BesiktasliBABA
09.08.2006, 00:35
Makale yazarı: Yilmaz Demir Tarih, gün ve saat : 05. 2005 20:13:59:
Kütahya Alevilerinden İki Köy Derneği
Ali Aksüt
http://www.aliaksut.com/kutahya.htm
Tarihteki adları Seramorum ve Katiyom olan ilimiz Kütahya’dayım. Bu ilde iki yıl askerlik yapmış olmamdan dolayı aşinalığım var. Ama can içinde canların varlığını çok sonraları öğrendim. Bu seramik atölyesi kent: Hitit, Frigya, Lidya, Pers, Makedonya, Bitinya, Bergama krallıklarının ardından Romalılara, Melik Mansur tarafından da 1074’de Selçuklulara bağlandı. Daha sonra Germiyan Beyliği’nin eline geçti. .....2.Bayezid zamanındaki rekabetten yararlanma yoluna giden Şahkulu Antalya’da isyan ederek Karaman taraflarını almak üzere harekete geçti. Büyük bir taraftar kitlesi olan Şahkulu İsyanını bastırmak üzere Anadolu Beylerbeyi Karagöz Ahmet Paşa görevlendirildi. Şahkulu Paşa’yı esir alıp Kütahya’yı kuşattı. Paşayı surların önünde idam ettirdi. Şahkulu şehri ele geçiremeyip dış mahalleleri yağmaladı ve Bursa yönüne hareket etti.
Sultan Bayezid’in güçleri ile Şahkulu Altıntaş mevkiinde karşılaştı. Şahkulu burada 1511 yılında yenildi. (1)
Kütahya ilinde bulunan ziyaretgahlar şuralardır:
Ahi Evran Türbesi, Ahi İzzettin, Ahi Arslan, Ahi Elbasan, Paşam Sultan, , Bedreddin Sabiti, Acem Sultan, Ali Baba, Bun Dede, Cemalettin Sultan, Damlarca, Erenler, Erguniye, Evliya Efendi, Abdal Ece, Fatma Ana, Gaybi Sultan, Gazi Musa, , Hazırlık Sultan, , Hacı İbrahim Sultan, İshak Fakih, , Karadonlu, Dörtdirekli, Şeyh M.Salih Efendi, Ömer Bari, Şeyh Muslihiddin Efendi, Eşrek Sultan, Eşrek Sultan, Öksüzoğlan, Rabia Hatun, Şeyh Buhari, Kesik Başlar, Yorgun Çelebi, Üçler-Yediler-Kırklar(2)
Görüldüğü gibi Çoğu Anadolu illeri gibi araştırılmayan, gün ışığına çıkarılmayan değerlerimizle dolu bir ilimiz. Bir gün bir araştırmacı grubu ile gitmek özlemi içimden gitmiyor.
Alevilerin Kütahya ile tanışıklığı bu kadarla sınırlı değil. Kütahya’da beni Hacı Bektaş Veli Derneği Başkanı Tamer Yenikaya karşıladı. Eşi Fatma’nın konuğu, küçük Kızılbaş asker Cem Yenikaya’nın yoldaşı oldum. Her gittiğim yerde olduğu gibi onlarla da yüzyılların dostu olduğumuzu gece söyleşir, sorunlarımızı tartışırken gördük.
Karadonlu Mescidine Kütahya’da Menderes Caddesinin hemen yanında rastlayacağımı söyleseler dünyada inanmazdım. Ama gördüm, yaşadım.,yazıyorum.
Tamer’den tam olmasa da Kütahya’daki Alevi yerleşim yerlerinin bir listesini alabildim.
