Merhaba canlar.. Nette rasladığım haritayı sizlerle paylaşmak istiyorum.Kırmanci, Kurmanci, Sorani, Gorani dillerinin haritası ve konuşma alanları belirtilmiş..


http://img136.imageshack.us/img136/6391/languagejd3.jpg

metinde veya resimde sorun olmalı, kırmançki ağı bulunmuyor resimde..

Merhaba abi.
Sanırım Dimili Zaza kategorisinde verilmiş.. Çünkü o kategoride Dersim yazıyor.

Birde Dimili ile Kırmancki ayrı mı ?

ilginç bir şema ben kurmanci ile zazacanın aynı kokten geldigini biliyordum.soreş bu şemayı nereden buldun tam olarak?


GELİN CANLAR BİR OLALIM...

Merhaba abi.
Sanırım Dimili Zaza kategorisinde verilmiş.. Çünkü o kategoride Dersim yazıyor.

Birde Dimili ile Kırmancki ayrı mı ?

Dimili kırmançkiden biraz farklı. Güneyde konuşuluyor (Elazığ, Bingöl, Diyarbakır), çoğu zaman varto'daki kırmançki-şivesiyle karıştırılıyor!

Dimililer genelde sunni. Ayrıca kurmanjiye baya yakın ama genede etnolojik olarak GORANİ dillerine bağlı.

paylasim için sagol can,

benim anne tarafi zile'li ve kurmanci konusuyolar fakat öteki kurmanciler gibi degil, yani diyarbakir, urfa, mardin vs.. hiç anlasilmiyor onlarin kürtçesi!!

amasya, çorum, yozgat, sivas, malatya, maras kurmanci'siyle hemen hemen ayni ama.. alevi olduklari için mi? biliyosan sore$ kardes cevapla, hep merak etmisimdir !

sagolll

Dimili kırmançkiden biraz farklı. Güneyde konuşuluyor (Elazığ, Bingöl, Diyarbakır), çoğu zaman varto'daki kırmançki-şivesiyle karıştırılıyor!

Dimililer genelde sunni. Ayrıca kurmanjiye baya yakın ama genede etnolojik olarak GORANİ dillerine bağlı.



Sünni ve Alevi Kırmancisinde farklılıklar varmış Abi..

Mesela Alevi Kurmancisi ile Sünni Kurmancisi arasında bile farklılıklar var..

Kelimelerde olabiliryor.Birde Sünniler daha bi gırtlaktan konuşuyorlar abi..Böyle gözlemledim:thumbup1:

paylasim için sagol can,

benim anne tarafi zile'li ve kurmanci konusuyolar fakat öteki kurmanciler gibi degil, yani diyarbakir, urfa, mardin vs.. hiç anlasilmiyor onlarin kürtçesi!!

amasya, çorum, yozgat, sivas, malatya, maras kurmanci'siyle hemen hemen ayni ama.. alevi olduklari için mi? biliyosan sore$ kardes cevapla, hep merak etmisimdir !

sagolll

Benim annemlerin konuştuğu Kurmanci, Sünnilerinkine benzemiyor can.... Bu konuda doğru gözlemlemişsin doğru tespit.. Çok farklılıklar var ve bende benzetemiyorum....

Alevi Kurmançların konuştukları Kurmanci aynıdır ama Sünnilerinkisi daha bi gırtlaktan ve baya farklılık var.. Sünnilerinki daha arabik.Mardin Diyarbakır Hakkari Van Siirt Şırnak vs illerdeki Sünni Kurmançlarınki çok farklı...

Sünni ve Alevi Kırmancisinde farklılıklar varmış Abi..

Mesela Alevi Kurmancisi ile Sünni Kurmancisi arasında bile farklılıklar var..

Kelimelerde olabiliryor.Birde Sünniler daha bi gırtlaktan konuşuyorlar abi..Böyle gözlemledim:thumbup1:

Koçgiri aşiretinden olduğunu biliyorum, bu aşiret önce kırmaçki konuşuyordu daha sonradan kurmanjiya geçtiler (neden böyle değişiklik yapıldığı tam olarak bilinmiyor en azından ben bilmiyorum :innocent: ).


Fark var, sunniler zaza-dimili, aleviler zaza-kırmaçki konuşuyor. 70% aynı, dimili kurmanjiye daha yakın ve doğal olarak biraz daha gırtlakdan ayrıca Ginice konuşanlarda var genelde Sivas/Zara bölgelerinde.. Sizin aşirette o dili almış olabilir.

sevgili can
bu konuda pek bilgim olmadığı için haritayı pek anlamlandıramadım.malatyada konuş**** kürtçe hangi kola giriyor.bu haritaya göre

Sivas Zarami hehehehehehehe

Ninem Imranli'dan aslen Dedem Zaradanmis sonra Hafike göc etmisler
ikisinin konustugu dil farkliymis...

nan = ekmek demek

bir kac kelime daha biliyorum ama söyliyemem hemen banlanirim:001_tongu

sevgili can
bu konuda pek bilgim olmadığı için haritayı pek anlamlandıramadım.malatyada konuş**** kürtçe hangi kola giriyor.bu haritaya göre


Can Merhaba.. Harita Alevi Kurmançların dilini göstermemiş ama diyeceğim şuki;

Alevi Kurmançların dili Kurmancidir.. Ama Sünni Kurmancisinden farklıdır..

Haritada bulamadım ama Kurmanci kategorisine alabiliriz...

Alevi Kurmancisi; Sivas, Erzincan, Gümüşhane, Çorum, Kayseri, Adana, Kahraman Maraş, Güney Tunceli ilçeleri ( Mazgirt, Çemizgezek, Pertek), Malatya gibi illerde konuşulur.. Sünni Kurmancisinden farklıdır.





Koçgiri aşiretinden olduğunu biliyorum, bu aşiret önce kırmaçki konuşuyordu daha sonradan kurmanjiya geçtiler (neden böyle değişiklik yapıldığı tam olarak bilinmiyor en azından ben bilmiyorum :innocent: ).


Fark var, sunniler zaza-dimili, aleviler zaza-kırmaçki konuşuyor. 70% aynı, dimili kurmanjiye daha yakın ve doğal olarak biraz daha gırtlakdan ayrıca Ginice konuşanlarda var genelde Sivas/Zara bölgelerinde.. Sizin aşirette o dili almış olabilir.

Anne tarafım Koçgiri, baba tarafımda Koçgirilikte var ama o tarafın ataları Hiran Aşiretinin Zerikan Oymağı ve Xormekliler..

Koçgiri Tunceli Nazmiyeden, Sivasa alınmış.. Annemler ise Koçgirinin Laçin Oymağından ve Tunceli Laç Dere Vadisinden gelmeler.. Oralarda konuş**** dil hep Kırmançki...

Koçgiri Aşireti 1536 senesinde Sivas - Refahiye Bölgesine alınırken, bugünki gibi büyük değişmiş aşiretler.. O zamanlar Anadolununda nüfusu bu kadar çok değildi doğal olarak ve dil değişimi kalabalık olmamaktan olabilir.

Koçgiri Zaraya gelmiş ve bu ilçeye Koçgiri adını vermiş.Daha sonra Zara olarak değiştirdiler ilçenin adını.Koçgiri bu bölgeye geldiğinde, bu yörede Pilvenkliler gibi Kurmanci konuşan Aşiretler varmış.. Sanırım Koçgirinin dili bu dönemlerde Kurmancilaştı.. Mesela Koçgiri Aşiretinin Zazalar Oymağı var.Dilleri kırmançki.Koçgiri sülalesindenler ama dillerini büyük ihtimalle korumuşlar.

Dil değişimi yöre nedeniye olmuş olsa gerek.. Ama önceden Kırmançki konuştukları kesinlikle doğrudur çünkü Koçgirinin geldiği bölgeler Kırmançki konuş**** yerlerdi ve birçok kaynakta Koçgiri Zaza olarak gösterilir..

Sivasta bugün Kırmanci, sadece Zaranın Beypınar Nahiyesine bağlı köylerinde konuşuluyor... İmranlı Anadili Kırmanci olanların dilleri, zamanla Kurmanciye geçiş yapmış.. Zerikanlar ve Çarekanlılar mesela Tercandan gelmişler bu bölgeye..

Koçgiri Sivasta İmranlı ilçesinde 50 - 60 yada daha fazla Köye sahip.Diğer ilçelerden Zarada Koçgiri çoğunlukta ama kaç köy var malesef bilmiyorum.Erzincan Refahiye yöresi, Tunceli, Kayseri, Adana, Kahramanmaraş, Adıyaman, Elazığ gibi illerde Koçgiri köyleri var.. Şafii bölgesi olan Adıyamanda 2 Koçgiri Köyü var ve inançlarını korumuşlar.

Dil konusunda senin gibi düşünüyorum abi.Koçgiri Kırmanciden Kurmancaya geçiş yapmış.Bunun nedenleri yöresel ve bu bölgelere geldiğinde bugün ki gibi büyük olmamalarından kaynaklanıyor..Çünkü ufak gruplar halinde gelenlerin dili muhakkak değişime uğramıştır....

Sivas Zarami hehehehehehehe

Ninem Imranli'dan aslen Dedem Zaradanmis sonra Hafike göc etmisler
ikisinin konustugu dil farkliymis...

nan = ekmek demek

bir kac kelime daha biliyorum ama söyliyemem hemen banlanirim:001_tongu

Nan kurmanca nun ise kırmançki.

Türkçe, kurmanca, kırmançki başka örnek:
Bir (rakkam olarak), eg, ju
:clown:

Nan kurmanca nun ise kırmançki.

Türkçe, kurmanca, kırmançki başka örnek:
Bir (rakkam olarak), eg, ju
:clown:

Bana annemler, dedemler dilimizi öğretmediler.. Sanırım geçmişte Sivasta yaşanan olaylardan kortukları için olsa gerek... ( Koçgiri ve öldürülen akrabalarımız)

Ama biraz biraz öğrenmeye çalışıyorum.Mesela;

Ez Elewi im ( Ben Aleviyim )

Ez Ji Sewaz im ( Ben Sivaslıyım)

Ez xwendekar im ( Ben öğrenciyim )

Spas Dikim ( Teşekkür ederim )


gibi kolay şeyleri öğrenebiliyorum.

Aslında elimde Kırmanci/Kurmanci dillerinin Grameri mesela geçmiş zaman, gelecek zaman, şimdiki zaman yada farklı gramer konularından örnekler ve anlatımlar olsa ben çözeceğime inanıyorum..:D Sadece ben değil, yararlı kaynaklar olsa birçok genç bu sorunu aşacaktır inanıyorum buna..

Zazaca=kurmançimidir.??

Zazaca=kurmançimidir.??

zazacaya tuncelililer kırmancki der.
diyarbakırlılar zazaca veya dımli der.
zone ma (bizim dilimiz) diyenlerde vardır.

kurmanci ise kürtçedir. alevi kürtlere kırdasi denir.

Zazaca=kurmançimidir.??



Zazaca/Zazaki : Kırmanci / Kırmançkidir.

Zazaca/Zazaki : Kırmanci / Kırmançkidir.

soreş kardeşim sen herşeyi iç içe soktun. :olmadi

8072

astare ve soreş kardeşlerim bilgilendirme için tşk.

Bende erzurumluyum ve zazaca konuşuyruz, fakat tuncelili birinin konuştuğu zazacadan şive olarak biraz daha farklı, bazı şeyleri birbirimizie anlatmakta zor anlar yaşadığımızda oluyor.
Bazende yok siz yanlış kullanıyorsunuz biz doğru tartışmasınıda yaptığımız oluyor

8072



Teşekkür ederim astare...

Bu harita daha kapsamlı ve daha açıklayıcı gibi.

astare ve soreş kardeşlerim bilgilendirme için tşk.

Bende erzurumluyum ve zazaca konuşuyruz, fakat tuncelili birinin konuştuğu zazacadan şive olarak biraz daha farklı, bazı şeyleri birbirimizie anlatmakta zor anlar yaşadığımızda oluyor.
Bazende yok siz yanlış kullanıyorsunuz biz doğru tartışmasınıda yaptığımız oluyor


Sanırım Dimili konuşuyorsunuz.. Bilgili arkadaşlar cevaplarlarsa sevinirim..

astare ve soreş kardeşlerim bilgilendirme için tşk.

Bende erzurumluyum ve zazaca konuşuyruz, fakat tuncelili birinin konuştuğu zazacadan şive olarak biraz daha farklı, bazı şeyleri birbirimizie anlatmakta zor anlar yaşadığımızda oluyor.
Bazende yok siz yanlış kullanıyorsunuz biz doğru tartışmasınıda yaptığımız oluyor

aslında fark çok değil ama başlangıçta anlaması çok zor alıştıkça ise hiçbir fark kalmıyor.

halamın oğlu başka aşiretten biri ile evli. biz 5-6 yaşlarındayken annem o kadınla konuşurken. o kadının konuşması bize çok tuhaf gelirdi. mesela o "usen" değil "uşen" derdi "ju" değil "zu" derdi. zazacadaki "j" "z" ve "s" "ş" farkları temel şive farklarıdır. zaten zaza adının bu "j" "z" farkıyla dalga geçmek için bize takıldığı iddia edilir.

dalga geçmek için bize takıldığı iddia edilir.
Daha öncede duydum ve bana çok paranoyak geldi. Zaza kelimesi sassanidlerden geldiğini düşünüyorum, kaynak:
http://en.wikipedia.org/wiki/Sassanid_Empire

bu konuda cavabım vardı ama yayınlanmadı tekrar yazıyorum...

yayınlanmadığı için sebebi vardı, lütfen tekrar yazmayın. Kırmançkide yazılı kitaplar yok, sözlük yok. 10 km arayla bazı kelimeler farklı seslendirilebilir fakat temel olarak aynısı. Bence gereksiz polemiğe gerek yok, teşekkürler.



Zazaca Türkçe olarak tüm zaza dilleri için geçerli sözçük, enternasyonal yani. Yörelerdede dimili, kırmançki, zone ma ..... vs vs.. olarak ayrılıyor. -> Kaynağım: http://www.zazaki.de/deutsch/aufsaezte/EntwicklungZSpr_A5.pdf

edit...

o pdf nin türkçesi... haritada mevcut... sağtıklayıp kaydedin. özelliklede soreşe lazım...

http://home.arcor.de/fidemes/ZazaDilininGelisimi.pdf

alevimen bilemiyorum ama minorski öyle düşünüyomuş.
Pardon astare senin mesajını editleyerek mesaj yazmışım:
Maalesef kaynaklar az, Rus, Ermeni, İngiliz ve Alman araştırmacıların belgeleri sayesinde bilgileniyoruz. Arada sıradada dedelerimizin sohbetlerini dinleyelim, kendi kaynağımızda çok önemlidir.

