Merhaba canlar.. Dersim Coğrafyasındaki önemli Ziyaret Yerlerini, Mesire alanları yada Doğal Güzellikleri olan bölgelerini burada tanıtalım.. Ben kısa bilgilerimle anlatmak isterim.Eksiklerim var.. Kusurum Affola...:blushing:
Başka yer tanıttım ama yanlış anlaşıldı..Burası daha uygun olacaktır.


Dersim Coğrafyası...

Dersim Coğrafyası Sivasın Zara ve İmranlı İlçelerini içine alarak, Tuncelinin sonuna kadar gider.Bu yörede Sivas'ın Zara, İmranlı Divriği, Akıncılar İlçesinin bir bölümü, Erzincan'ın Bazı ilçeleri ve Tuncelinin Nazmiye, Mazgirt, Hozat, Pülümür, Pertek, Çemizgezek gibi ilçeleri bulunur... Kayseri, Malatya, Elazığ, Erzurum ve Gümüşhanenin bir kısmıda Dersim Coğrafyasına girmektedir.Doğuda Munzur Dağları, Batıda ise Kızıldağ, Kösedağı vardır..


Koçgiri Kadınları.. .
http://img401.imageshack.us/img401/7913/kogirililer5nvfx7.jpg


İnanç Coğrafyası...

Kuzey Batı Dersim olan Koçgiri Yöresindeki köyler genellikle Alevidir.. İmranlıda sadece 10 köy Sünni, 92 Köy Alevidir.. Zarada ise Köylerin Ezici çoğunluğu Alevidir.İliç, Refahiyede de Alevi Köyleri vardır.
Tercan, Çayırlı gibi Doğu Erzincan ilçelerinde ise Aleviler çoğunluktadır.
Tuncelinin Çemizgezek ilçesinde Sünni Köyler, Pertek İlçesinde ise azda olsa Sünni Köyler vardır.. Diğer ilçeler komple Alevidir...
Ünlü Alevi önderi Sarı Saltuk, Şeyh Hasan vs. soyu Dersimdedir.
Sivasta 600'ün üzerinde, Tuncelide 350 kadar Alevi Köyü vardır.Erzincanda da tahminimce 300'ün üzerinde Köy olabilir.



Dil

Kuzey Batı Dersim olan Koçgirinin neredeyse tamamında Kurmanç yani Kırmanca konuşulur.. Bu Bölgede sadece Zaranın bir bölgesinde Kırmançki konuşulur.. İmranlı ve Zara da Kurmanca denilen halkın Kırmanci de dediği dil yaygındır..
Tuncelinin Çemizgezek, Pertek ve Mazgirt gibi ilçelerinde de Kurmanci yaygındır.Erzincanın ise daha Batı ilçelerinde Kemah Refahiye İliç Kurmanca yoğundur.
Xozatta yine köylerin az da olsa bir Bölümü Kurmanca Kırmanca konuşur .. Elazığ Karakoçan ve Çevresi ile Bingöl Alevilerinin ezici çoğunluğu Kurmanci Kırmanci konuşur.. Kayseri Sarız ve Develi Yöresi Dersim Kökenli Alevileri de Kurmanca Kırmanci konuşur..

Nazmiye, Pülümür, Hozat, Tunceli Merkez Köyler gibi Tunceli ilçeleri, Doğu Erzincan ilçelerinde ise Kırmançki dili yoğundur..Varto Alevileri de Kırmançki konuşurlar.. Erzurum Hınıs Tekman Yöresinde de Kırmançki konuşan Dersim Alevileri vardır..


Dersim, Kurmanca/Kırmanci, Kırmançki dillerinin konuşulduğu eşsiz bir coğrafyadır..

http://img338.imageshack.us/img338/2525/koy20kadinlaribhr5.gif


Doğal Bitki Örtüsü, İklim.. .


Kuzey Batı Dersimde ( Koçgiri ) bitki örtüsü bozkırdır.. Ormanlar yok edilmiş ve bugün sadece Kızıldağın eteklerinde Orman kalıntıları kalmıştır.
Tunceli ise Orman yönünden zengin olup, Türkiyenin ilk Milli Parkı '' Munzur'' burdadır..Ormanlar genellikle Meşe, Karaçam, Gürgendir.
Sivasta ise Karaçam ve Tahribe uğramış meşelikler boldur.


Karasal İklim hüküm sürer.

Tunceli Coğrafyası..
http://img401.imageshack.us/img401/8440/dersim9ye3.jpg



Akarsular.. .

En bilindik Akarsular, Munzur Suyu ve Kızılırmaktır..

http://img238.imageshack.us/img238/2913/dersim34ic2.jpg


Aşiretler...

