Prof. Dr. Fuat Köprülü’nün ilk defa kullandığı ve birçok bilim adamı ve yazarın izlediği bir tanımda Anadolu Alevi-Bektaşiliğinin Heterodoks bir inanış olduğu yolundadır. Önce heterodoksi kavramını bir tanımlayalım:

Heterodoksi: Başka inanışlarla karışarak asıl kaynağından uzaklaşmış anlamına gelmektedir. “Alevilik-Bektaşilik Heterodoks İslam’dır.” sözü ise Alevi-Bektaşiliğin İslam’ın asıl kaynağından uzaklaştığı ön yargısından kaynaklanmaktadır.

Buna göre Alevilik-Bektaşilik Heterodoks bir İslam inancı mıdır? Yorumlarınızı bekliyorum.
Saygılarımla.

eger islami dogru yorumlayanlarin sunniler oldugu dusunulurse zannediyorum bizler o yorumdan oldukca uzagiz ki iyikide uzagiz.

Bunun böyle olmadığının en açık örneği Alevi-Bektaşiliğin ortaya çıkış sebebinde vardır; Alevi-Bektaşiliğin varlık sebeplerinden biri, İslam’ın özünden uzaklaştırıldığı iddiasıdır. Yani Alevilik-Bektaşilik, Muaviye ile birlikte İslam’ın babadan oğula geçen bir saltanat oluşturmasına karşıdır. Oysa Sünni bilim adamlarını çoğu Kuran’dan bu sapışa karşı çıkmamış, hatta desteklemişlerdir. Hz. Hasan’dan başlayarak çatışmanın en önemli nedenlerinden biri budur. Halifeliğin babadan oğula geçmesine karşı çıktığı için Anadolu Alevi-Bektaşiliği İslam’ın özüne daha yakındır.
Oysa Anadolu Alevi-Bektaşiliğinin varlık nedeni İslam’ın siyasallaştırılarak özünden uzaklaştırılmasına başkaldırıdır. İlk halife seçiminden başlayarak tartışmalara göz attığımız zaman, Anadolu Alevi-Bektaşiliğinin öne sürdüğü iddiaların tümünün, İslam’ın ortaya çıkışı ve bireysel ahlaka yönelik değerlendirmelerine tıpatıp uymaktadır.
Bu yüzden kavramları yerli yerinde ve doğru kullanmak gerekmektedir. ”Alevilik-Bektaşilik Heterodoks İslam’dır.” Tanımı bu bakımdan tartışmaya açık, zayıf bir tanımlamadır. Onun yerine Alevi-Bektaşiliği kendi kendisine tanımlatmak gerekir. Anadolu Alevi-Bektaşiliği kendini “İslam’ın doğru yorumu” olarak kabul eder.
Alevi-Bektaşiliğin ibadetlerinin kapalı olması; erkândan sapmanın, inançtan çıkma anlamına gelmesi sebebiyle titizlikle sürdürülüp dış etkilere çok kapalı olarak günümüze kadar gelmesi yabancı sızmaları en aza indirmiştir. Alevi inancı sözlü geleneğe sıkı sıkıya bağlıdır. Bu yüzden başka kültür ve inançlardan etkilenme daha az olmuştur.