Ayrıca Minorsky nin yazıları ingilizcede mevcut mu? Link var mı.

--
kusura bakma, lütfen tekrar mesajını editeyip düzenleme yaparmısın

o pdf nin türkçesi... haritada mevcut... sağtıklayıp kaydedin. özelliklede soreşe lazım...

http://home.arcor.de/fidemes/ZazaDilininGelisimi.pdf


Astare çok teşekkür ederim..Merak ettiğim, Kurmanca yada Kırmanci Gramer kitapları bulabilir miyiz abi ?

Astare çok teşekkür ederim..Merak ettiğim, Kurmanca yada Kırmanci Gramer kitapları bulabilir miyiz abi ?

dil öğretecek kitap yok malesef.
sadece zaten bilen yazabilsin diye kitaplar var.
ben anlamada bile zorluk çekerdim eskiden şimdi epey ilerlettim ama bi yere kadar ilerliyo. orda kaldık:001_unsur

Benim annemlerin konuştuğu Kurmanci, Sünnilerinkine benzemiyor can.... Bu konuda doğru gözlemlemişsin doğru tespit.. Çok farklılıklar var ve bende benzetemiyorum....

Alevi Kurmançların konuştukları Kurmanci aynıdır ama Sünnilerinkisi daha bi gırtlaktan ve baya farklılık var.. Sünnilerinki daha arabik.Mardin Diyarbakır Hakkari Van Siirt Şırnak vs illerdeki Sünni Kurmançlarınki çok farklı...

demi amaaaa
cvp için sagol !!
dogudaki kürtlerin konustugu kürtçe bana "kaba" geliyor, dedigin gibi "arabik" misali lol.. ben kürtçe anlamam ama bizimkilerin konustugunu iyi kötü anlisiliyor yani (bahsettikleri konu mesela lol), çünkü öz kürtçe degil, çogu kelime türkçeden alinmis..

bi de bisey soracaktim, siz nasil "nasilsin" diyorsunuz? dogudakiler gibi "çaw bas" mi? biz "çidaki rindi" diyoruz da, bu "nasilsin güzel" anlamina geliyormus öteki kurmanciler için.. çok farkli siveler var, o da cografi etkisidir bence..

saygilarrrr

demi amaaaa
cvp için sagol !!
dogudaki kürtlerin konustugu kürtçe bana "kaba" geliyor, dedigin gibi "arabik" misali lol.. ben kürtçe anlamam ama bizimkilerin konustugunu anliyorum, çünkü öz kürtçe degil, çogu kelime türkçeden alinmis..

bi de bisey soracaktim, siz nasil "nasilsin" diyorsunuz? dogudakiler gibi "çaw bas" mi? biz "çidaki rindi" diyoruz da, bu "nasilsin güzel" anlamina geliyormus öteki kurmanciler için.. çok farkli siveler var, o da cografi etkisidir bence..

saygilarrrr


Ben Kurmançça bilmiyorum :no: ama sanırım Cıdıke Rındi olması lazım..Tam emin değilim ama.Annem gelince sorarım:devil2:


Ailen hangi Aşiretten kardeş ? Alevi Kurmançlar genelde Aşiretliktir Doğu kökenliler.Batıya doğru göç edenlerin dilince değişimler olmuş çünkü..

dedeme sormustum asiretlerini, nereden geldiklerini felan.. o da bana demisti ki tunceli'den gelmeler, çoooooook evvelden gelmisler atalari zile'ye (sanirim çorum, amasya ve yozgat'ta bulunan alevi kürtler için de ayni seydir).. asiretleri yok yani, ya da vardi ama dagilmis ve artik söz konusu degil.. zile'de bi dergah var (düzgün baba diye biliyorum ama unuttum tam olarak adini, bizimkiler de yok suan evde, gelince sorarim :p) köyleri de oraya bagli diye biliyorum.. sinemilli asireti olabilir mi? çunku ondan da bahsetmisti ama bu asiretin elibistan'da bulundugunu biliyorum..

bi de zile'de zazaca konusan alevi koyleri de var (ama çok az, bi kaç tane var).. hepsi göç etmisler zamaninda demek..

çorum'un alaca ilçesinde baya bi alevi kürt nufusu var, diller ayni bizimkilerle !!

Alevilerin konuştuğu Kurmanca aynıdır zaten...

Maraşta, Elbistanda Sinemli Aşiretinden baya köy var.. Ama başka Aşiretlerde var..

hiç bilgim yok benim, bi keresinde dedeme sormustum o kadar..
sagol can bilgiler için !!! :)

http://www.pazarcik.gov.tr adlı Web Sitesinden yaptığım alıntıya göre;



ALXAS Aşireti Elbistan ve Siverekte bulunur.

Sinemilli Aşireti, Aşiretin diğer büyük kolu Urfa’dadır. Sinemilli aşiretinin Orta Asya’dan gelmiş oldukları bilinmektedir. Her ne kadar dillerinde değişme olmuşsa da Türkmen Alevisi’dirler.



Pazarcık’ta bulunan Sinemilli aşiretinin köyleri:

Başpınar, Bozlar, Milyanlı, Üngütlü, Bayırlı, Milyanlısoku, Karaağaç, Çamlıca, Tetirlik, Çiçekalanı, Şallıuşağı, Armutlu, Söğütlü, Çınarlı, Alibeyuşağı, Maksutuşağı, Zeynepuşağı, Emiruşağı, Denizli, Halkaçayırı, Kelibişler, Cennetpınarı, Bayramgazi, Akdemir, Bölükçam, Salman-ı Pak,Yolboyu ve İncirli.


Atmalı (Atmi ) Aşireti:



Dr. Mahmut Rişvanloğlu Saklanan Gerçek isimli kitabının 502.ci sayfasında Atmalı aşireti ile ilgili şu bilgileri verir :

Rişvan topluluğuna bağlı bir oymaklar birliğini teşkil eden bir aşirettir. Osmanlı Tahrir defterlerinde “Kars, Trabzon, Konya, Maraş ve Rakka arasındaki bölgelerde “konar-göçer” olarak, bazen “Ekrat”, bazanda “Türkmen-Ekradı” olarak geçmektedir.

Buradaki “Atma”, belki de “Atmaca” isminden bozulmuş olabilir. Çünkü daha önce de bahsettiğimiz gibi, Eski Türkler’de “Boy ve Oymak” ismi olarak bir nevi motif karakterinde ve “Totem” olarak bu tip hayvan isimlerinin verildiğini biliyoruz. Nitekim Danışmendlü Türkmenleri arasında bir oymak beyinin adı da “Atmaca”’dır.

Atmalı boyuna bağlı Oğuzların sosyal yapılanma sistemine uygun olarak 12’li bölünmeyi gösteren 12 oymak bağlıdır.

Anadolu Selçuklu Devleti döneminde Horasan bölgesinden Anadolu’ya gelmeye başlamışlar ve Selçuklu Devleti tarafından önce Elazığ bölgesine daha sonraları ise Malatya (Arguvan) Elbistan yöresine yerleşmişlerdir.

Kahramanmaraş ve Malatya arasındaki dağlık kesimlerde yaşamaktadırlar. Atmiler bugünkü yerlerine 250-300 yıl önce Harput yakınlarındaki Gümüşmaden’den göç ederek gelmişlerdir.

Osmanlı yönetiminde on iki köyün adet, gelenek ve görenekleri itibariyle bir gurup oluşturmasına aşiret denirdi. Bu aşiretlerden biri de Atmi aşiretidir. Atmi aşiretinin son reisi Yakup Paşa’dır.

Aşiretlerin bulunduğu kazalar :

Pazarcık : 10 köy

Besni : 7 köy

Elbistan : 11 köy

Akçadağ : 2 köy

Gölbaşı : 2 köy

Pazarcık’ta bulunan Atmiler önceleri yaz aylarında yaylalara göç eder, kış aylarında ise tekrar kışlaya dönerlerdi. Göç ettikleri yaylalar; Sırıklı ve Nurhak dağlarıdır. Kışlık yurdundan yaylalara ulaşmak için uzun bir yolculuk gerekirdi.

Aşiret 1960’lı yıllara kadar göçebe hayat yaşarken, günümüzde ekonomik koşullar nedeniyle yerleşik hayata geçilmiş, tarım ve hayvancılıkla uğraşmaya başlamıştır.

Aşiretin başlıca köyleri :

Ganidağı Ketiler Kızkapanlı

Karahasanlar Mahkanlı

Sadakalar Haydarlı

Kizirli Turunçlu

Tilkiler Kabalar

Akçalar Karalar



Bu köylerden Haydarlı ve Kabalar, Adıyaman-Gölbaşı sınırları içerisindedir. Aşiretin Harput-Gümüş, Maden, Arapkir, İslahiye, Kilis ve Maraş’ta yaşayan kesimleri de vardır. Ancak bunlar aşiretin asıl gövdesinden bağımsızdırlar. Atmi aşireti mensupları Türkçe ve Kürtçeyi birlikte konuşurlar.

Aşiretin kendine özgü bir giyim kültürü vardır. Yazın şalvar, zubun (uzun gömlek) saku (Avrupa modeli çeket); kışın ise şal, sepik, kırmızı fes ya da “küllik” giyilir. Kadınlar özellikle şar bağlar.

Geçmişten günümüze Atmi aşiretinin reisleri sırasıyla : Kara Hasan Muhammed Ağa, İbrahim Ağa, Bozo Ağa, Asaf Ağa, Süleyman Ağa, ve Paşa Yakup’tur.



Kılıçlı Aşireti:

Alevi kökenli bir aşiret olup, Kürtçe ve Türkçe konuşurlar. Bilinen ağaları; Urmah Ağa İle Hamza Ağa’dır. Aşiret mensupları önceleri göçebe bir hayat yaşarken Ahır dağı yaylarına gider, kışın tekrar kışlalarına dönerlerdi.

Aşiretin başlıca geçim kaynağının hayvancılık olmasından dolayı aşiret uzun yıllar göçebe bir hayat sürmüştür. Daha sonra yerleşik hayata geçilmesiyle tarımla uğraşılmaya başlanmıştır.

Köyleri: Karaçay, Sarıerik, Emiroğlu, Osmandede, Ördekdede, Çiçek, Hanobası.



Doğanlı Aşireti Aşiret, esasen “Reşvan Aşireti”nin bir alt koludur. Aşiret mensupları göçebe hayat yaşarken önceleri Ahır dağı yaylalarına giderler, kış mevsiminde de tekrar yurtlarına dönerlerdi. Reisleri Baki oğlu Hasan Ağa’dır.

Köyleri : Kirni, Haraba, Nefsidoğanlı, Doğanlıkarahasan, Davutlar, Kuruçay, Çatalhöyük.

Çekalan Aşireti :

Aşiretin Kahramanmaraş, Pazarcık ve Besni’de birkaç köyü bulunmaktadır. Maraş kolunun reisi Molla oğlu Kokaş’tır. Aşiret, göçebe hayatında “Çokum” denilen “Anzaklı Dağı”na giderdi.



Buvan (Buganlar) Aşireti :

Pazarcık kazasında, İncirlik yakınlarına yerleşen aşiret, yedi köyden oluşur. Aşiretin bir kısmı Alevi, bir kısmı ise Sünnidir. Önceleri göçebe bir hayat yaşayan aşiret halkı, bu göçebeliğin neticesinde bahar mevsimi ile birlikte Anzak yaylalarına giderdi. Günümüzde yerleşik hayata geçilmesiyle birlikte bu gelenekler sona ermiştir.

Aşiretin bilinen en eski reisi Mame Use’dir.

Köyleri : Memişkahya, Çolakaliler, Hasankoca, Kurtdere (önceleri Topalan ve Korikan diye anılırdı), Cimikanlı ( Avdilam,Koçaryan diye anılırdı)

arastirmak gerekir, çunku burdakiler genelde maras'ta hepsi... belki de bizimkiler de oradan gelme, yani o kadar göçler olmus ki osmanli zamaninda kimin nereden geldigi, hani asirete bagli oldugunu ispatlamak güç ister :)

sagol bu bilgiler için can!!

Atalarının hangi köyden yada ilçeden geldiğini bilseydik elimizdeki bilgilerle Aşiretini bulabilirdik can..

Aşağıdaki adreste Elbistan var.Bakmanı öneririm.

>>>> http://www.tawdilo.com <<<<

Annemlerin aşireti ise 400 sene önce felan Zazaca konuşuyormuş diyorlar.Onlarda sonradan Kurmancalaştığını söylüyorlar.Kaynaklar onların aşireti için Kırmanç der ama dilleri kurmanç.

Güzel bir konu buraya bişeyler eklemek istiyorum.

Türkiyede Dışardan Kürt diye adalandırılan grupların dili aslında pek çok farklılıklar içeren diller grubudur tabiki bunu kimiisi lehçe kimisi de ayrı kategoride ele almış. Zaza-Kürt etnik grupları aslında hem iç içe hemde ayrıdırlar. Bu konuda yazılı kaynaklar olmadığından ve bu bölgeleri elinde tutan devletlerinde hiç bir zaman Kürt-Zaza konusunda araştırmaları yeterli düzeyde yapmamaları nedeniyle çok fazla bilim adamı bu dilleri araştıramamış araştırmaya kalkanlarda genelde kısıtlı araştırmıştır. Ancak bu araştırmacılar içinde en güzel kaynaklar İngiliz, Ermeni kaynaklarıdır. Bazı araştırmacılar Kart-Kurt seslerinden bu insanlar hakkında bilimsellikden uzak araştırmalar yapmışlar. Ancak şunu belirtelimki Türkiyede yaşayan her insan Türkdür çünkü TC kimliği taşımak Türk olmak anlamındadır. Bu nedenle Hepimiz türküz.