Aşiretlerin hepsinin adını bilmiyorum ama bildiklerim şunlardır;

Dede Soyundan Asiretler:

Kuresanlar
Baba Mansurlar
Seyit Kemallilar
Sih Hasananlar
Pir Sultanlilar
Dervis Beyazlilar
Agucanlilar
Ali Abbaslar
Dervis Abdallilar
Kizildelililer
Üryan Hizirlilar
Sultan Munzurlular
Dervis Cemallilar
Seyit Sabunlular
Sari Saltuklular

Dede Soyundan Gelmeyen Asiretler:

Koçgirililer ( Kurmanca )
Areyliler ( Kırmançki )
Xiranlılar ( Kurmanca ve Kırmançki )
Şeyh Hasanlılar ( Kırmançki ve yer yer Kurmanci )
Haydaranlilar ( Kırmançki ve Kurmanci )
Lolanlilar ( Kırmançki ve az da olsa Kurmanci )
Demenanlilar ( Kırmançki ve Kurmanci )
Alanlilar ( Kırmançki, Kurmanca ve Dimilice )
Sadillilar ( Kurmanca )
Izollular ( Kurmanca )
Carekanlilar ( Kırmançki ve Kurmanci )
Sah Veliyanlilar ( Kırmançki ve Kurmanci )
Hormekliler ( Kırmançki )
Abdalanlilar ( Kırmançki ve Türkçe )
Kemanlilar ( Kırmançki ve Kurmanci )
Karsanlilar ( Kırmançki ve Kurmanci )
Kurmeşliler ( Kurmanci )
Bahtiyaranlilar ( Kırmançki )
Rutanlar ( Kırmançki ve Kurmanci )
Balabanlilar ( Kırmançki, Kurmanci ve Türkçe )
Pilvenk ( Kurmanci, Kırmançki ve Türkçe )

gibi aşiretler en bilinenleridir.. .

soreş can burda bazı bilgiler eksik ve yanlış.iliç ve refahiye merkezinde alevi köyleri az değil çoktur.iliç ilçesi özellikle alevi köyleri açısından çok yoğundur.divriği ilçesiylede komşudur.sivasında 650 köyü alevidir.

soreş can burda bazı bilgiler eksik ve yanlış.iliç ve refahiye merkezinde alevi köyleri az değil çoktur.iliç ilçesi özellikle alevi köyleri açısından çok yoğundur.divriği ilçesiylede komşudur.sivasında 650 köyü alevidir.

Merhaba can.. Sizler sayesinde yanlışlarımızı düzelteceğiz umarım.. Eksiklerimizi tamamlayacağız..:thumbup1:

İliçli bir arkadaşım orda çok az Alevi var demişti.. Yanlış biliyor demek.

Bu arada can.. Sivasta beraber 500 köy felan saydık.. Yani 150 tane eksik mi:hopala

sivasta alevi köyü sayısı 650 civarında şu listelediğin köyleri bir daha saymanda yarar var.sonradan baya eklenti yapyın.divriğide alevi köyleri 95 ten fazla.birde iliç divriğiye çok yakın çok sayıda alevi köyü var.refahiyenin genelde dağ köyleri alevi.ama sayı az değil aksine çok.birde yapılan araştırmalar erzincanın 600 köyünden 400 ü alevi.sadece erzincanın doğusu değil batı ilçelerindede aleviler yoğun.arkadaşın çok yanılmış yada bilmiyor.ayrıca sivas listesinde çok eksik var elimden geldiğince bulmaya çalışıyorum.

sivasta alevi köyü sayısı 650 civarında şu listelediğin köyleri bir daha saymanda yarar var.sonradan baya eklenti yapyın.divriğide alevi köyleri 95 ten fazla.birde iliç divriğiye çok yakın çok sayıda alevi köyü var.refahiyenin genelde dağ köyleri alevi.ama sayı az değil aksine çok.birde yapılan araştırmalar erzincanın 600 köyünden 400 ü alevi.sadece erzincanın doğusu değil batı ilçelerindede aleviler yoğun.arkadaşın çok yanılmış yada bilmiyor.ayrıca sivas listesinde çok eksik var elimden geldiğince bulmaya çalışıyorum.

Teşekkür ederim can.. Bazı ilçeler çok fazla eksik kaldı....

Bu arada Dersimdeki Ziyaretleride bulmam lazım sanırım.. Onlarıda tanıtsak yerinde olur sanırım.:thumbup1:

evet haklısın.dersim ziyaretleri önemli.pertek ilçesinin bildiğim kadarı ile 55 köyü alevi 5 köyü sünni 4 köyde alevi sünni karışık

sivas-erzincan-tunceli toplam alevi köyleri demek 1200-1300 arasinda... bugun sivas ta sadece 110.000 - 160.000 alevi yasiyor, erzincanda 100.000 ve tuncelide 90000-100.000 ... --> toplam 300.000 - 400.000 alevi yasiyor (kaynaklara baka baka öyle tahmin ediyorum) .. köy sayisana baka baka aslinda 1.2 - 1.3 Milyon alevi yasamali bu bölgelerde.... (diyelim her köyden 1000 kisi, bizim köy mesela 50 kisi kalmis ama bi fihrist listesi yapmisdik 1.300 kisi cikti!! ve bunarin hepsi avrupada ve türkiyede dagilmis yani ankara, izmir, mersin, istanbul etc.. erzincanda sadece bi az kisi kalmis)..