KÜTAHYA İLİ ALEVİ BEKTAŞİ NÜFUSA SAHİP KÖYLER LİSTESİ
MERKEZ İLÇE
1. Elmalı Köyü : Hüseyin Gazi, Secaettin Veli Baba, Hacı Bektaş Veli, Cemal Sultan talipleri yaşıyor
2. Körs Köyü :
3. Sofça Köyü : Koçubaba Talipleri
4. Sobran Köyü : Koçubaba ,Seyyid Cemal Sultan, Hüseyin Gazi Talipleri
5. Aydoğdu Köyü : Seyit Ali Sultan, Cemal Sultan Talipleri
6. Soğukçeşme (Aldan) Köyü: Cemal Sultan , Pir Ahmet( Baba Garkın) talipleri
7. İnli Köyü : Koçubaba , Pir Ahmet, Seyit Ali Sultan , Hüseyin Gazi Talipleri
8. Çobanlar Köyü : Pir Ahmet Efendi, Cemal Sultan Talipleri
9. Kırgıllı Köyü : Alevi – Sünni Karışık Cemal Sultan, Pir Ahmet Talipleri
10. Fındık Köyü : Alevi – Sünni Karışık Koçubaba , Pir Ahmet talipleri
11. Sökmen Köyü : Alevi – Sünni Karışık , Koçubaba Talipleri
12. DoğuluŞah Köyü : Koçubaba talipleri
ALTINTAŞ İLÇESİ
1. Pusan Köyü : Alevi – Sünni Karışık, Göçmen köyü Hüseyin Gazi Talipleri , Dikme Dedeli
2. Çal Köy Beldesi : Alevi – Sünni Karışık Cemal Sultan(Kemallı ) talipleri
3. Batak Köyü :
4. Altıntaş Merkez : Alevi – Sünni Karışık, Abdal Grubu Dedeleri Uşaktan geliyor
DUMLUPINAR İLÇESİ
1. Allıören Köyü : (Erdebil) Girdegörler adlandırılan bu köyün Alevileri Dedelerine Babık diyorlar , Babeki çağrıştırıyor.
TAVŞANLI İLÇESİ
1. Dedeler Köyü : Sarı İsmail Sultan talipleri. Cemlerinde Kudüm, tef, zil ile zikrediyorlar semahlarda bu çalgılarla dönülüyor.
DOMANİÇ İLÇESİ
1. Saruhanlar Köyü : Sarı İsmail Talipleri
EMET İLÇESİ
1. Bahatlar Köyü : Alevi – Sünni Karışık Şeyh Çakır Talipleri
2. Sumru Köyü : Alevi – Sünni Karışık ,?
HİSARCIK İLÇESİ
1. Şeyhler Beldesi : Şeyh Çakır talipleri
2. Şeyh Çakır Köyü : Şeyh Çakır Talipleri
GEDİZ İLÇESİ
1. Akçaalan Beldesi : Alevi – Sünni Karışık Şeyh Çakır Şeyh Ali Talipleri
Yukarıdaki listede eksik ve noksanlar olabileceğini söylediler. Ancak bu ziyaretle birlikte beraber çalışıp Kütahya’nın doğru değerlendirildiği bu konu hakkında uzun bir makale veya kitapçık hazırlamayı kararlaştık. Yola çıktığınız zaman eksikliğin ne kadar fazla, yapılanın ne kadar az olduğunu görüyorsunuz.
Kütahya’nın Pınarları harlaya dursun , Karadonlu Sokakta , Karadonlu çeşmesinin suyu azalmış, Karadonlu sokak tenha , Karadonlu Türbesinin kapısı kapalıydı. Gönlümüz girdi, gövdemiz pencereden baktı. Karadonlu adlı Bekçiye...
Karadonlu Türbesinin penceresinden bakınca gözümüze çarpan ilk kitap her türbede , her Alevi Erenin yatırında olduğu gibi “Namaz Hocası” oldu.
Alınmış abdestim aldırırlarsa
Kılınmış namazım kıldırırlarsa diye diye Karadonlu sokaktan Menderes Caddesine , oradan da Evliya Çelebi Anıtının Önünden Terminale doğru yol aldık.
Emet’te fazla durmadık . Emetli canlar kendileri ile bağ kuracak , yanınızda bizde varız diyecek, kendilerine yol gösterecek , dede, aşık, yazar, dernek başkanı vb. görmek istiyorlar.
IŞIKLAR KÖYÜ
Hisarcık Işıklar Beldesinin Yeni adı Şeyler olmuş, Bizim Işık taifesinin adı Şeyhler olmuş. Geleceği uzaktan görünüyor. Belde iki ayrı yerleşime ayrılmış. Her iki yerleşim yerinde iki ayrı modern camii yapılmış. Bir cem evleri var bir daha yaptıracaklarını söylüyorlar.