Ancak bilimsel olarak dünya dil aileleri ve alt gruplarını araştıran bilim adamları üşenmemişler ve Dımili-Kırmancki farkına kadar pek çok insanın ya göz ardı ettiği yada göremediği farklarıda güzelce ortaya koymuşlar bu linki inceleminizi tavsiye ederim Kuzey batı iran dil ailesinden olan bu Kürt-Zaza dilleri ve lehçelerini oldukça güzel olması gerektiği yere koymuşlar benimde gerek büyüklerime sorduğum gerekse değişik kaynaklardan okuduğum kadarıyla bu şeklin aynısı ortaya çıkıyordu şimdi ise daha eminim:

http://www.ethnologue.com/14/show_family.asp?subid=948


Balochi (5)
BALOCHI, SOUTHERN (Pakistan)
BALOCHI, WESTERN (Pakistan)
BALOCHI, EASTERN [BPN] (Pakistan)
BASHKARDI [BSG] (Iran)
KOROSHI [KTL] (Iran)
[B]Caspian (4)
GILAKI [GLK] (Iran)
MAZANDERANI [MZN] (Iran)
RASHTI [RSH] (Iran)
SHAHMIRZADI [SRZ] (Iran)
Central Iran (11)
ASHTIANI [ATN] (Iran)
DARI [GBZ] (Iran)
GAZI [GZI] (Iran)
KHUNSARI [KFM] (Iran)
NATANZI [NTZ] (Iran)
NAYINI [NYQ] (Iran)
PARSI-DARI [PRD] (Iran)
PARSI [PRP] (India)
SIVANDI [SIY] (Iran)
SOI [SOJ] (Iran)
VAFSI [VAF] (Iran)

[B]Kurdish (6)

BEHDINI (Iraq)
HERKI [HEK] (Iraq)
KURDI [KDB] (Iraq)

KURMANJI [KUR] (Turkey (Asia)) KERMANJI, KIRMANJI, KIRDASI, KIRMÂNCHA, BÂHDINÂNI olarak adlandırılır Doğu ve Güneydoğuda ağırlıklı olarak kullanılan dil budur. Sivas Koçgiri yöresi, Erzincan ve Malatyadaki Aleviler de bu dili kullanırlar ancak Alevi- Şafi bazı yöresel ve kültürel farklardan kaynaklanan değişiklikler vardır. 6-7 tane diyalektiği var yani işin esası Alevi Sunni ayrımı değil yöresel farklılıklardır. Hakkari, Cizre-Botan, Koçan, Albruz, gibi farklı diyalektikleride vardır. Tuncelide bu dili konuşanlara Kırdasi, koçgiride Kurmanci, Bingölde gine aynı şekilde adlar verilir kimisi Kırmanci de der isimler farklı olsada dil aynıdır. Alevi - Sunni(Şafi-Hanefi) ve yezidi dini inanclarına inanırlar.

SHIKAKI [SHF] (Iraq)
SURCHI [SUP] (Iraq)

Ormuri-Parachi (2)
ORMURI [ORU] (Pakistan)
PARACHI [PRC] (Afghanistan)
Semnani (4)
LASGERDI [LSA] (Iran)
SANGISARI [SGR] (Iran)
SEMNANI [SMJ] (Iran)
SORKHEI [SQO] (Iran)
Talysh (16)
ALVIRI-VIDARI [AVD] (Iran)
ESHTEHARDI [ESH] (Iran)
GOZARKHANI [GOZ] (Iran)
HARZANI [HRZ] (Iran)
KARINGANI [KGN] (Iran)
KORESH-E ROSTAM [OKH] (Iran)
RAZAJERDI [RAT] (Iran)
RUDBARI [RDB] (Iran)
SHAHRUDI [SHM] (Iran)
TAROMI, UPPER [TIB] (Iran)
TAKESTANI [TKS] (Iran)
TALYSH [TLY] (Azerbaijan)
MARAGHEI [VMH] (Iran)
KHOINI [XKC] (Iran)
KAJALI [XKJ] (Iran)
KABATEI [XKP] (Iran)

[B]Zaza-Gorani (4)

BAJELAN (Iraq) Bu Bajelan veya Gorani olarak adlandırılan dildir Bunu Zazacanın alt kolu olarak göstermişler bu Kurdish grubuna yakın bir dildir. Dinleri Şafilikdir.

HAWRAMI [HAC] (Iraq) Buda Hawrami veya Gorani olarak adlandırılır ancak Bajelandan farkı Dımili'ye daha yakın olmasıdır. Yezidi ve Ehl-i Hak inancına mensuplar cem törenleri düzenliyorlar forumda bunla ilgili konu yoksa en yakın zamanda ekliycem. Tunceli bölgesine Yarsanizm(melekler kültü) inançlılar demişlerdi geçen sene aslında Yarsanizme inanlar bu hawrami(gorani)lerdir.

KIRMANJKI [QKV] (Turkey (Asia)) Tunceli bölgesi ve çevresinde konuşulan kendi adımızla Kırmancki dediğimiz dışardan Zaza olarak adlandırdıkları dildir. Ancak Zaza kelimesi bu dili karşılamaz Zaza tüm bu dört dilin hepsinin ortak adıdır. Kırmancki dediğimizde ise bu dil anlaşılmalıdır. Alternatif olarak ZAZAKI, ALEVICA, DIMILKI, DERSIMKI, SO-BÊ, ZONÊ MA olarak adlandırılır. Dersim ve Varto diyalekti olarak 2 diyalekti vardır. Din olarak Alevilik inancındadır tamamı.

DIMLI [ZZZ] (Turkey (Asia)) İşte asıl Zaza olarak adlandırılan kesim bu gruptadır. Dillerine Dımili olarak adlandırırlar veya Zaza'yı kullanırlar %70 oranında Kırmancki ile aynıdır. Din olarak Şafiliğe inanırlar. Hawrami grubuna yakın konuşurlar. Bingöl, Palu, Siverekde, diyarbakırda ağırlıklı konuşulur.
[B]KHALAJ [KJF] (Iran)

Abican eline sağlık..Çok güzel bir çalışma bence..Çok anlatmış bölgeleride.

demi amaaaa
cvp için sagol !!
dogudaki kürtlerin konustugu kürtçe bana "kaba" geliyor, dedigin gibi "arabik" misali lol.. ben kürtçe anlamam ama bizimkilerin konustugunu iyi kötü anlisiliyor yani (bahsettikleri konu mesela lol), çünkü öz kürtçe degil, çogu kelime türkçeden alinmis..

bi de bisey soracaktim, siz nasil "nasilsin" diyorsunuz? dogudakiler gibi "çaw bas" mi? biz "çidaki rindi" diyoruz da, bu "nasilsin güzel" anlamina geliyormus öteki kurmanciler için.. çok farkli siveler var, o da cografi etkisidir bence..

saygilarrrr

Kurmanci dilinde kelimeleri yazarsak,

Çawa = Nasıl?
Çawayi = Nasılsın?
Baş = İyi
Başi = İyi misin?

Çı = Ne
Dıki = Yapmak - etmek (şimdiki zaman)
Rınd = İyi/Güzel
Rındi = İyi misin?

Aynı anlama geliyor.. Birisi "Nasılsın? İyi misin?", diğeri de "Ne yapıyorsun? İyi misin?" anlamına kullanılıyor.

tsk ettim dedeoglu :)

Bizim Kars-Iğdır-Ardahan Kürtlerinin şivesi Van-Diyarbakır-Hakkari Kürtleriyle aynı. Sorduğumda güneydoğu Kürtleriyle çok rahat anlaştıklarını söylediler. Zaten o bölge Kürtleriyle aynı aşiret konfederasyonlarına mensuplar. İran'ın Batı Azerbaycan eyaletinde yaşayan Kürtler(bizim Van-Hakkari-Ağrının karşısı da) aynı dili (Kırmancayı) konuşuyor. Urumiye gölünün güneyinden başlayan bölgede yer alan Kürdistan eyaletinde ise Soran dili konuşuluyor.

Bizim Kars-Iğdır-Ardahan Kürtlerinin şivesi Van-Diyarbakır-Hakkari Kürtleriyle aynı. Sorduğumda güneydoğu Kürtleriyle çok rahat anlaştıklarını söylediler. Zaten o bölge Kürtleriyle aynı aşiret konfederasyonlarına mensuplar. İran'ın Batı Azerbaycan eyaletinde yaşayan Kürtler(bizim Van-Hakkari-Ağrının karşısı da) aynı dili (Kırmancayı) konuşuyor. Urumiye gölünün güneyinden başlayan bölgede yer alan Kürdistan eyaletinde ise Soran dili konuşuluyor.

Kars, Iğdır, Hakkari, Şırnak, Siirt, Adıyaman, Diyarbakır gibi doğu illerinde neredeyse tamamen Kurmanci konuşulur.. Kırmanci, yani Sünni Kırmançların dili olan Dimili ise Urfa Siverek, Elazığ ve Diyarbakır kısımlarında konuşulur.

Sorani hakkında bilgim yok malesef :(

Alevi Kurmanların dili ise , Şafii Kurmançlardan daha farklıdır.. Sünnilerinki daha arabik, gırtlaktandır ve kelime farklılıkları var.

Alevi Kurmançların diline Here Were yada Kırdaski de denir.

Soreşcan Soranice başlıca iki bölgede konuşulur. Bunlardan biri Irakın Süleymaniye eyaleti ve çevresidir. Yani Talabani bölgesi. Diğer bölge ise bunun tam karşısında yer alan İranın Kürdistan ostanıdır. Soranice Talabani bölgesinin resmi dilidir. Basından takip ettiğim kadarı ile Barzani ile Talabani arasında Kürt bölgesinin resmi dili Soranice mi Kırmanca mı olacak diye tartışma çıkmıştı. Soranice ile Kırmanca arasında karşılıklı anlaşılabilirlik(mutual intelligibility) yok. Bu yüzden çok sayıda dil bilgini Soraniceyi ayrı bir dil olarak görüyor. Bir kere sohbet ettiğim bir Süleymaniyeli Sorani de Kürtçeden hiçbir şey anlamadıklarını söylemişti. Dil biliminin bir dil ve lehçeyi ayırmaktaki temel kıstası karşılıklı anlaşılabilirlik derecesidir. Bu yüzden Soranice ve Zazaca bağımsız dillerdir. Ben Türki diller konusunda da aynı kıstası uyguluyorum. Türkiye Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi ve Gagavuzca Türkçe başlığı altına tek dil olarak düşünülebilir. Ancak aynı kıstasla Kazakça, Kırgızca vs.'yi Türkçenin lehçesi olarak düşünmek hatalı olur.

edit....

Soreşcan Soranice başlıca iki bölgede konuşulur. Bunlardan biri Irakın Süleymaniye eyaleti ve çevresidir. Yani Talabani bölgesi. Diğer bölge ise bunun tam karşısında yer alan İranın Kürdistan ostanıdır. Soranice Talabani bölgesinin resmi dilidir. Basından takip ettiğim kadarı ile Barzani ile Talabani arasında Kürt bölgesinin resmi dili Soranice mi Kırmanca mı olacak diye tartışma çıkmıştı. Soranice ile Kırmanca arasında karşılıklı anlaşılabilirlik(mutual intelligibility) yok. Bu yüzden çok sayıda dil bilgini Soraniceyi ayrı bir dil olarak görüyor. Bir kere sohbet ettiğim bir Süleymaniyeli Sorani de Kürtçeden hiçbir şey anlamadıklarını söylemişti. Dil biliminin bir dil ve lehçeyi ayırmaktaki temel kıstası karşılıklı anlaşılabilirlik derecesidir. Bu yüzden Soranice ve Zazaca bağımsız dillerdir. Ben Türki diller konusunda da aynı kıstası uyguluyorum. Türkiye Türkçesi, Azerbaycan Türkçesi ve Gagavuzca Türkçe başlığı altına tek dil olarak düşünülebilir. Ancak aynı kıstasla Kazakça, Kırgızca vs.'yi Türkçenin lehçesi olarak düşünmek hatalı olur.


Düşüncelerinizi objektif olarak anlattığınız için teşekkür etmek istedim. Çünkü eğer Kırgızca, Kazakça vs vs dillerin de Türkçe olduğunu söyleseydiniz ben size bu ülkelerin yaptıkları toplantıda birbirlerini anlamadıkları için Rusça ortak dilini kullandıklarını söylüyecekdim...

Düşüncelerinizi objektif olarak anlattığınız için teşekkür etmek istedim. Çünkü eğer Kırgızca, Kazakça vs vs dillerin de Türkçe olduğunu söyleseydiniz ben size bu ülkelerin yaptıkları toplantıda birbirlerini anlamadıkları için Rusça ortak dilini kullandıklarını söylüyecekdim...

Tşk. Kızılkilise.

Türkiyede iki şey birbirine karıştırılıyor. Türki diller grubu başkadır. Türkçe başkadır. Kazakça, Kırgızca, Uygurca Türkçe Türki diller grubuna giren ayrı dillerdir. Bu diller ile Türkçe arasında farklılık çok büyüktür.

Türki Diller

Oğuz Türkçesi (Yani Türkçe)

Türkiye Türkçesi
Azerbaycan Türkçesi(Irak Türkmencesi de buna dahildir)
Gagavuz Türkçesi
Türkmenistan Türkmencesi(Türkçe ile çok farklılaşmış. Ayrı dil sayılabilir. Tartışmalı. Anlamak imkansız değil ama düşük derecede?)

Orta Asya Türki Dilleri
Kazakça
Kırgızca
Uygurca
Karakalpakça


Uzak Asya Türki Dilleri(Türkçe ile aralarındaki açıklık Almanca arasındaki farklılıktan daha fazla İngilizceden daha fazla)
Yakut-Saha
Altay-Tuva

Volga-Kıpçak dilleri
Kazan Tatarcası
Kırım Tatarcası
Başkurtça
Nogayca
Karaimce
Karaçayca
Balkarca

Kırım Tatarcası(Kıpçak dili olmasına rağmen Türkiye Türkçesinden çok etkilenmiş. Türkiye Türkleri için rahat anlaşılır. Belki Türki dil değil de Türkçe olarak düşünülebilir)

http://www.ethnologue.com/14/show_family.asp?subid=948


Balochi (5)
BALOCHI, SOUTHERN [BCC](Pakistan)
BALOCHI, WESTERN [BGN] (Pakistan)
BALOCHI, EASTERN [BPN] (Pakistan)
BASHKARDI [BSG] (Iran)
KOROSHI [KTL] (Iran)
Caspian (4)
GILAKI [GLK] (Iran)
MAZANDERANI [MZN] (Iran)
RASHTI [RSH] (Iran)
SHAHMIRZADI [SRZ] (Iran)
Central Iran (11)
ASHTIANI [ATN] (Iran)
DARI [GBZ] (Iran)
GAZI [GZI] (Iran)
KHUNSARI [KFM] (Iran)
NATANZI [NTZ] (Iran)
NAYINI [NYQ] (Iran)
PARSI-DARI [PRD] (Iran)
PARSI [PRP] (India)
SIVANDI [SIY] (Iran)
SOI [SOJ] (Iran)
VAFSI [VAF] (Iran)

Kurdish (6)

BEHDINI [BDF] (Iraq)
HERKI [HEK] (Iraq)
KURDI [KDB] (Iraq)

KURMANJI [KUR] (Turkey (Asia)) KERMANJI, KIRMANJI, KIRDASI, KIRMÂNCHA, BÂHDINÂNI olarak adlandırılır Doğu ve Güneydoğuda ağırlıklı olarak kullanılan dil budur. Sivas Koçgiri yöresi, Erzincan ve Malatyadaki Aleviler de bu dili kullanırlar ancak Alevi- Şafi bazı yöresel ve kültürel farklardan kaynaklanan değişiklikler vardır. 6-7 tan diyalektiği var yani işin esası Alevi Sunni ayrımı değil yöresel farklılıklardır. Hakkari, Cizre-Botan, Koçan, Albruz, gibi farklı diyalektikleride vardır. Tuncelide bu dili konuşanlara Kırdasi, koçgiride Kurmanci, Bingölde gine aynı şekilde adlar verilir kimisi Kırmanci de der isimler farklı olsada dil aynıdır. Alevi - Sunni(Şafi-Hanefi) ve yezidi dini inanclarına inanırlar.

