenin bir yalakası olunur. Hakkımızı kimseye yedirmeyelim, kimsenin de hakkını yemeyelim. Biçimsel olandan, yüzeysel olandan, gösterişten kaçınalım. ‘Öz’e yönelelim, öze dönelim. Her nefes alışta, adım atışta, davranışta, söylemde sonucunu düşünelim. Bu sanıldığı kadar zor değildir. Böylece yaşama gereken anlamı vermiş olup, gerçekten yaşamış oluruz. Sahtelikler, yapaylıklar, yüzeyselliklerle geçen bir yaşam mı, dostça, paylaşımcı, anlamlı, huzurlu, güvenli bir yaşam mı? Seçimde zorlanıyor musun?

Bismillahirahmanirahim
Bizimle paylaşdığın için sağol Mehdi...

görevimiz

Hayat bence bir tiyatro..Bizlerde oyuncularız..Hepimiz yazılmıs birer senaryoyu canlandırıyoruz..Acaba sonu neler getırecek en sıkıcısıda sonunu bilememek sanırım :)

hayat bir oyun tiyatro gibi tatlı olmadan acı olmaz hayat hep laylaylon gecmiyor. bir merdiven gibi yada yol ya gidersin yada tökezlersin ama ayakta durmak yine bizim elimizde.. mehti yazın güzel olmuz buarada

Biz gerçekten bir kukla sahnesindeyiz
Kuklacı felek usta, kuklalarda biz
Oyuna çıkıyoruz birer, ikişer;
Bittimi oyun, sandıktayız hepimiz

Ömer Hayyam

Okudugun İÇİn Sagol Yorumun GÜzel

güzel yazin ve sirler türküler icin tesekkürler mehdi can. bence yasam/hayat oyun degil bu demek olurki biz esas degiliz, yani simdiki oldugum gibi degilimde size karsi maske takip rol oynuyorum demek olur bu, halbüki ben her zaman gercek ve OLDUGUM gibi görünmek davranmak istiyorum. hayat bi oyun bizlerde tiyatrocu oynayici olsak ne kötü ve üzücü olur, o zaman kimseye güvenemem, bu gercek mi rol mü, secemem, birini sevemem, kimsenin sevisini saygisini, dostlugunu ciddiye alamam. bence hayat bir sinavdir ve bu sinavi sonuna kadar, en son saniyesine kadar yasayabien veher yasadiklarindan kendisine göre hatalarini/iyiliklerini süzgecten gecirip, "aslinda ben sandigim kadar kötü insan degilmisim" diyebilen insana, ne mutlu...
saygilar.