Şeyhler (Işıklar) Köyü Hisarcık ilçesine bağlı ve ilçeye 15 km. uzaklıkta. Köyün adı halk içinde Işıklar olarak geçiyor. Kütahya çevresinde Emet’te Örencik Işıklar, Gediz’de de ışıklar diye başka köyler de var. Bu köyün adı eskiden Çinge Işıklar imiş. Çinge adını kaynak kişilere sordum anlamlandıramadılar. Köyün adını dedelerinden aldığını söylüyorlar. Köyün merkezinde Turabi Haksız Hasan’ın Türbesi var.Bu türbedeki geyik boynuzlarını halk sağaltmada kullanıyormuş. Ayrıca Işıklar da Mahmut Dede, Recep Dede, Balım Hasan ve Arap Dede adlı ziyaret yerleri var. En öne çıkan ziyaret yeri Haksız Hasan Dede’ye ait. Köy Şeyh Çakır daha doğrusu Işık Çakır ocağına bağlı. Bu ocağın kurucusu sayılan Işık Çakır Şeyhler (Işıklar) Köyüne 20 km. uzaklıkta Işık Çakır Köyünde. Işık Çakır’ın kardeşi Işık Ali Baba’nın türbesi ise köyün 20 km güneydoğusunda Işık Ali Yaylasındaki Seyrantepe’de . Bu alan haritalarda Tekke Burun olarak geçiyor. Bu tekkenin tapu kaydı Işık Ali taliplerinden Mürşit Hüseyin Kahraman tarafından saklanmaktadır. Şeyhler (Çinge Işıklar ) köyü çevresinde Hüseyin Dede Türbesi Mustan Dede ziyaret yeri Ahmetçik Dede ,Hamza Yareni, Er Yatağı, Dütmen Dede , Çimen Dede, Hüseyin Baba, Hüsam Dede, Pir Dede ve benzeri ziyaret yerleri var.
Tüm ziyaret yerlerinde mutlaka kutsanan yaşlı çam , meşe, selvi, ardıç gibi ağaçlardan biri mevcuttur. Haksız Hasan Dede’nin asası ile su çıkarıp getirdiği söylenen Ilıca mevkii de halk tarafından kutsanır. Bu ziyaretlere belli sülaleler ırafık adı altında yıllık bakım yapıp adak adıyorlar. Çinge Işıklar yeni adı ile Şeyhler de Cemler sonbaharda Güzbirliği adı altında Eylül ayında başlıyor.
Cemlere hayır adı veriliyor. Hayırların sonuncusu 6 Mayıs’ta Hıdırellez anımı ile yapılıyor. Çevreye karşı cemimiz var diyemediğimizden “cem” sözcüğünün yerine “hayır” sözcüğünü kullanıyoruz diyorlar.
Bu köyün tüm talipleri Işık Çakır’a bağlı. Dedeleri cemde pençe vururmuş. Tarih, asa hakkında bir şey bilmiyorlar. Köyün iki mahallesinde iki ayrı cemevi var. Belediye başkanı Medet Demirbağ orta yere üçüncü bir cemevi yapmayı düşünüyor. Köyde iki camii, iki kadrolu imam var. Köylülerden birkaç kişi devamlı namaza gidiyor. Cuma ve bayram namazlarına tüm köylü katılıyor. Muharrem orucunu tuttukları gibi ramazan orucunu da tuttuklarını söylüyorlar.
Köylülerin genel ifadesine göre muharrem orucu dünyanın kuruluşundan beri oruçları olduğu için tutarlarmış.
İmamlık Aleviliğe ait bir kavramsa imamın kıldırdığı namazı da kılar. Ramazan orucunu da tutarız diyorlar. Yorum kendilerinin.
Köyde aşıklık geleneğini sürdüren yok. Köylüler Duazı İmam nefes ve mersiyeleri söylüyorlar. Cemlerde seyran semahı dönülüyor. İlk semah kadınlar tarafından dönülen analar semahı , ikinci semah seyran semahı. Cemlerinde eskiden kudüm çalınırmış. Şimdi de birlik cemlerinde çalmasını bilen olursa çalınıyormuş. Ayrıca cemlerinde çalpa dedikleri çalgı ve kudüm birlikte çalınıyor.