SHIKAKI [SHF] (Iraq)
SURCHI [SUP] (Iraq)

Ormuri-Parachi (2)
ORMURI [ORU] (Pakistan)
PARACHI [PRC] (Afghanistan)
Semnani (4)
LASGERDI [LSA] (Iran)
SANGISARI [SGR] (Iran)
SEMNANI [SMJ] (Iran)
SORKHEI [SQO] (Iran)
Talysh (16)
ALVIRI-VIDARI [AVD] (Iran)
ESHTEHARDI [ESH] (Iran)
GOZARKHANI [GOZ] (Iran)
HARZANI [HRZ] (Iran)
KARINGANI [KGN] (Iran)
KORESH-E ROSTAM [OKH] (Iran)
RAZAJERDI [RAT] (Iran)
RUDBARI [RDB] (Iran)
SHAHRUDI [SHM] (Iran)
TAROMI, UPPER [TIB] (Iran)
TAKESTANI [TKS] (Iran)
TALYSH [TLY] (Azerbaijan)
MARAGHEI [VMH] (Iran)
KHOINI [XKC] (Iran)
KAJALI [XKJ] (Iran)
KABATEI [XKP] (Iran)

Zaza-Gorani (4)

BAJELAN [BJM] (Iraq) Bu Bajelan veya Gorani olarak adlandırılan dildir Bunu Zazacanın alt kolu olarak göstermişler bu Kurdish grubuna yakın bir dildir. Dinleri Şafilikdir.

HAWRAMI [HAC] (Iraq) Buda Hawrami veya Gorani olarak adlandırılır ancak Bajelandan farkı Dımili'ye daha yakın olmasıdır. Yezidi ve Ehl-i Hak inancına mensuplar cem törenleri düzenliyorlar forumda bunla ilgili konu yoksa en yakın zamanda ekliycem. Tunceli bölgesine Yarsanizm(melekler kültü) inançlılar demişlerdi geçen sene aslında Yarsanizme inanlar bu hawrami(gorani)lerdir.

KIRMANJKI [QKV] (Turkey (Asia)) Tunceli bölgesi ve çevresinde konuşulan kendi adımızla Kırmancki dediğimiz dışardan Zaza olarak adlandırdıkları dildir. Ancak Zaza kelimesi bu dili karşılamaz Zaza tüm bu dört dilin hepsinin ortak adıdır. Kırmancki dediğimizde ise bu dil anlaşılmalıdır. Alternatif olarak ZAZAKI, ALEVICA, DIMILKI, DERSIMKI, SO-BÊ, ZONÊ MA olarak adlandırılır. Dersim ve Varto diyalekti olarak 2 diyalekti vardır. Din olarak Alevilik inancındadır tamamı.

DIMLI [ZZZ] (Turkey (Asia)) İşte asıl Zaza olarak adlandırılan kesim bu gruptadır. Dillerine Dımili olarak adlandırırlar veya Zaza'yı kullanırlar %70 oranında Kırmancki ile aynıdır. Din olarak Şafiliğe inanırlar. Hawrami grubuna yakın konuşurlar. Bingöl, Palu, Siverekde ağırlıklı konuşulur.

Bu tabloda iran dil grubunun üyesi olan dilleri gösteriyor konuyla ilgili olan kısımları seçtim. Bunlar birbirine en yakın kısımdakiler. Oldukça faydalı ve bilimsel açıdan bunlar böyle kabul ediliyor.

Tşk. Kızılkilise.

Türkiyede iki şey birbirine karıştırılıyor. Türki diller grubu başkadır. Türkçe başkadır. Kazakça, Kırgızca, Uygurca Türkçe Türki diller grubuna giren ayrı dillerdir. Bu diller ile Türkçe arasında farklılık çok büyüktür.

Türki Diller

Oğuz Türkçesi (Yani Türkçe)

Türkiye Türkçesi
Azerbaycan Türkçesi(Irak Türkmencesi de buna dahildir)
Gagavuz Türkçesi
Türkmenistan Türkmencesi(Türkçe ile çok farklılaşmış. Ayrı dil sayılabilir. Tartışmalı. Anlamak imkansız değil ama düşük derecede?)

Orta Asya Türki Dilleri
Kazakça
Kırgızca
Uygurca
Karakalpakça


Uzak Asya Türki Dilleri(Türkçe ile aralarındaki açıklık Almanca arasındaki farklılıktan daha fazla İngilizceden daha fazla)
Yakut-Saha
Altay-Tuva

Volga-Kıpçak dilleri
Kazan Tatarcası
Kırım Tatarcası
Başkurtça
Nogayca
Karaimce
Karaçayca
Balkarca

Kırım Tatarcası(Kıpçak dili olmasına rağmen Türkiye Türkçesinden çok etkilenmiş. Türkiye Türkleri için rahat anlaşılır. Belki Türki dil değil de Türkçe olarak düşünülebilir)

simdi ben Kazakistana, Kirgizistana gitsem, Türkiyedeki Türkceyi yavas bir sekilde konussam ve onlarda aynen yavas bir sekilde benimle konussa, anlasabilirmiyiz?

Bu tabloda iran dil grubunun üyesi olan dilleri gösteriyor konuyla ilgili olan kısımları seçtim. Bunlar birbirine en yakın kısımdakiler. Oldukça faydalı ve bilimsel açıdan bunlar böyle kabul ediliyor.

Kürtçeyi ve Kürtçeye benzerlik gösteren çok yakın akraba dilleri(bütün İrani dilleri) değil gruplandırabilir misiniz?

dört kelimeden üçünün "o" ile bittiği, herhangi bir ismin sonuna "keno" getirerek (türkçe olsun başka bir dil olsun hiç fark etmez) fiil yapabileceğiniz bir lehçe (ya da dil fark etmez) :)

simdi ben Kazakistana, Kirgizistana gitsem, Türkiyedeki Türkceyi yavas bir sekilde konussam ve onlarda aynen yavas bir sekilde benimle konussa, anlasabilirmiyiz?

Basit cümleler kurulursa ve kullanılan basit cümlede iki dilin ortak kelimeleri varsa mümkün olabilir.

Kürtçeyi ve Kürtçeye benzerlik gösteren çok yakın akraba dilleri(bütün İrani dilleri) değil gruplandırabilir misiniz?

4.sayfada yazdım. Tabiki tüm irani diller çok yakın değil gruplamalarda o yüzden yapılmış hatta Kürtçeyi kurdish adı altında gorani ve zazacayıda ayrı dil olarak göstermişler ve içlerindeki farklı diyalektikleride mesela dımili ve kırmancki(Dersim dili) ayrı yazmışlar halbukü dımıli ve Kırmancki %70 benzer dillerdir. Kuzey batı iran dil grubunun bu üyelerini ayrıntılı bir araştırma olması açısından verdim.


Ayrıca Meralina ve Canazerbaycan Konumuz Türkçe Kazakça Kırgızca değil bu konuları tartışmak istiyorsanız ayrı topic açabilirsiniz...

dört kelimeden üçünün "o" ile bittiği, herhangi bir ismin sonuna "keno" getirerek (türkçe olsun başka bir dil olsun hiç fark etmez) fiil yapabileceğiniz bir lehçe (ya da dil fark etmez) :)

Kürtçe olsun Zazaca olsun tarihin en zengin dillerindendir. Zerdüşt dini yani dünyanın ilk tek tanrılı dininin kitabı olan Avesta Zazaca'ya yakın bir dilde yazılmıştır... Ayrıca tarihi Med devletinin dilinin %50 sinin Zazaca olduğunu bizzat Nuri Dersimi kitabında anlatmış. Dilleri eleştirirken daha bilimsel davranalım.

eleştiri tapmadım kızılklıse espiri yaptım. ayrıca buda bana ait degıl okuldakı tuncelılı arkadasıma ait. sordum ya nasıl bir dıl. zor degıl dedı ben bazen soyleyecegım seyi bulamayınca turkce kelımenın sonuna "keno" koyuyorum oluyor ıste.. dedı. ben bılmem!!

paylasim için sagol can,

benim anne tarafi zile'li ve kurmanci konusuyolar fakat öteki kurmanciler gibi degil, yani diyarbakir, urfa, mardin vs.. hiç anlasilmiyor onlarin kürtçesi!!

amasya, çorum, yozgat, sivas, malatya, maras kurmanci'siyle hemen hemen ayni ama.. alevi olduklari için mi? biliyosan sore$ kardes cevapla, hep merak etmisimdir !

sagolll

sayın özgür-taylan zilede 7 köyde yaşayan alevi kurmaçların bir bölümünün geçmişte zaza kökenli olduğu doğrudur.şimdi alevi zaza olarak tespit ettiğim iki küçük mezra var zilede.birisi karıköy mezrası(yaklaşık12-13 hane sadece dersim/pülümürden gelmeler),birde yüce pınar köyüne bağlı,
cerbağ mezrası var(20-25 hane olduğu tahmin ediliyor).bunlardan başka ali hoca köyü nüfusunun büyük çoğunluğu türkmen-alevi[bektaşi-sıraç] olmasına rağmen 20 hane kürt-zaza kökenli aleviler var.yani köyün %10 u olduğu tahmin ediliyor.bu gün kurmanç konuşan alevi köylerin ne kadarı zaza kökenli bilmiyorum.o köylerin yakın çevresinde gene 7-8 köy sünni kurmanç köyleri var.bir zileli olarak yardımcı olmaya çalıştım

sayın özgür-taylan zilede 7 köyde yaşayan alevi kurmaçların bir bölümünün geçmişte zaza kökenli olduğu doğrudur.şimdi alevi zaza olarak tespit ettiğim iki küçük mezra var zilede.birisi karıköy mezrası(yaklaşık12-13 hane sadece dersim/pülümürden gelmeler),birde yüce pınar köyüne bağlı,
cerbağ mezrası var(20-25 hane olduğu tahmin ediliyor).bunlardan başka ali hoca köyü nüfusunun büyük çoğunluğu türkmen-alevi[bektaşi-sıraç] olmasına rağmen 20 hane kürt-zaza kökenli aleviler var.yani köyün %10 u olduğu tahmin ediliyor.bu gün kurmanç konuşan alevi köylerin ne kadarı zaza kökenli bilmiyorum.o köylerin yakın çevresinde gene 7-8 köy sünni kurmanç köyleri var.bir zileli olarak yardımcı olmaya çalıştım

bilgiler için tesekkür ederim..

sunlu kurmanç koylerin oldugunu bilmiyordum zile'de.. ogrenmis oldum sayendee!! :)

saygilarrrrr

bilgiler için tesekkür ederim..

sunlu kurmanç koylerin oldugunu bilmiyordum zile'de.. ogrenmis oldum sayendee!! :)

saygilarrrrr


Azda olsa olduğunu söylüyorlar.. Osmanlı zamanında yerleştirilmişler sanırım

Bu konunun altinda sohbet eden dostlari gercekten kutlamak istiyorum. Bu basligi görünce icimde "yine satasma, kavgadir" diye düsünmüstüm.. Ama yanilmisim. Cok güzel bir ortamda Alevilere yakisan bir dostlu barisci bir sohbet.. Süper birsey.. Tebrikler

Baba tarafımdan Aşiretimiz olan Xiran çift dil kullanıyor.. Mazgirtte Kurmanca, Sivasta Kurmanca ama önceden Kırmançkiymiş, Erzincanda büyük oranda Kırmançki kullanırlar.. Muş gibi illerde hangi dili kullandıklarını bilmiyorum...

Canlar çok araştırmadım ama kırmancı veya kurmancı aynı dildir bu farklılık bence coğrafi farkından dolayı farklılık kazanmıştır. Şöyleki refahiye,imranlı,zara lehçesi aynıdır ama tercan,aşkale,kangal,malatya yöresi farklıdır fakat anlaşılır.Zaza ve dımılide aynı şekilde farklılık gösterir kaynanam dımıli bacanak zaza zor anlaşıyorlar. Köyden köye bile lehçe farkı oluyor buda gösteriyorki asırlardır bir eğitim dili olmadığı için yüz yıllardır saklana saklana dar alana sıkışan dilimiz tabiki lehçe farkına uğraması gayet doğaldır.

Canlar çok araştırmadım ama kırmancı veya kurmancı aynı dildir bu farklılık bence coğrafi farkından dolayı farklılık kazanmıştır. Şöyleki refahiye,imranlı,zara lehçesi aynıdır ama tercan,aşkale,kangal,malatya yöresi farklıdır fakat anlaşılır.Zaza ve dımılide aynı şekilde farklılık gösterir kaynanam dımıli bacanak zaza zor anlaşıyorlar. Köyden köye bile lehçe farkı oluyor buda gösteriyorki asırlardır bir eğitim dili olmadığı için yüz yıllardır saklana saklana dar alana sıkışan dilimiz tabiki lehçe farkına uğraması gayet doğaldır.

Güzel değinmişsin bu açıdan bir örnek vermek istiyorum. Fransada Napolyon devrinde şu an konuşulan Fransızca %15ler civarı bir topluluk tarafından konuşuluyordu sonradan eğitim yoluyla insnalara bu dil öğretildi ve şu an Fransada konuşlan tek dil budur. Kürtçe ve lehçeleri veya aynı kaderi taşıayn diller için de bu geçerli yazı dili olmadığı için köyden köye bile farklılıklar yaşanıyor.

Tuncelide Pülümürde Nene'ye Deki derler Nazımiyede Pirik. Bu ufak örnek olayı özetliyor.

