Orijinalini görmek için tıklayınız : Hac? Bekta?-? Veli'ye objektif yakla??m


TheGodfather
13.03.2005, 10:30
Asıl adı Bektaş olup muhtemelen ölümünden sonra Hacı Bektaş-ı Veli diye şöhret bulmuştur.13. yüzyılda Selçuklu Anadolu'sunda Bababı hareketinin lideri Baba ?lyas_ı Horasan'nin çevresine, 14. yüzyılda kendi adını alacak olan Bektaşilik tarikatının teşekkülüne adı karışan Hacı Bektaş-ı Veli'nin, devrinin kaynaklarında hemen hemen hiçbir iz bırakmadığına bakılırsa yaşadığı dönemde yaygın bir şöhrete sahip olmadığı söylenebilir. Hayatına dair net bilgiler bulunmayan Hacı Bektaş-ı Veli, büyük ihtimalle 13. yüzyılda Asya'yı kasıp kavuran Cengiz Han önderliğindeki Moğol istilası nedeniyle vuku bulan Derviş göçleri sırasında Anadolu'ya gelenler arasında olmalıdır. Onu, Kalenderiye akımına bağlı sufilerden biri olarak ''Horasan Erleri'' denilen gurup içinde ele alınmalıdır. Kendisinin daha kuvvetli bir ihtimalle Haydari olduğu düşünülmektedir.Bütün benzeri Türkmen şeyhleri gibi o da bağlı bulunduğu Bektaş oymağıyla göçerek Anadolu'ya iskan etmiştir.

Hacı Bektaş-ı Veli, Babai lideri Baba ?lyas-ı Horasani'nin hareketine takılarak dünya sahnesine çıkmıştır.?syanın Selçuklu kuvvetleri tarafından bastırılmasıyla yakalanmamak için bir süre dolaşmak veya saklanmak zorunda kalmış olabilir. Daha sonra Hacı Bektaş'da (o zamanki adı Sulucakarahöyük) ortaya çıkmıştır.Gözden bir yerdi.Benimsediği ve temsil ettiği gayri sunni tutumundan dolayı büyük şehirlerdeki sunni meslektaşlarının eleştirilerinden uzak kalmak istemiş olması düşünülebilir. Mesela, Mevlana'nın bile gıyaben tanıdığı bu Türkmen şeyhine iyi gözle bakmadığı ve Selçuklu yönetiminin de bu gayri sunni hareketleri kendisine mücadele hedefi yaptığı bilinmektedir.
Zaman zaman bir mağarada inzivaya çekilen, bazende mensup olduğu obanın sıradan bir ferdi gibi hayvan otlatan Hacı Bektaş-ı Veli, bir süre sonra müridi ve halifesi olduğu Baba ?lyas-ı Horasani'nin önüne geçen bir şöhret kazanmıştır. Türkmenler arasında yükselen manevi itibarı yanında Hristiyanlar ile sıcak ilişkiler kurarak onlar içinde ihtidalara vesile olduğu ve ayrıca bölge Hristiyanlarının kendisini ''Aziz Charalombos'' adı ile takdis ettiği bilinmektedir.Moğolların ?slam'ı kabulleri yönünde de gayret gösteren Hacı Bektaş, bu amaçla kendisine intisabı olan seçkin müridlerini Anadolu'nun değişik bölgelerine göndermiştir.Bu faaliyetlerinde, Sunni müslümanlığa ve Sunni tarikatlara göre hayli müsamahalı bir tavrı temsil ettiğinden daha kolay diyalog kurmuştur.Onun gari sunni tutumu ile temsil ettiği bağdaştırmacı tutumu; aynı zamanda ihtida edenleri kendi gelenek ve kültürlerinden koparmadan geniş anlamda ?slam dairesine katma sonucunu veren hoşgörülü bir tasavvufi yaklaşımı da yansıtan bir tavırdı.Hayatını bötle tamamladığı ve tahminen ms. 1271'de vefat ettiği kabul edilmektedir.
Bektaşilikten başka hiçbir tarikatın piri bu derece muazzam bir kültürün, güçlü bir imanın ve kutsallığın konusu olmamıştır.Bunda da en büyük rolu Abdal Musa oynamıştır. 14. yüzyılın ilk çeyreğinden sonra Hacı Bektaş-ı Veli Tekkesi'nin şeyhi olan Abdal Musa yeni kurulmakta olan Osmanlı Beyliği topraklarına gitmiş, orada Orhan Gazi'nin hizmetine girerek fetihlere katılmış ve başarılı olmuştur. Fakat onun gerçekleştirdiği asıl büyük iş, birlikte savaştığı Osmanlı askerlerine Hacı Bektaş- Veli menkıbelerini anlatarak tanıtması olmuştur.Bunu önce Bursa havalisinde, sonra Bergama yakınlarında, daha sonra da Antalya Tekkeköy zaviyesinde sürdürmüştür.

Thegodfather


Kaynaklar
1- ?slam Ans.?amil yay. c.3,sh.93-94
2-?slam Ans.Tdv. c.14, sh.459

TheGodfather
13.03.2005, 11:12
Bu konuda daha ayrıntılı bilgisi olan varsa buraya eklerse sevinirim

saygılar:106:

ALBAY_KAWA
17.03.2005, 22:09
kaynagin verdiign yer, ile anlattigin adam arasinda nekadra bir iliski olabilri bilemiyorium, ama haci bektasin, katibinn yazdigi bir kitap var yani haci bekasin sözlerini, ozamnlar,...

Esat korkmaz diye bir yazar var, o zamanla yazialn yazinin, simdi cevirdi günümüz diliyle kolay nalasila bilemsi icin cevrildi, ordan bir cok sey ögrene bilirsin...