Tevhid sözcük olarak biliniyor. Uygulaması yok. Beş yıldır Çinge Işıklar(Şeyhler) da ağustos ayının son perşembesi Haksız Hasan Dede türbesinde anma etkinliği düzenliyorlar. Etkinliğin ardından Cuma namazı kılınıyor, adak dağıtılıyor. Müsahip kardeşliği eskiden var iken şimdi uygulayan kalmamış. Köyde okuma yazma oranı yüksek. Güzel bir kütüphaneleri var.
Çevredeki sünni köylerle bir sorunları olmadığını söylüyorlar. Zaten sorun olacak bir şeyin kalmadığı da öğrenip yazdıklarımızdan belli değil mi?
Bize yadırgayan gözlerle baksalar da bir sorun yaşamıyoruz diyorlar. Alevi derneklerini sadece saz kursu veren yerler olarak gördüklerini söylüyorlar.
Ne diyeyim bu Işıklar bizim ışıklar. Bir türkü tutturuyorum Işık Çakır Türbesine Mürşit Hasan Kahraman ve eşi Fatma ile giderken.
“ Hal böyle böyle
var dosta söyle “diye.
· 1 Fars Tuğlacı Osmanlı Şehirleri Milliyet Tesisleri İst. 1985, S. 220-222
2 A.G.E. s.225
K.K. Kütahya Merkez İnli Köyü Tamer Yenikaya 40 Y. Ev. 2ç. Lise Me. Der. Bşk.
K.K. Kütahya Merkez İnli Köyü İbrahim Yurdakul 60 Y. Ev. 2Ç. İlk.Ok. Me. Emekli
K.K. Kütahya Merkez Körş Köyü Ali Karaaslan 40Y. Ev. 2. ç. İlk.ok. Me. Dede
K.K. Kütahya Hisarcık Şeyhler Köyü Medet Demirbağ 45.Y. Ev. 2Ç. Lise Me. Bld. Bşk
Kütahya Alevilerinden İki Köy Derneği
Ali Aksüt
http://www.aliaksut.com/kutahya.htm
Tarihteki adları Seramorum ve Katiyom olan ilimiz Kütahya’dayım. Bu ilde iki yıl askerlik yapmış olmamdan dolayı aşinalığım var. Ama can içinde canların varlığını çok sonraları öğrendim. Bu seramik atölyesi kent: Hitit, Frigya, Lidya, Pers, Makedonya, Bitinya, Bergama krallıklarının ardından Romalılara, Melik Mansur tarafından da 1074’de Selçuklulara bağlandı. Daha sonra Germiyan Beyliği’nin eline geçti. .....2.Bayezid zamanındaki rekabetten yararlanma yoluna giden Şahkulu Antalya’da isyan ederek Karaman taraflarını almak üzere harekete geçti. Büyük bir taraftar kitlesi olan Şahkulu İsyanını bastırmak üzere Anadolu Beylerbeyi Karagöz Ahmet Paşa görevlendirildi. Şahkulu Paşa’yı esir alıp Kütahya’yı kuşattı. Paşayı surların önünde idam ettirdi. Şahkulu şehri ele geçiremeyip dış mahalleleri yağmaladı ve Bursa yönüne hareket etti.
Sultan Bayezid’in güçleri ile Şahkulu Altıntaş mevkiinde karşılaştı. Şahkulu burada 1511 yılında yenildi. (1)
Kütahya ilinde bulunan ziyaretgahlar şuralardır:
Ahi Evran Türbesi, Ahi İzzettin, Ahi Arslan, Ahi Elbasan, Paşam Sultan, , Bedreddin Sabiti, Acem Sultan, Ali Baba, Bun Dede, Cemalettin Sultan, Damlarca, Erenler, Erguniye, Evliya Efendi, Abdal Ece, Fatma Ana, Gaybi Sultan, Gazi Musa, , Hazırlık Sultan, , Hacı İbrahim Sultan, İshak Fakih, , Karadonlu, Dörtdirekli, Şeyh M.Salih Efendi, Ömer Bari, Şeyh Muslihiddin Efendi, Eşrek Sultan, Eşrek Sultan, Öksüzoğlan, Rabia Hatun, Şeyh Buhari, Kesik Başlar, Yorgun Çelebi, Üçler-Yediler-Kırklar(2)
Görüldüğü gibi Çoğu Anadolu illeri gibi araştırılmayan, gün ışığına çıkarılmayan değerlerimizle dolu bir ilimiz. Bir gün bir araştırmacı grubu ile gitmek özlemi içimden gitmiyor.