Canlar çok araştırmadım ama kırmancı veya kurmancı aynı dildir bu farklılık bence coğrafi farkından dolayı farklılık kazanmıştır. Şöyleki refahiye,imranlı,zara lehçesi aynıdır ama tercan,aşkale,kangal,malatya yöresi farklıdır fakat anlaşılır.Zaza ve dımılide aynı şekilde farklılık gösterir kaynanam dımıli bacanak zaza zor anlaşıyorlar. Köyden köye bile lehçe farkı oluyor buda gösteriyorki asırlardır bir eğitim dili olmadığı için yüz yıllardır saklana saklana dar alana sıkışan dilimiz tabiki lehçe farkına uğraması gayet doğaldır.

Evet.. Bazı Aşiretlerin Çift dil kullanması kökenlerinde soru işareti bırakıyor ister istemez... Kırmanç mı Kurmanç mı gibi..:)

Güzel değinmişsin bu açıdan bir örnek vermek istiyorum. Fransada Napolyon devrinde şu an konuşulan Fransızca %15ler civarı bir topluluk tarafından konuşuluyordu sonradan eğitim yoluyla insnalara bu dil öğretildi ve şu an Fransada konuşlan tek dil budur. Kürtçe ve lehçeleri veya aynı kaderi taşıayn diller için de bu geçerli yazı dili olmadığı için köyden köye bile farklılıklar yaşanıyor.

Tuncelide Pülümürde Nene'ye Deki derler Nazımiyede Pirik. Bu ufak örnek olayı özetliyor.

Ben Kurmanç ve Kırmanç Konuşan Alevilerin aynı kökenden geldiğini düşünüyorum abican.. İran Halklarındanız...:thumbup1: Çünkü hiçbir fark yok dil dışında..:thumbup1:

http://members.tripod.com/~zaza_kirmanc/dil/dilkarsilastirma.htm

İlginç bilgiler var.

Bilen arkadaşlar yanıt yazsın :

Farslar, Kürtler, Zazalar...etc Bunların hepsi İranî halklar.

Benim okuduğum kadarıyla, İran toprakları tarih boyunca çok çeşitlik kavimler ve hanedanlar tarafından yönetilmiş. Bu Fars, Kürt, Zaza ayrımı da İran'ı her dönemde yöneten farklı bir hanedanın mensup olduğu kabilelerden geliyor.
Farslar -- İranın yerleşik halkı olarak kalmış, ana halk olarak bugüne kadar gelmişler.
Kürtler -- Medler eski atalarıdır deniyor. (ne kadar doğrudur bilemeyeceğim). Bir dönem boyunca İran topraklarında hüküm sürmüşler, daha sonra yönetimden ayrılınca, batıya doğru yayılıp, apayrı bir halk olarak evrimleşmişler.
Zazalar -- Partlar ya da Sasanilere dayanıyor, sanırım, soyları. Bazıları "sasani" "zaza" arasındaki morfolojik benzerliğe bakarak, silinmiş sasani hanedanının kalıntısı gözüyle bakıyor. Bazıları da Part İmparatorluğuna dayıyor Zazaları.

Sizler ne dersiniz? Merak ettim.

Canlar bu parça hangi dilde yazılmış ? Kurmanca? Kırmançki ?

Kurmanca diyorlar, Kırmançki diyorlar benim kafam karıştı..
Diyarbakırlı bir ablam Kurmanca dedi.

Yardım ederseniz sevinirim.

Hey Muhammed lı ceneta taca sere Züheye lımın Zühreye
Axx Ali kemera pıta Fadimeye lımın pıta Fadimeye
Hey Loma Fadima ra gotibum Hale mın Usaye lımın hale mın Usaye


Haydarım dıbem
Şahe Merdan Dıbem

Hey Feqi du feqir mekewe Ez Qızılbaşım Wele Ez Qızılbaşım
Dılo Ezo zu Ewlade Oli ra welw qayet Dılxweşim
Hey dibem ezo dıjemine Ali ra dey hem Dılnexweşim

Canlar bu parça hangi dilde yazılmış ? Kurmanca? Kırmançki ?

Kurmanca diyorlar, Kırmançki diyorlar benim kafam karıştı..
Diyarbakırlı bir ablam Kurmanca dedi.

Yardım ederseniz sevinirim.

Hey Muhammed lı ceneta taca sere Züheye lımın Zühreye
Axx Ali kemera pıta Fadimeye lımın pıta Fadimeye
Hey Loma Fadima ra gotibum Hale mın Usaye lımın hale mın Usaye


Haydarım dıbem
Şahe Merdan Dıbem

Hey Feqi du feqir mekewe Ez Qızılbaşım Wele Ez Qızılbaşım
Dılo Ezo zu Ewlade Oli ra welw qayet Dılxweşim
Hey dibem ezo dıjemine Ali ra dey hem Dılnexweşim

Hey Muhammed lı ceneta taca sere Züheye lımın Zühreye/Hey Muhammed cennette Zöhrenin basindaki tactir
Axx Ali kemera pıta Fadimeye lımın pıta Fadimeye / Ah,Ali Fadimanin belindeki kemerdir
Hey Loma Fadima ra gotibum Hale mın Usaye lımın hale mın Usaye /Hey bunun icin Fadimaya dedim ki:halim böyledir,vay böyledir.

Lola min Sa Ali ra,ya sewda min dibem /Bunun icin Sah Aliye,Ey sevdigim diyorum
Haydarım dıbem /Haydarim diyorum
Şahe Merdan Dıbem /Sah-i Merdan diyorum

Hey Feqi du feqir mekewe Ez Qızılbaşım Wele Ez Qızılbaşım /Hey hafiz fakir düsme(yanlis bilme) ben Kizilbasim
Dılo Ezo zu Ewlade Oli ra welw qayet Dılxweşim /Ah gönlüm Ali evlatlarindan da vallahi gayet hos gönüllüyüm
Hey dibem ezo dıjemine Ali ra dey hem Dılnexweşim /Hey diyorum ki;Ali düsmanlariyla da bütünüyle gönlü nahosum


Diyarbakirli ablan dogru söylemis can.Kurmanci/Kürtcedir bu .Dersim-Mazgirt yöresine aittir.

Hey Muhammed lı ceneta taca sere Züheye lımın Zühreye/Hey Muhammed cennette Zöhrenin basindaki tactir
Axx Ali kemera pıta Fadimeye lımın pıta Fadimeye / Ah,Ali Fadimanin belindeki kemerdir
Hey Loma Fadima ra gotibum Hale mın Usaye lımın hale mın Usaye /Hey bunun icin Fadimaya dedim ki:halim böyledir,vay böyledir.

Lola min Sa Ali ra,ya sewda min dibem /Bunun icin Sah Aliye,Ey sevdigim diyorum
Haydarım dıbem /Haydarim diyorum
Şahe Merdan Dıbem /Sah-i Merdan diyorum

Hey Feqi du feqir mekewe Ez Qızılbaşım Wele Ez Qızılbaşım /Hey hafiz fakir düsme(yanlis bilme) ben Kizilbasim
Dılo Ezo zu Ewlade Oli ra welw qayet Dılxweşim /Ah gönlüm Ali evlatlarindan da vallahi gayet hos gönüllüyüm
Hey dibem ezo dıjemine Ali ra dey hem Dılnexweşim /Hey diyorum ki;Ali düsmanlariyla da bütünüyle gönlü nahosum


Diyarbakirli ablan dogru söylemis can.Kurmanci/Kürtcedir bu .Dersim-Mazgirt yöresine aittir.



Abim çok teşekkür ederim.. Alevi Kurmancası/Kürtçesi diğer adıyla Heri Were.. Alevi Kurmancası, Sünni Kurmancasından farklıdır biraz.Diyarbakırlı ablam da Kürtçe dedi ama biraz farklı dedi.:punk:

Abim çok teşekkür ederim.. Alevi Kurmancası/Kürtçesi diğer adıyla Heri Were.. Alevi Kurmancası, Sünni Kurmancasından farklıdır biraz.Diyarbakırlı ablam da Kürtçe dedi ama biraz farklı dedi.:punk:


sevgili sores;
Biz;Alevi Kürtler icin Kirdas dillerine de Kirdaski deriz.
Safii/Sunni Kürtlere Qur dillerine de Qurki yada here-were deriz.Inanca göre siniflandiririz.Bir dip not olarak bilinmesinde fayda var.

Teşekkür ederim Metin abi..
Kırdaş kelimesi hoşuma gitti :D

simdi bazi seyleri daha iyi anlamam icin sunu bilmeliyim

her (xer olarak yazilmali herhalde) ve keran

bu iki kelime hangi dilde?

simdi bazi seyleri daha iyi anlamam icin sunu bilmeliyim

her (xer olarak yazilmali herhalde) ve keran

bu iki kelime hangi dilde?

xer = hayırlı,kutlu. hoşgeldin olarak da kullanılır (xer ama)
here ise eşek demek
ikiside kırmançki

keran hangi dilde acaba?

xer = hayırlı,kutlu. hoşgeldin olarak da kullanılır (xer ama)
here ise eşek demek
ikiside kırmançki

keran hangi dilde acaba?

her demek istemistim yazilisini bilemedigim icin birde x'ile yaziyim dedim:))

her essek demek, cinsne her.... essek cinsi..

keran'da essek demek olmasi gerek:huh: buda kürtce olabilirmi:confused1

her demek istemistim yazilisini bilemedigim icin birde x'ile yaziyim dedim:))

her essek demek, cinsne her.... essek cinsi..

keran'da essek demek olmasi gerek:huh: buda kürtce olabilirmi:confused1

her: eşek (zazaca)
ker: eşek (kürtçe)

haklısın "ker" kürtçe "an" çoğul eki

her: eşek (zazaca)
ker: eşek (kürtçe)

haklısın "ker" kürtçe "an" çoğul eki

cinsne keran, cinsne her essek cinsi demek oluyor yanlis bilmiyorsam?

peki bu "ker" cogul eki "an" olan kürtce nerde konusuluyor... dersimdemi? dersimde ise neresinde...

cinsne keran, cinsne her essek cinsi demek oluyor yanlis bilmiyorsam?

peki bu "ker" cogul eki "an" olan kürtce nerde konusuluyor... dersimdemi? dersimde ise neresinde...

malatya, sivas, tunceli, erzincan vs. şehirlerde kırdasice konuşanlar vardır.
tuncelide sanırım mazgirtte epey varlar.

malatya, sivas, tunceli, erzincan vs. şehirlerde kırdasice konuşanlar vardır.
tuncelide sanırım mazgirtte epey varlar.

kırdaşki yi tuncelide mazgirt pertek çemişkezek yani güney bölgelerde konuşurlar. Ayrıca bingöl, erzincan sivas vs bu yörelerdekide kırdaşki. Khurr olayı var onlarda şafilerinki ama pek fark yok. Alevi- Şafi olayı dile de etki yapmış

Dımili Kırmacki benzerliği %70dir ama bu şafi ve alevi farklılığnda oluyor yani aleviler alevilerle, şafiler şafilerle kaldığından farklılık normalidr.

malatya, sivas, tunceli, erzincan vs. şehirlerde kırdasice konuşanlar vardır.
tuncelide sanırım mazgirtte epey varlar.

Kızılkilise abime açıklamalarından dolayı teşekkür ederim.

Kırdaşki, yani Alevi Kurmancası;

Tuncelinin Mazgirt, Çemizgezek ve Pertek ilçelerinde,
Erzincanın birçok ilçesinde, mesela Refahiye,
Sivasın İmranlı, Zara, Divriği, Hafik, Ulaş, Yıldızeli, Akıncılar ( 1 Köy ), Gölova gibi neredeyse tüm ilçelerinde konuşulur..
Gene Kırdaşki Malatyanın bazı ilçeleri,
Kayserinin Sarız vb. ilçeleri,
Bingöl,
Çorum,
Gümüşhane,
Kahraman Maraş
Adana
Adıyaman

gibi illerimizdeki birçok Alevi tarafından konuşulur..

Kızılkilise abiminde dediği gibi İnançsal farklılıklar hem Kurmancaya hemde Kırmançkiye yansımıştır.:thumbup1:

her demek istemistim yazilisini bilemedigim icin birde x'ile yaziyim dedim:))

her essek demek, cinsne her.... essek cinsi..

keran'da essek demek olmasi gerek:huh: buda kürtce olabilirmi:confused1

olurda baska bir örnek olamazmiydi?:komik Her neyse bir dil bir insandan yola cikarsak;:)

her : maskulin essek:wacko:
here:feminum essek :lol: Bunlar Kirmancki / Zazaca

digeri ise Kurmanci / Kirdaski / Kürtce
ker:essek,keran ise essekler :stuart:

olurda baska bir örnek olamazmiydi?:komik Her neyse bir dil bir insandan yola cikarsak;:)

her : maskulin essek:wacko:
here:feminum essek :lol: Bunlar Kirmancki / Zazaca

digeri ise Kurmanci / Kirdaski / Kürtce
ker:essek,keran ise essekler :stuart:

tesekkür ederim bilgilendirdiginiz icin:))

örneklere gelince, arastirma icindeyim aklima baska kelime gelmedi, bunlar babaannemin bize ettigi küfürler :stuart: aklimda bunlar bide nan kalmis:001_tongu

Canlar aşağıdaki Kırdaşki Lehçesindeki Ezgiyi türkçeye çevirebilir misiniz?

Firda firda dilo firda

Ba sar dange mini girda

Çima namırım vağta hana

Da paş kulina kaskı suru zar da.

valla sores kardeşim ben türkçeye çevirmek isterdim ama yazılışını okuyamıyorum.bizim kürtçeye benziyor.Bende,Gümüşhananin şiran ilçesindenim.Bizimkiler nerelerden gelmişler bilmiyorum ama merak ediyorum.Yazmış olduğun dörtlüğün altında renklerden söz ediyor.üçüncü sırada niye ben ölmüyorum ölüm vakti gibi bir şeylerden söz ediyor.Ağıta benziyor.sen okunduğu gibi yazarsan belki anlarım.EM Zİ NIZANIM:D

valla sores kardeşim ben türkçeye çevirmek isterdim ama yazılışını okuyamıyorum.bizim kürtçeye benziyor.Bende,Gümüşhananin şiran ilçesindenim.Bizimkiler nerelerden gelmişler bilmiyorum ama merak ediyorum.Yazmış olduğun dörtlüğün altında renklerden söz ediyor.üçüncü sırada niye ben ölmüyorum ölüm vakti gibi bir şeylerden söz ediyor.Ağıta benziyor.sen okunduğu gibi yazarsan belki anlarım.EM Zİ NIZANIM:D


Gümüşhane Kelkit ve Şirandakiler genellikle Erzincandan göçmüşlerdir..Tunceli Pertek Kökenli İnsanlarda var.. Mesela Pilvenkler.. Kurmanca konuşurlar.