Alevilerin Kütahya ile tanışıklığı bu kadarla sınırlı değil. Kütahya’da beni Hacı Bektaş Veli Derneği Başkanı Tamer Yenikaya karşıladı. Eşi Fatma’nın konuğu, küçük Kızılbaş asker Cem Yenikaya’nın yoldaşı oldum. Her gittiğim yerde olduğu gibi onlarla da yüzyılların dostu olduğumuzu gece söyleşir, sorunlarımızı tartışırken gördük.
Karadonlu Mescidine Kütahya’da Menderes Caddesinin hemen yanında rastlayacağımı söyleseler dünyada inanmazdım. Ama gördüm, yaşadım.,yazıyorum.
Tamer’den tam olmasa da Kütahya’daki Alevi yerleşim yerlerinin bir listesini alabildim.
KÜTAHYA İLİ ALEVİ BEKTAŞİ NÜFUSA SAHİP KÖYLER LİSTESİ
MERKEZ İLÇE
1. Elmalı Köyü : Hüseyin Gazi, Secaettin Veli Baba, Hacı Bektaş Veli, Cemal Sultan talipleri yaşıyor
2. Körs Köyü :
3. Sofça Köyü : Koçubaba Talipleri
4. Sobran Köyü : Koçubaba ,Seyyid Cemal Sultan, Hüseyin Gazi Talipleri
5. Aydoğdu Köyü : Seyit Ali Sultan, Cemal Sultan Talipleri
6. Soğukçeşme (Aldan) Köyü: Cemal Sultan , Pir Ahmet( Baba Garkın) talipleri
7. İnli Köyü : Koçubaba , Pir Ahmet, Seyit Ali Sultan , Hüseyin Gazi Talipleri
8. Çobanlar Köyü : Pir Ahmet Efendi, Cemal Sultan Talipleri
9. Kırgıllı Köyü : Alevi – Sünni Karışık Cemal Sultan, Pir Ahmet Talipleri
10. Fındık Köyü : Alevi – Sünni Karışık Koçubaba , Pir Ahmet talipleri
11. Sökmen Köyü : Alevi – Sünni Karışık , Koçubaba Talipleri
12. DoğuluŞah Köyü : Koçubaba talipleri
ALTINTAŞ İLÇESİ
1. Pusan Köyü : Alevi – Sünni Karışık, Göçmen köyü Hüseyin Gazi Talipleri , Dikme Dedeli
2. Çal Köy Beldesi : Alevi – Sünni Karışık Cemal Sultan(Kemallı ) talipleri
3. Batak Köyü :
4. Altıntaş Merkez : Alevi – Sünni Karışık, Abdal Grubu Dedeleri Uşaktan geliyor
DUMLUPINAR İLÇESİ
1. Allıören Köyü : (Erdebil) Girdegörler adlandırılan bu köyün Alevileri Dedelerine Babık diyorlar , Babeki çağrıştırıyor.
TAVŞANLI İLÇESİ
1. Dedeler Köyü : Sarı İsmail Sultan talipleri. Cemlerinde Kudüm, tef, zil ile zikrediyorlar semahlarda bu çalgılarla dönülüyor.
DOMANİÇ İLÇESİ
1. Saruhanlar Köyü : Sarı İsmail Talipleri
EMET İLÇESİ
1. Bahatlar Köyü : Alevi – Sünni Karışık Şeyh Çakır Talipleri
2. Sumru Köyü : Alevi – Sünni Karışık ,?
HİSARCIK İLÇESİ
1. Şeyhler Beldesi : Şeyh Çakır talipleri
2. Şeyh Çakır Köyü : Şeyh Çakır Talipleri
GEDİZ İLÇESİ
1. Akçaalan Beldesi : Alevi – Sünni Karışık Şeyh Çakır Şeyh Ali Talipleri
Yukarıdaki listede eksik ve noksanlar olabileceğini söylediler. Ancak bu ziyaretle birlikte beraber çalışıp Kütahya’nın doğru değerlendirildiği bu konu hakkında uzun bir makale veya kitapçık hazırlamayı kararlaştık. Yola çıktığınız zaman eksikliğin ne kadar fazla, yapılanın ne kadar az olduğunu görüyorsunuz.
Kütahya’nın Pınarları harlaya dursun , Karadonlu Sokakta , Karadonlu çeşmesinin suyu azalmış, Karadonlu sokak tenha , Karadonlu Türbesinin kapısı kapalıydı. Gönlümüz girdi, gövdemiz pencereden baktı. Karadonlu adlı Bekçiye...
Karadonlu Türbesinin penceresinden bakınca gözümüze çarpan ilk kitap her türbede , her Alevi Erenin yatırında olduğu gibi “Namaz Hocası” oldu.
Alınmış abdestim aldırırlarsa
Kılınmış namazım kıldırırlarsa diye diye Karadonlu sokaktan Menderes Caddesine , oradan da Evliya Çelebi Anıtının Önünden Terminale doğru yol aldık.
Emet’te fazla durmadık . Emetli canlar kendileri ile bağ kuracak , yanınızda bizde varız diyecek, kendilerine yol gösterecek , dede, aşık, yazar, dernek başkanı vb. görmek istiyorlar.
IŞIKLAR KÖYÜ
Hisarcık Işıklar Beldesinin Yeni adı Şeyler olmuş, Bizim Işık taifesinin adı Şeyhler olmuş. Geleceği uzaktan görünüyor. Belde iki ayrı yerleşime ayrılmış. Her iki yerleşim yerinde iki ayrı modern camii yapılmış. Bir cem evleri var bir daha yaptıracaklarını söylüyorlar.
Şeyhler (Işıklar) Köyü Hisarcık ilçesine bağlı ve ilçeye 15 km. uzaklıkta. Köyün adı halk içinde Işıklar olarak geçiyor. Kütahya çevresinde Emet’te Örencik Işıklar, Gediz’de de ışıklar diye başka köyler de var. Bu köyün adı eskiden Çinge Işıklar imiş. Çinge adını kaynak kişilere sordum anlamlandıramadılar. Köyün adını dedelerinden aldığını söylüyorlar. Köyün merkezinde Turabi Haksız Hasan’ın Türbesi var.Bu türbedeki geyik boynuzlarını halk sağaltmada kullanıyormuş. Ayrıca Işıklar da Mahmut Dede, Recep Dede, Balım Hasan ve Arap Dede adlı ziyaret yerleri var. En öne çıkan ziyaret yeri Haksız Hasan Dede’ye ait. Köy Şeyh Çakır daha doğrusu Işık Çakır ocağına bağlı. Bu ocağın kurucusu sayılan Işık Çakır Şeyhler (Işıklar) Köyüne 20 km. uzaklıkta Işık Çakır Köyünde. Işık Çakır’ın kardeşi Işık Ali Baba’nın türbesi ise köyün 20 km güneydoğusunda Işık Ali Yaylasındaki Seyrantepe’de . Bu alan haritalarda Tekke Burun olarak geçiyor. Bu tekkenin tapu kaydı Işık Ali taliplerinden Mürşit Hüseyin Kahraman tarafından saklanmaktadır. Şeyhler (Çinge Işıklar ) köyü çevresinde Hüseyin Dede Türbesi Mustan Dede ziyaret yeri Ahmetçik Dede ,Hamza Yareni, Er Yatağı, Dütmen Dede , Çimen Dede, Hüseyin Baba, Hüsam Dede, Pir Dede ve benzeri ziyaret yerleri var.