Aynur'un Daye parçasından cümleler ve benzerlik;

Mesela Kırmançki Lacem çi pers kena, Oğul ne sorarsın diyor..Bunun Kurmancası '' Lacem çi pirs dike '' diye söylenir..
Yada Kırmançki Welate Mamekiye diyor, bu Kurmancada da Welate Mamekiye olarak söylenir..Yine parçaca '' Omre mi qediya '' diyor.. Bu Kurmanca olarak ''Omre/Temen min qediya '' olarak söylersin..







Örnekler;

Kurmanca

Zikr u Duazé me
Qurban u Niyazé me
Çerx u Perwazé me
Deng u Qerine me
Tembur u Sazé me
Sewda u Awazé me


( Kırmançki )


Zikr u duazé ma
Qurvan u niyazé ma
Çerx u pervazé ma
Veng u vazé ma
Thomır u sazé ma
Sewda u avazé ma






_________________________________________

buraya kürtce türkü sözleri ve türkce cevirimini yazmak iyi bir fikir olur bence.. Bilen varsa baslasin :D

Bu Ağıt Koçgiriye ait.Arıx Köyünde, Erzincan Depreminde ölenlere yazılmış.

Arix

Arix dibên li gundê Saran / Arıx dedikleri Saran Köyünde
Gava ku zelzele bû / Deprem olduğu sene
Lê lê Dayê dused, sêsed mezel vedan / 200-300 Mezar açıldı Anne
De lê lê lê lê
De lo lo lo lo

Hîvik vêket
Hîva tijî ye
Lê lê Dayê du tene xudana law û qîza
Lê lê Dayê yêk nebû zava
Serê silgavê

Arix dibên li devê çayê / Dere ağzındaki Arık Köyünde
Mala erdlerizandinê bişewite ar berdayê
Qemîşê herdu biran nakim ku bikim kilamê
De lê lê lê
De lo lo lo lo

De palê palê
De mamê mamê






Arıx dedikleri Sarun köyünde deprem olduğu sene anne
İkiyüz,üçyüz mezar açıldı

Ay doğdu dolunay anne,körolasın iki kızın anne, iki oğlun
Biri bile damat olup damın bağına çıkamadı

Tu canê mina : (Canımsın)
(Kırmancki(Zazaki) dilinde)
____________

Tu canê mina tu canê mina canê min (Sen canımsın)
Tu yarê mina tu yarê mina yarê min (Sen yarimsin)
Tu roştiya çimê mina çimê min (Sen gözümün nurusun)
Tu delala dilê mina dilê min (Sen yüreğimin güzelisin)
Destê xo bide min (Elini Elime ver)
Simê cengê welatî (Ülkemizin savaşına gidelim)
Cengê welati (Ülkemizin savaşına)
Tu cane mina can can
Tu yarê mina can can
Tu canê mina tu canê mina canê min
Tu yarê mina tu yarê mina yarê min

Tu ze tîjî ze asme sew lêdana (Sen ay güneş gibi geceyi aydınlatıyorsun)
Roşta çimê to zerrê mi helnena (Gözünün aydınlığı yüreğimi dağlıyor)
Destê xo bide min (Elini elime ver)
Simê cengê welatî (Ülkemizin savaşına gidelim)
Cengê welatî (Ülkemizin savaşına)

Gotin : Nilufer Akbal

Ez Qızılbaşim'da çok değerli bir örnek ;) Eski bir Deyiş..


Ez Qızılbaşim (Kurmanca)


Hey Muhammed lı cenetde taca seré Zühre´ye; lımın seré Zühre´ye
Axx, Ali kemera pışta Fadime´ye; lımın pışta Fadime´ye
Hey loma Fadime ra gotibum halé mın usaye; lımın halé mın usaye

Loma mın Sa Ali ra, Ya Sevdigim dıbém,
Haydarım dıbém
Şahé Merdan dıbém
Ya Merdo Meydan dıbém
Loma mı Sevdigim Sa Ali ro ya Heyderi Kerar dıbém
Ya Merdo Meydan dıbém
Ya Şahé Merdan dıbém

Hey Feqi du feqır mekewe, ez Qızılbaşim, wele ez Qızılbaşim
Dılo ezo zu Ewladé Oli ra wele qayet dılxweşim, lımın pırr dılxweşim
Hey dıbém, ezo dıjmıné Ali ra dey hem dılnexweşim, dey hem dılnexweşim

Loma no dijmıno Ali ra nerew ke, mı zalımi dıbém
Kafır dıbém
Lanetli dıbém
Nadan dıbém
Lomano dıjmıné Ali ra kafıri dıbém
Nadan dıbém
Mervan dıbém

vatoğ Mazgirt/Désim



Ben Kızılbaşım (Türkçesi)


Hey…. Muhammed cennetde Zühre´nin başındaki taç´tır;
Ah, Ali Fadima´nın belindeki kemerdir.
Hey bunun için Fadima´ya dedim ki: halim böyledir, vay böyledir

Bunun için Şah Ali´ye, Ey Sevdiğim diyorum
Haydarım diyorum
Şahı Merdan diyorum
Ey Meydanlar Merdi diyorum
Bunun için sevdiğim Ali´ye, Haydari Kerar diyorum
Ey Meydanlar Merdi diyorum
Ya Mertler Şahı diyorum


Hey hafız fakir düşme(yanlış bilme), ben Kızılbaşım; vallahi ben Kızılbaşım Ah gönlüm, Ali evlatları´ndan da vallahi, gayet hoş gönüllüyüm
Hey diyorum ki, Ali düşmanlarıyla da bütünüyle, gönlü nahoş´um, gönlü nahoş...

Bunun için Ali düşmanlarıyla yol alma, ben Zalim diyorum
Kafir diyorum
Lanetli diyorum
Nadan diyorum
Bunun için Ali düşmanlarına Kâfir diyorum
Nadan diyorum
Mervan diyorum

Söyleyen: Mazgirt/Dersim

Bu şarkı sözlerinde de gözüldüğü gibi farklar ve benzerlikler açıkca gözüküyor konunun makaleler kısmında olması nedeniyle daha çok kürtçe - kırmancki(Zazaca) - soran ve gorani arası bağları tartışmak faydalı olur.

Sorani Lehçesinin diğer adı '' Güney Kurmancasıdır..Sorani Lehçesi, Kuzey Kurmanciye göre daha yumuşak ve hemen hemen aynılar..Bu yüzden iki lehçeyi kullanan Kürtler, birbirleriyle kolayca anlaşabilirler..

Kurmancinin Grameri İngilizce ile aynı..Hatta aynı Kökten geldiğini söyleyenler bile var.. O yüzden İngilizceyi en kolay öğrenen toplumlardan biri, belkide bu konuda en iyi toplum Kürtlerdir..Bu Kürtçenin en önemli özelliklerinden biri olarak bilinir.

Kürt arkadaşlarım İngilizce biliyorsan, Kurmancayı kolay öğrenirsin demişlerdi..Bu gerekten doğru, yeni yeni anlamaya başladım Kurmancinin Gramer yapısını.. İngilizce ile müthiş bir benzerlik var ve kısa zamanda baya çözdüm Grameri ve yapısını..

Benzerlikler mesela


Ez ne Tırk im / Ben Türk değilim.
Im not Turkısh / Ben Türk değilim.

Yada ;

Ez'e hatim Mersin Ew havin / Bu yaz Mersine geleceğim.
I will come Mersin this summer / Bu yaz Mersine geleceğim.

Yada;

Ez'e standim yek jebir ji bo te / Senin için bir silgi alacağım.
I will buy a rubber for you / Senin için bir silgi alacağım.

Ben pak anadilimi Geliştiremedim özür dilerim tabiki hata bende halbuki günde en az 20 dakika zamanı ögrenmek için ayırsaydım en azında bildiklerimi unutmazdım.
Şimdilik Kendi inancıma göre bazı kitab ve dergilerle Kurmanci'ye artık çalışabilirim.

Burada sizlerde bakabilirsiniz.http://www.watchtower.org/rd/index.html

Ben pak anadilimi Geliştiremedim özür dilerim tabiki hata bende halbuki günde en az 20 dakika zamanı ögrenmek için ayırsaydım en azında bildiklerimi unutmazdım.
Şimdilik Kendi inancıma göre bazı kitab ve dergilerle Kurmanci'ye artık çalışabilirim.

Burada sizlerde bakabilirsiniz.http://www.watchtower.org/rd/index.html

Acaba watchtowers yetkilileri Kırmancki(Dersimce, Zazaca) ile ilgili bir bölüm yapmayacaklarmı? Bu açıdan bir çalışma olursa güzel bir kaynak olur Nüfusumuz Kürtler(Kurmanc) kadar çok değil ama kitlemiz çok ben yehova şahidi olduğumdan veya sempatim olduğundan değil o sitede incelediğim kadarıyla eksiklik gördüğümden öneri getiriyorum.

Acaba watchtowers yetkilileri Kırmancki(Dersimce, Zazaca) ile ilgili bir bölüm yapmayacaklarmı? Bu açıdan bir çalışma olursa güzel bir kaynak olur Nüfusumuz Kürtler(Kurmanc) kadar çok değil ama kitlemiz çok ben yehova şahidi olduğumdan veya sempatim olduğundan değil o sitede incelediğim kadarıyla eksiklik gördüğümden öneri getiriyorum.Selam Nesimi:Dersimce Zazaca'sı elimde bir CD film var serettim çok güzel olmuş.Tahminime göre kitaplar olması lazım bu konuda çalışmalar oluyor.

saygılar.

Acaba watchtowers yetkilileri Kırmancki(Dersimce, Zazaca) ile ilgili bir bölüm yapmayacaklarmı? Bu açıdan bir çalışma olursa güzel bir kaynak olur Nüfusumuz Kürtler(Kurmanc) kadar çok değil ama kitlemiz çok ben yehova şahidi olduğumdan veya sempatim olduğundan değil o sitede incelediğim kadarıyla eksiklik gördüğümden öneri getiriyorum.


Bu eleştirine katılmamak elde değil abi, katılıyorum düşüncelerine.
Bende burdan seslenmek isterim özellikle Kürt Sanatçılarına, Türkiyedekilere..
Albümleriniz tüm Kürt halkına hitap etmeli.. Kurmanca ağırlıklı söyleyen sanatçılar Kırmançki parçalarada o ağırlık vermeli, Kırmançkiye ağırlık veren Kurmanciyede ağırlık vermelidir.. Mesela Kürt Kadın Sanatçıları olan Nilüfer Akbal ve Aynur Doğan hem Kurmanca, hemde Kırmançki söylemektedir.. Bu İnsanlar örnek sanatçılardır ve diğer sanatçılarında bu çizgide ilerlemeleri gerekmektedir... Misal Kürt Müziği yapan ve Kürt Müziği Konferansına katılan Mikail Aslan, Kurmanca birkaç Parça seslendirmeli yada güçlü sese sahip olan Rojda, sadece Kurmanca değil, Kırmançkide söylemeli.. Ve bu konularla ilgili düzenlenen siteler hem Kurmanci hemde Kırmançki/Dimiliki Bölümlerede yer vermeli.. Birleştirici olmak gerekiyor..

Min bêriya te kiriye

Min bêriya te kiriye bawerke m’bêriya te kiriye(Seni özlemişim, yemin ederim özlemişim)
Min bêriya te kiriye bawerke m’bêriya te kiriye
Bipirse ji rengê buharê (Sor baharın rengine)
Bipirse ji gulên wê darê(Bu ağacın gülünden sor)
Min bêriya te kiriye bawerke m’bêriya te kiriye(Seni özlemişim, vallahi çok özlemişim)
Min bêriya te kiriye bawerke m’bêriya te kiriye (Seni çok özlemişim, wallahi seni özlemişim)

Ev çend sal e ez girtî me(Bir kaç yıldır tutukluyum)
Zulm û zorî gelek dîme(Çok zulüm, zorluk gördüm)
Lê bi evîna te dijîme bawerke m’bêriya te kiriye(Senin sewdanla yaşadım...)
Jîna bê te ne tu jîn e (Sensiz hayat, hayat değil)
Jîna bê te ez dijîme (Sensiz ben yaşamıyorum)
Herku te’d bîra xwe tînim(Her ne zaman seni ansam)
Hêz dide min û dijîme(Gözyaşlarımla yaşıyorum)
Min bêriya te kiriye bawerke m’bêriya te kiriye(Seni çok özlemişim...)

Evîn nebe jîn şîn e(Sewdasız hayat bir yastır)
Jîna bê evîn qiymet nîne(Sewdasız yaşamın değeri yoktur)
Dikim doza evînê bawerke m’bêriya te kiriye(Davam sewdamın davasıdır, wallahi seni çok özlemişim)
Bipirse ji kevokên aşitiyê(Sor barış güvercinlerine)
Bipirse ji hevaltî û dostiyê(sor arkadaşlarına ve dostlarına)
Bipirse ji dîwarên hepsê(Hapis duvarlarından sor)
Ewê ji te ra bêjin rastiyê(Onlar sana doğrusunu söyler)
Min bêriya te kiriye bawerke m’bêriya te kiriye(Seni özlemişim, yemin ederim ki özlemişim.)

Güzel bir konu buraya bişeyler eklemek istiyorum.

Türkiyede Dışardan Kürt diye adalandırılan grupların dili aslında pek çok farklılıklar içeren diller grubudur tabiki bunu kimiisi lehçe kimisi de ayrı kategoride ele almış. Zaza-Kürt etnik grupları aslında hem iç içe hemde ayrıdırlar. Bu konuda yazılı kaynaklar olmadığından ve bu bölgeleri elinde tutan devletlerinde hiç bir zaman Kürt-Zaza kimliklerini tanımaması nedeniyle çok fazla bilim adamı bu dilleri araştıramamış araştırmaya kalkanlarda genelde kısıtlanmışlardır. Ancak bu araştırmacılar içinde en güzel kaynaklar İngiliz, Ermeni kaynaklarıdır. Türk araştırmacılar Kart-Kurt seslerinden bu insanları Türk yapmaya varacak derecede bilimsellikden uzak araştırmalar yapmışlar.

Ancak bilimsel olarak dünya dil aileleri ve alt gruplarını araştıran bilim adamları üşenmemişler ve Dımili-Kırmancki farkına kadar pek çok insanın ya göz ardı ettiği yada göremediği farklarıda güzelce ortaya koymuşlar bu linki inceleminizi tavsiye ederim Kuzey batı iran dil ailesinden olan bu Kürt-Zaza dilleri ve lehçelerini oldukça güzel olması gerektiği yere koymuşlar benimde gerek büyüklerime sorduğum gerekse değişik kaynaklardan okuduğum kadarıyla bu şeklin aynısı ortaya çıkıyordu şimdi ise daha eminim:

http://www.ethnologue.com/14/show_family.asp?subid=948


Balochi (5)
BALOCHI, SOUTHERN (Pakistan)
BALOCHI, WESTERN (Pakistan)
BALOCHI, EASTERN [BPN] (Pakistan)
BASHKARDI [BSG] (Iran)
KOROSHI [KTL] (Iran)
[B]Caspian (4)
GILAKI [GLK] (Iran)
MAZANDERANI [MZN] (Iran)
RASHTI [RSH] (Iran)
SHAHMIRZADI [SRZ] (Iran)
Central Iran (11)
ASHTIANI [ATN] (Iran)
DARI [GBZ] (Iran)
GAZI [GZI] (Iran)
KHUNSARI [KFM] (Iran)
NATANZI [NTZ] (Iran)
NAYINI [NYQ] (Iran)
PARSI-DARI [PRD] (Iran)
PARSI [PRP] (India)
SIVANDI [SIY] (Iran)
SOI [SOJ] (Iran)
VAFSI [VAF] (Iran)

[B]Kurdish (6)

BEHDINI (Iraq)
HERKI [HEK] (Iraq)
KURDI [KDB] (Iraq)

KURMANJI [KUR] (Turkey (Asia)) KERMANJI, KIRMANJI, KIRDASI, KIRMÂNCHA, BÂHDINÂNI olarak adlandırılır Doğu ve Güneydoğuda ağırlıklı olarak kullanılan dil budur. Sivas Koçgiri yöresi, Erzincan ve Malatyadaki Aleviler de bu dili kullanırlar ancak Alevi- Şafi bazı yöresel ve kültürel farklardan kaynaklanan değişiklikler vardır. 6-7 tan diyalektiği var yani işin esası Alevi Sunni ayrımı değil yöresel farklılıklardır. Hakkari, Cizre-Botan, Koçan, Albruz, gibi farklı diyalektikleride vardır. Tuncelide bu dili konuşanlara Kırdasi, koçgiride Kurmanci, Bingölde gine aynı şekilde adlar verilir kimisi Kırmanci de der isimler farklı olsada dil aynıdır. Alevi - Sunni(Şafi-Hanefi) ve yezidi dini inanclarına inanırlar.

SHIKAKI [SHF] (Iraq)
SURCHI [SUP] (Iraq)

Ormuri-Parachi (2)
ORMURI [ORU] (Pakistan)
PARACHI [PRC] (Afghanistan)
Semnani (4)
LASGERDI [LSA] (Iran)
SANGISARI [SGR] (Iran)
SEMNANI [SMJ] (Iran)
SORKHEI [SQO] (Iran)
Talysh (16)
ALVIRI-VIDARI [AVD] (Iran)
ESHTEHARDI [ESH] (Iran)
GOZARKHANI [GOZ] (Iran)
HARZANI [HRZ] (Iran)
KARINGANI [KGN] (Iran)
KORESH-E ROSTAM [OKH] (Iran)
RAZAJERDI [RAT] (Iran)
RUDBARI [RDB] (Iran)
SHAHRUDI [SHM] (Iran)
TAROMI, UPPER [TIB] (Iran)
TAKESTANI [TKS] (Iran)
TALYSH [TLY] (Azerbaijan)
MARAGHEI [VMH] (Iran)
KHOINI [XKC] (Iran)
KAJALI [XKJ] (Iran)
KABATEI [XKP] (Iran)

[B]Zaza-Gorani (4)

BAJELAN (Iraq) Bu Bajelan veya Gorani olarak adlandırılan dildir Bunu Zazacanın alt kolu olarak göstermişler bu Kurdish grubuna yakın bir dildir. Dinleri Şafilikdir.

HAWRAMI [HAC] (Iraq) Buda Hawrami veya Gorani olarak adlandırılır ancak Bajelandan farkı Dımili'ye daha yakın olmasıdır. Yezidi ve Ehl-i Hak inancına mensuplar cem törenleri düzenliyorlar forumda bunla ilgili konu yoksa en yakın zamanda ekliycem. Tunceli bölgesine Yarsanizm(melekler kültü) inançlılar demişlerdi geçen sene aslında Yarsanizme inanlar bu hawrami(gorani)lerdir.

KIRMANJKI [QKV] (Turkey (Asia)) Tunceli bölgesi ve çevresinde konuşulan kendi adımızla Kırmancki dediğimiz dışardan Zaza olarak adlandırdıkları dildir. Ancak Zaza kelimesi bu dili karşılamaz Zaza tüm bu dört dilin hepsinin ortak adıdır. Kırmancki dediğimizde ise bu dil anlaşılmalıdır. Alternatif olarak ZAZAKI, ALEVICA, DIMILKI, DERSIMKI, SO-BÊ, ZONÊ MA olarak adlandırılır. Dersim ve Varto diyalekti olarak 2 diyalekti vardır. Din olarak Alevilik inancındadır tamamı.

DIMLI [ZZZ] (Turkey (Asia)) İşte asıl Zaza olarak adlandırılan kesim bu gruptadır. Dillerine Dımili olarak adlandırırlar veya Zaza'yı kullanırlar %70 oranında Kırmancki ile aynıdır. Din olarak Şafiliğe inanırlar. Hawrami grubuna yakın konuşurlar. Bingöl, Palu, Siverekde ağırlıklı konuşulur.
[B]KHALAJ [KJF] (Iran)

aslında en güzel yargıya çok yönlü okuyrak varılabilir. ben dilbilim (ingiliz dil bilimi) mezunuyum.tabi sadece ingilizceyele sınırlı kalmadık, evrensel dilblgisi bağlamında bir çoö dili çalıştık..üniversitedeyken kısmet olmadı ama öncelikle geçen yıl bi derste çalıştığım lazcayı tamamladıktan sonra zazaca ve kürtçeyi, hatta kaynaklarına ulaşabilirsem daha önceki yapılarını araştırmak istiyorum ve bunu ciddi bir şekilde düşünüyorum. Ama bir dilmci olarak da şu gerçeği kabül ediyorum, hiç bir dil katıksız değildir, mutlaka başka bir dil ve kültürden etkilenmiştir..yaşanılan coğrafyalar hiçbirzaman bikaç ırk ve dile tanıklık etmiştir..milyonlarcaırk vedil yaşamış, ordatan kalkmış yerini yeni dillere yapılara ve oluşumlara bırakmıştır..özellikle ortadoğu ve anadolu..o yüzden köken konusunda birtakım tezler oluyor olmasıda normal.. benim okuduğum bir kaynakda kürtçenin, kürtçe olarak etnik bir kökeninin olmadığına nacak sonradan ve zamanla birlikte yaşayan kabilelerin ki bunların içnde zazalarda var oluşmasıyla bugünkü kürtçe olarak adlandırılan dil ortaya çıkmıştır..aslında hala bile kürtçe kendi içinde çok farklı ..bunun tek nedeni de etkileşim, etnik kökeninin tek bir ırka ait olmamamsıdır.. aslında farklı coğrafyalara yayılmamış diller dışındaki tüm dillerim etnik kökenini pek tartışmammak gerek.. tanımlayıcı dil çalışması kapsamında, evrensel dilbiim ilkelerini de göz önünde bulundurarak, dilin yapılarını, sesletim ve sözdizimini incaleyerek nesnel bir çalışma yapılmalı..ancak yine de etnik kökeni yansıtmakta yetersiz kalabilir. o yüzden etnik kökeninden ziyade var olan tüm dilleri kabül etmek ve tanımlamak gerekir..

Kırmançkiden Kurmancaya Çevirmeye çalıştım, Metin Kemal Roz Vejino

Roj dihilat/Roj di Vejine

Roj dihilat, Tari winda dibu ( Güneş doğuyor, Karanlık kayboluyor)
Hemu Dinya tije dibun bi nuro je gulo ( Tüm Dünya gülden nurlara doluyor )
Herd u Asiman Sama rabune ( Yer ve Gök Semah'a kalkmış )
Heq Heq dibe di Çerixiye ( Hak Hak diye dönüyor )
Mezin u hur rawestane dare ( Büyük Küçük Dara kalkmış )
Heq Heq dibe Şukur dike ( Hak Hak diye Şükür ediyor )


Heq je Mıhemmed Eli/Oli Xuyane ( Hak Muhammed Aliden görünmüş )
Ro u Roj şewitine bi Heq'a evin ( Gün Güneş onun aşkı ile yanmış )
İsman u Cisman Niyaz dike ( İsimler, cisimler Niyaz ediyor )
Heq Heq dibe di Çerixiye ( Hak Hak diye dönüyor )
Cemal Cemali dibine ( Cemal cemali görüyor )
Heq Heq dibe Şukur dike ( Hak Hak diye Şükür ediyor )


Qom u Qebile me civine digelhev ( Cemaatimiz, Kabilemiz toplanmış birlikte )
Denga Sultan Düzgini bang dike ( Sultan Düzgini çağırıyor )
Heq Heq dibe di Çerixiye (Hak Hak diye dönüyor )
Heq Heq dibe Şukur dike.. ( Hak Hak diye şükür ediyor)

Oli : HZ Aliye, İç Dersimde verilen adı.. ( Kurmanca/Kırmançki)

Arkadaşlar benim sizlerden bir isteğim olacak, özellikle dimili/kırmancki(zazaca)
bilen arkadaşlardan, Bir dersim türküsüdür... "Yaro Yaro"
Sözlerinin tamamını bilen varsa türkçesi ile beraber yazabilirmisiniz.

Ezo sono na çeverdê
Yaro rindek saci verdê
Puşiya rışiyê serde
Yar delale boni verde

Ax yaro yaro yaro yaro
Xızır tu wezo marê biyaro
Melem qeda marê biyaro

Ez yara Xora sev bikê
Yare ma diyarê du..
ya Xeberê ruslav mirî
Ezo şiyo ku.. munzur

Ax yaro yaro yaro yaro
Xızır tu wezo marê biyaro

Ben kirmancki yazmayı bilemediğim için, duyduğum gibi elimden geldiği kadar
aktardım...Elbet bir doğrusunu bilen vardır. Şimdiden çok teşekkürler..

Kurmanco Lawo


Lo lo k’em be te va hevalê hevin
Ez qurbano, mal be ber yaylan dekevin, oy oy le min
Barê min giran kiro le min, êsîr kirimo le min, pêrîşan kirimo le min

Aman kevirê yaylan çinge gir in
De ser me ra werdekirin
Ezê be qurbane xelkê sadiq
Le boxa Elifê gi demirin
Aman heval aman heval, aman heval aman heval

Lê lê yarim tu je derdê minî dîn e, çûr bîyê tu je derdê minî dîn e
Oy esmerê xwe le rev min mepesîne, oy oy le min
Lê lê yarim sewa ku min je te hezkiri
Te dîsa gundê me je min û xwe ra kirîye dijmin e, oy oy le min
Emê kuva herin le min, ez heyrano le min

Lê lê dorê nalê gişk terle ne
Lê lê min go hevalê huro derdê te çîye teze ne, oy oy le min
Lê lê keçik sewê ku me be te va je hev hezkiri
Ê dîsa le nav malan qalê me dekene, yo oy le min, heval le min

Lê lê banî banî xezal banî
Lê lê yarim sewa ku min be te ra şorek goti, tu çima karşîye dedi be çel zimanî
Ez çi bibêm je qulî vî zemanî, je bozix ra
Çima kesî be halê me nizanî, de lawo lawo ez qurbano

Lê lê min go konê axayê min konekî gir e
Hevalo, delalo temale hewarekî venagire
Hevalo, delalo cemi cûmle alemê weri, siwarê me be hespî gir e
Ewê ku em bangî deken Xozatli Xizir e, lawo lawo

Lê lê yarim çima le qulî vî zemanî me ne dil maye, ne xatir e
Lê lê were xwe be bejnê delal û kibar, xwe mekşîne
Rokê feleka qahpe were dîsa le derê te xwe biêwire
Ev feleka fîlîmcî ye tema ê te bixapîne ê du canike xelkê hilgire
Werin k’em be xweşî û rindîyekê be hevra le hevdû bawer bikin
Ey lawo, Kurmanco lawo, ez qurbano be ber bay xelkê mekeve
(...)

Lê lê yarim were xwe je halan meke halan
Ba şorê me negeri le nav malan
Lê lê were yarim tu eke wijdansiz bîye
Ez be dû te deketim nam çend salan , de lawo lawo
Tu çingê hatî hevalê je te ra go ku nawo, ez qurbano lawo

Lê lê je zêran zêrî gazî
Şivano le vê dunya rezîl be eke xwe nawi razî, ez qurbano
Lê lê yarim were îna bike dilê min je te ra dîsa bûye(...)
Ez çiqas hezdekim je kesî ku berê xêra cîranî xwe dexwazî
De lawo lawo, hevalo lawo oy

Lê lê heval pezê bavê tey le mêşin e
Le hember malan dedoşine, aman heval aman heval
Lê lê hevalê tema k’em be te va le hendê hev rûniştin
(...)
Aman heval aman heval, aman delal

Lê lê dorê malê me je minra rê ye
Çûr bîye, tu eka xwe belî bike le ser vê ye
Be dengekî bang kir go: ez qurbano te le ser min mohra xwe daye kê ye
Te ezî kirime nav destan le nav xelkêye
Ez qurbano merhemet ke, îşev xeva minê nêye
Oy lawo lawo, sebebê canî min lawo
Xeyalê keçikê xelkê le dû te mawo
Dê lawo, Kurmanco lawo











Ez Kurmanc im


Ez Kurmanc im, qurban heyran ez qe Tirkî nizanim
Berê virda be birinim dilê min girtîye sizi
Ez Kurmanc im, qurban heyran ez qe Tirkî nizanim
Nizanim, nizanim
Ez Kurmanc im, qurban heyran ez qe Tirkî nizanim.

Bi min dikenin Tirk û çete sankî ez ne însan im
Tu bê çi hatime dunyê je canê xwe osangim
Din nebûme çi be çi ye her halekî dizanim
Ez Kurmanc im, qurban heyran ez qe Tirkî nizanim
Nizanim, nizanim
Ez Kurmanc im, qurban heyran ez qe Tirkî nizanim.