Tüm ziyaret yerlerinde mutlaka kutsanan yaşlı çam , meşe, selvi, ardıç gibi ağaçlardan biri mevcuttur. Haksız Hasan Dede’nin asası ile su çıkarıp getirdiği söylenen Ilıca mevkii de halk tarafından kutsanır. Bu ziyaretlere belli sülaleler ırafık adı altında yıllık bakım yapıp adak adıyorlar. Çinge Işıklar yeni adı ile Şeyhler de Cemler sonbaharda Güzbirliği adı altında Eylül ayında başlıyor.
Cemlere hayır adı veriliyor. Hayırların sonuncusu 6 Mayıs’ta Hıdırellez anımı ile yapılıyor. Çevreye karşı cemimiz var diyemediğimizden “cem” sözcüğünün yerine “hayır” sözcüğünü kullanıyoruz diyorlar.
Bu köyün tüm talipleri Işık Çakır’a bağlı. Dedeleri cemde pençe vururmuş. Tarih, asa hakkında bir şey bilmiyorlar. Köyün iki mahallesinde iki ayrı cemevi var. Belediye başkanı Medet Demirbağ orta yere üçüncü bir cemevi yapmayı düşünüyor. Köyde iki camii, iki kadrolu imam var. Köylülerden birkaç kişi devamlı namaza gidiyor. Cuma ve bayram namazlarına tüm köylü katılıyor. Muharrem orucunu tuttukları gibi ramazan orucunu da tuttuklarını söylüyorlar.
Köylülerin genel ifadesine göre muharrem orucu dünyanın kuruluşundan beri oruçları olduğu için tutarlarmış.
İmamlık Aleviliğe ait bir kavramsa imamın kıldırdığı namazı da kılar. Ramazan orucunu da tutarız diyorlar. Yorum kendilerinin.
Köyde aşıklık geleneğini sürdüren yok. Köylüler Duazı İmam nefes ve mersiyeleri söylüyorlar. Cemlerde seyran semahı dönülüyor. İlk semah kadınlar tarafından dönülen analar semahı , ikinci semah seyran semahı. Cemlerinde eskiden kudüm çalınırmış. Şimdi de birlik cemlerinde çalmasını bilen olursa çalınıyormuş. Ayrıca cemlerinde çalpa dedikleri çalgı ve kudüm birlikte çalınıyor.
Tevhid sözcük olarak biliniyor. Uygulaması yok. Beş yıldır Çinge Işıklar(Şeyhler) da ağustos ayının son perşembesi Haksız Hasan Dede türbesinde anma etkinliği düzenliyorlar. Etkinliğin ardından Cuma namazı kılınıyor, adak dağıtılıyor. Müsahip kardeşliği eskiden var iken şimdi uygulayan kalmamış. Köyde okuma yazma oranı yüksek. Güzel bir kütüphaneleri var.
Çevredeki sünni köylerle bir sorunları olmadığını söylüyorlar. Zaten sorun olacak bir şeyin kalmadığı da öğrenip yazdıklarımızdan belli değil mi?
Bize yadırgayan gözlerle baksalar da bir sorun yaşamıyoruz diyorlar. Alevi derneklerini sadece saz kursu veren yerler olarak gördüklerini söylüyorlar.
Ne diyeyim bu Işıklar bizim ışıklar. Bir türkü tutturuyorum Işık Çakır Türbesine Mürşit Hasan Kahraman ve eşi Fatma ile giderken.
“ Hal böyle böyle
var dosta söyle “diye.
· 1 Fars Tuğlacı Osmanlı Şehirleri Milliyet Tesisleri İst. 1985, S. 220-222
2 A.G.E. s.225
K.K. Kütahya Merkez İnli Köyü Tamer Yenikaya 40 Y. Ev. 2ç. Lise Me. Der. Bşk.
K.K. Kütahya Merkez İnli Köyü İbrahim Yurdakul 60 Y. Ev. 2Ç. İlk.Ok. Me. Emekli
K.K. Kütahya Merkez Körş Köyü Ali Karaaslan 40Y. Ev. 2. ç. İlk.ok. Me. Dede
K.K. Kütahya Hisarcık Şeyhler Köyü Medet Demirbağ 45.Y. Ev. 2Ç. Lise Me. Bld. Bşk