Li axa axan gir bûm mekteba min tune bû
Ez şivan bûm le zozanan hevalê min pez hebû
Negerim le tu welatan zimanê min ev hebû
Ez Kurmanc im, qurban heyran ez qe Tirkî nizanim
Nizanim, nizanim
Ez Kurmanc im, qurban heyran ez qe Tirkî nizanim.

Ya Heso ye, ya Hûso ye, ya Memo ye, navê min
Ya Alo ye, ya Heydo ye, ya Misto ye bavê min
Ez dixwazim rizgarîyê belkî çavê min nabînin
Ez Kurmanc im, qurban heyran ez qe Tirkî nizanim
Nizanim, nizanim
Ez Kurmanc im, qurban heyran ez qe Tirkî nizanim

Îmam Hûsêyn

Zalimî ku jinên Ehlîbêyt tazi li devan nadin
Berêva feqîyan bervî Şamê gi vegerandin
Serê İmam Hûsêyn desthev da direvandin
Wax Hûsêyn......
Ez feqîrê li welatê Qirim
Çola xerîbîyan bê dîşlix e, bê hewir im
Ez çitonî sewa İmam Hûsêynê mazlûm da nagîrim
Wax Hûsêyn, wax Hûsêyn, Şah Hûsêyn...
Deşta Kerbelayê bi tenê maye Hûsêyn.

Sakîne dibê ez dest zalim Yêzît da yarali me
Em Ehlîbêytê îro qereli ne
Alîyek mir alîyek ez nizanim li ku ne
Wax Hûsêyn, ax Hûsêyn, Şah Hûsêyn...
Wax Hûsêyn, Şah Hûsêyn....

Keşîş serê heft lawkê xwe daye, serê İmam Hûsêynê mazlûm neda ye
Zeyneb anê berê xwe berbi qiblê vegerandîye
Wax Hûsêyn .....
Bang xwedê dike, dibê nizanim İmam Hûsêynê mazlûm li ku ye
Wax Hûsêyn, Şah Hûsêyn....
Ax Hûsêyn, wax Hûsêyn....
Deşta Kerbelayê bi tenê maye Hûsêyn......

Zalim Yêzît jinên Ehlîbêytê tazi anîne meydanê
Zeynel Abîdîn avêtine zindanê
Sakîne nexweşîyê peya dike, dibê nizanim İmam Hûsêynê mazlûm kanê
Wax Hûsêyn .....
Em yarali ne, em Ehlîbêytê îro pir yarali ne
Em îro sewa İmam Hûsêynê mazlûm pir yarali ne.

Sakîne dibê em dest zalim Yêzît da yarali ne
Em Ehlîbêytê îro bexti qereli ne
Alîyek mir, alîyek ez nizanim li ku ne
Wax Hûsêyn, Şah Hûsêyn......
Em îro Ehlîbêyt sewê te digîrin
Ax Hûsêyn, Wax Hûsêyn ....

Perwanî İsmayîl feryad diki
Sewa İmam Hûsêynê mazlûm bang Xwedê diki
Ax Hûsêyn, Şah Hûsêyn .....
Ez feqîrê li welat dûr im
Çola xerîbîyan bê dîşlix e, bê hewir im
Ez çitolî sewa İmam Hûsêynê mazlûm da

Can canê

Lo lo cano cano cano cano, k’emê dakevin deştano
K’emê biçêrînin naxirê ga no, k’emê hilkevin serî yaylano
K’emê rûnin le serî avka kanîya no, k’emê bikin kêf û zewqan, vegerîyano
Lo cano cano cano can qurbano

Lo lo cano cano cano cano, tu şîrînî şebabo, tu kinikî şeytano
Tu bû berfa bilindano, tu bû çîçeka serî çîyano
Tu bû sosina ber mêrgan û kanîyano
Lo lo cano cano cano cano, can qurbano

Lê lê canê, canê canê canê, qede le minê canê
K’ezê be qurbanî herdû çavanê
Te şerpe girêdaye, şerpe le yanê, Mistî Malê Çolêx hilgir qedanê
Were canê canê, şîrînê canê, canê canê canê, can qurbanê

Lê lê canê, canê canê canê, tema tu bû sereka rindanê
Tu bû tembûra dest sazbedcîyanê, tu bû tutuna kêfçîyanê
Tu bû neynika destê cahilanê, Lê canê canê canê, can qurbanê
Were canê canê, şîrînê canê, canê canê canê, can qurbanê

Dimiliki ;


Welatê min
Koy Çewlîg o şerefdîn o
Ti ra gêrênî şarik û şivan o
Pêsî bênî helê şun o
şinî bare berîvan o

Welatê min welatê min
Çayir çîmen welatê min
Gûl û nergiz welatê min

Pêşmergê êrzîyay koyun o
Xebêr kota eskêr Tirk myun o
Wiriznênî wue hawafirun o
Bênî sebêb cahîlun o

Welatê min welatê min
Çayir çîmen welatê min
Gûl û nergiz welatê min

Sêr Çewlîgi dar mazyêrî
Pêşmergun xwi ri çek bêrî
Pê eskêr romî teberkîrî
Dinya romî ri teng û tarîkîrî

Welatê min welatê min
Çayir çîmen welatê min
Gûl û nergiz welatê min

Sorani Lehçesinin diğer adı '' Güney Kurmancasıdır..Sorani Lehçesi, Kuzey Kurmanciye göre daha yumuşak ve hemen hemen aynılar..Bu yüzden iki lehçeyi kullanan Kürtler, birbirleriyle kolayca anlaşabilirler..

Kurmancinin Grameri İngilizce ile aynı..Hatta aynı Kökten geldiğini söyleyenler bile var.. O yüzden İngilizceyi en kolay öğrenen toplumlardan biri, belkide bu konuda en iyi toplum Kürtlerdir..Bu Kürtçenin en önemli özelliklerinden biri olarak bilinir.

Kürt arkadaşlarım İngilizce biliyorsan, Kurmancayı kolay öğrenirsin demişlerdi..Bu gerekten doğru, yeni yeni anlamaya başladım Kurmancinin Gramer yapısını.. İngilizce ile müthiş bir benzerlik var ve kısa zamanda baya çözdüm Grameri ve yapısını..

Benzerlikler mesela


Ez ne Tırk im / Ben Türk değilim.
Im not Turkısh / Ben Türk değilim.

Yada ;

Ez'e hatim Mersin Ew havin / Bu yaz Mersine geleceğim.
I will come Mersin this summer / Bu yaz Mersine geleceğim.

Yada;

Ez'e standim yek jebir ji bo te / Senin için bir silgi alacağım.
I will buy a rubber for you / Senin için bir silgi alacağım.

İlginç,
aslında benim elimde dünyanın bütün dilerinin ailelere göre bir tablosu var.. kurmanci olarak almamış ama kürtçe dil ailesi olarak Hint-Avrupa dileri arasında, Hebrew dileri (ibranice, farsça) gibi kategori içinde yer alıyor.. ben hiç kütçe ya da zazacayı incelemedim..lazcayı çalıştım.. çok farklı bir dil ailesinden (kafkas)..yani benzerlikler olabilir, ama ingilizce hint avrupa dilerinin germen (anglo-saxon) grubunda yer alır.. ilgimi çekti, böyle elnizde daha fazla örnek varsa yazabilir misinz. incelemek istiyorum..
mesela, zamirleri ele alalım.. eğer biliyorsanız, aşağıdakileirn kurmancisini yazabilir misinzi, rica etsem.
kişi zamirlerinde ismin ahllerinin çekimi

ben beni bana bende benden
sen seni sana sende senden
o onu ona onda ondan
biz bizi bize bizde bizden
siz sizi size sizde sizden
onlar onları onlara onlarda onlardan

tabi her dilde, her hal bulunacak diye bir şey yok..mesela bazı diller, ergative'dir, türkçe adlandıramıyorum.hep bu ismiyle kullandık..ergative dillerin özelliklerinden biri, mesela, lazcada olduğu gbi belirtme yani ismin -i- hali yoktur..acaba zazaca da böylemi?

yukarıda verdiğim, sözcük verisini, 1. şahıs üzerinden cümle olarak da örneklendirebilir misinz.

ben aliyi gördüm
ali beni gördü
ali bana baktı
ali bende kaldı
ali benden aldı

cümle bazında , fiile göre bu defa zamir çekimleniyor mu...

bir de yukarıda verdiğiniz örnekler gibi hem zazaca he ingilizce örnekleri çoğaltabilyorsanız yazabiliri misiniz..

Bana annemler, dedemler dilimizi öğretmediler.. Sanırım geçmişte Sivasta yaşanan olaylardan kortukları için olsa gerek... ( Koçgiri ve öldürülen akrabalarımız)

Ama biraz biraz öğrenmeye çalışıyorum.Mesela;

Ez Elewi im ( Ben Aleviyim )

Ez Ji Sewaz im ( Ben Sivaslıyım)

Ez xwendekar im ( Ben öğrenciyim )

Spas Dikim ( Teşekkür ederim )


gibi kolay şeyleri öğrenebiliyorum.

Aslında elimde Kırmanci/Kurmanci dillerinin Grameri mesela geçmiş zaman, gelecek zaman, şimdiki zaman yada farklı gramer konularından örnekler ve anlatımlar olsa ben çözeceğime inanıyorum..:D Sadece ben değil, yararlı kaynaklar olsa birçok genç bu sorunu aşacaktır inanıyorum buna..

bu konuda kaynak var yanılmıyorsam..çünkü sınıftan bikaç arkadaşım zazacayı inceledi.. bi çalışmalarına ben de katılmıştım, ellerinde kitap vardı..ben de inceledim ama hatırlamıyorum..ama bence vardır gramer kitabı, lazca için var mesela. çok doğa dili olarak kalmasına ve çok çalışılmamamsına rağmen..ama tabi dili öğrenmek için ktab üzerindeki gramer yeterli değildir.. contex, yani bağlam içinde öğrenmek gerekir..yani bu dildeki yazılı kaynakları da okumak ve konuşma dili olarak da kullanmak gerekir..yani bu dili konuşanlarla sürekli konuşmaya çalışın

Benim Kürtçem çok ileri değil Serap can.. Kürtçeyi iyi konuşan arkadaşlarımız yardımcı olabilirler bence.. Şehirde doğruk büyüdük, dilimizi çok az biliyoruz malesef ki.. İngilizceyi iyi bilen birisi, Kürtçeyi çok kolay öğrenebilir bence.

Benim Kürtçem çok ileri değil Serap can.. Kürtçeyi iyi konuşan arkadaşlarımız yardımcı olabilirler bence.. Şehirde doğruk büyüdük, dilimizi çok az biliyoruz malesef ki.. İngilizceyi iyi bilen birisi, Kürtçeyi çok kolay öğrenebilir bence.

aslında ben kürtçe ve zazacayı karşılaştırmak da istiyorum..ama ingilizce ile benzerlikler gerçekten var mı çok merak ettim..üniversite bitmeden böyle bir konu çıksaydı karşıma, çaok ayrıntılı çalışırdım üzerine .. benim zaza arkadaşlarım çok, ama çoğu dilin verilerin sunacak kadar hakim değil..mesela zazaca da zamirlerin çekimiyle ilgili türkçeye benziyor.. ama bunun sonucuna bir kaç önerme ile varılmaz tabiki..Chomsky'ye göre (evrensel dilbiim kuramını savunur), aslında bütün diller minimum düzeyde, aynıdır.. hiç bir dil birbirinden üstün yada aşağı değildir..ancak kullanımı gereği zengin ve ypksul dil vardır.. Çünkü dilin mekanizması beynin mekanizması ile aynıdır.. dil beyni yansıtır."language is the mirror of the mind" beynin mekanizması da tektir. a kişden b kişisine göre değişmez, farklılık varsa zaten beyinde bir hasar olduğunun göstergesidir ki bu dile yansır.. dil sorunları beyinle doğrudan alakalıdır..tabi bu matematiksel ve bilişsel düzlemde böyledir..kültürel ögeler, coğrafyalar farklılaştırır dili. burada da dilin sosyolojik boyutu çıkar ortaya..

karşıma zazacayı iyi bilen biri aynı şekilde kürtçeyi cok iyi bilen biri çıkarsa bu konu üzerine çalışmak istiyorum.. tabi bu forumda bilenler varsa onlar da yardım edebilir..

teşekkürler....

aslında ben kürtçe ve zazacayı karşılaştırmak da istiyorum..ama ingilizce ile benzerlikler gerçekten var mı çok merak ettim..üniversite bitmeden böyle bir konu çıksaydı karşıma, çaok ayrıntılı çalışırdım üzerine .. benim zaza arkadaşlarım çok, ama çoğu dilin verilerin sunacak kadar hakim değil..mesela zazaca da zamirlerin çekimiyle ilgili türkçeye benziyor.. ama bunun sonucuna bir kaç önerme ile varılmaz tabiki..Chomsky'ye göre (evrensel dilbiim kuramını savunur), aslında bütün diller minimum düzeyde, aynıdır.. hiç bir dil birbirinden üstün yada aşağı değildir..ancak kullanımı gereği zengin ve ypksul dil vardır.. Çünkü dilin mekanizması beynin mekanizması ile aynıdır.. dil beyni yansıtır."language is the mirror of the mind" beynin mekanizması da tektir. a kişden b kişisine göre değişmez, farklılık varsa zaten beyinde bir hasar olduğunun göstergesidir ki bu dile yansır.. dil sorunları beyinle doğrudan alakalıdır..tabi bu matematiksel ve bilişsel düzlemde böyledir..kültürel ögeler, coğrafyalar farklılaştırır dili. burada da dilin sosyolojik boyutu çıkar ortaya..

karşıma zazacayı iyi bilen biri aynı şekilde kürtçeyi cok iyi bilen biri çıkarsa bu konu üzerine çalışmak istiyorum.. tabi bu forumda bilenler varsa onlar da yardım edebilir..

teşekkürler....


İngilizce ile benzerliği görmek için, Kurmanca Lehçesini araştırmanız gerekiyor abla..

Mesela Türkçe Zazaki dediğimiz, adı Kırmançki/Dimili olan Lehçede

Roz Vejino : Gün doğuyor/Diriliyor demek.

Kurmancada ise '' Roj divejin : Gün doğuyor/Diriliyor

Kırmançki/Dimilikide, şimdiki zamanda Fiil '' O '' ile çekilir.. Kurmancada ise Fillere ''Di '' eklersiniz..
Mesela;

Hez Kiri