bu bölgelerden demek 1 Milyon alevi avrupaya ve türkiyeye dagilmis bana göre...

siz mesela www.yerelnet.org.tr ye giddin .. bölgelere bakin (sivas , erzincan , tunceli) ve köy listelere bakin mesela:

sivas/imranli = cogu köy bos hal de (0-150 kisi .. bos sayilir)
sivas/zara= ayni durum
sivas/divrigi= ayni durum, imranli gibi baya bos kalmis olmus alevi köyler
tunceli/ovacik = ayni durum
tunceli/pülümür = ayni durum
tunceli/nazimiye = ayni durum
tunceli/geri bölgerler = ayni durum
erzincan/kemah=ayni durum mesela annemin köyü SÜREK KÖY yada amcamin CAFERLI (zaza köy) ..50 kisi yasiyor ama ben erzincana gittim kendim gördüm.. sürek köye 20 kisi bile yasamiyor ! ... demek bu köylerde aslinda bos sayilir... bu köyüun cogu büyüksehrilerde ve bazilari erzincan sehirine göc etmis
erzincan/ilic=ayni durum
erzincan/tercan=ayni durum
erzincan/cayirli=ayni durum
erzincan/bazi merkez köyleri=ayni durum
bingöl/yedisu=ayni durum
bingöl/yayladere=ayni durum (baya bos)
bingöl/kigi/=ayni durum

tunceli köylere genelde bos
iste bu bölgeler genelde alevi yerlesme..

bu bölgelerde alevi köyerli yüzde en az 80% bos sayilir! inanmasaniz yerelnete bi bakin ...

bu bölgelerin alevileri baska sehirlere göc etmeseydi simdi
sivasta 600.000 (50-60% olurduk) alevi yasardi
erzincanda 200.000 (45-50% olurduk) ve tuncelide 400.000 (98-100%)!!

tokatin köyleri bazi/cogu bos durumda

mesela almus, zile, turhal, niksara bakin...

amasya bilmiyorum bakmadim mesela merzifon yada gümüshaciköy

hatay/samandag da büyük alevi yerlesim orda mesela köyler bos halda degil



.. o kadar

sores dersim cografyasi güzel olmus, eline saglik
selamlar ve sevgiler
emo

Kardeş bilgilerin mükemmel... Benca daha da çok Alevi yaşıyor Dersim Coğrafyasında :D

sores:
Aşiretlerin hepsinin adını bilmiyorum ama bildiklerim şunlardır;

Koçgiri
Kureyşan
Areli
Xiran
Xormek
Lolan
Karsan
Alan
Şeyh Hasan
Şeyh Ahmet
Pilvenk
Abdalan
Çarekan
İzol
Kurmeşan
Şadıllı
Sarı Saltuk

Eksikliklere ragmen güzel bir calismaya benziyor.Asiretler Dede soyundan gelenler ve gelmeyenler olarak iki gruba ayrilirsa daha bilgi verici olur kanaatindeyim.
Dersimde Dede Soyundan gelen asiretleri ve Dede Soyundan gelmeyen asiretleri zamanimin elverdigi ölcüde yazmaya calisacagim.

Sunacağın katkılar için teşekkür ederim Metin abi..

Benim bildiğim Dede Aşiretleri; Sarı Saltuk, Kureyşan, Ağucan, Şeyh Ahmet, Şeyh Hasan...

Yanlışım varsa düzeltirsen sevinirim.. ;)

Bende en kısa zamanda Dersim kökenli Kırmanç/Kurmanç/Tırkman Aşiretlerini toparlar, eklerim..

Bizim sülale mozaik gibi :D Annemler Koçgiri, babamlar Xiran, Yengemler Areli, Eniştemler Karsan :D

Dede Soyundan Asiretler:

Kuresanlar
Baba Mansurlar
Seyit Kemallilar
Sih Hasananlar
Pilvenkliler
Pir Sultanlilar
Dervis Beyazlilar
Agucanlilar
Ali Abbaslar
Dervis Abdallilar
Kizildelililer
Üryan Hizirlilar
Sultan Munzurlular
Dervis Cemallilar
Seyit Sabunlular
Sari Saltuklular

Dede Soyundan Gelmeyen Asiretler:
Haydaranlilar
Lolanlilar
Ereyliler
Demenanlilar
Alanlilar
Hiranlilar
Sadillilar
Izollular
Carekanlilar
Suranlilar
Sah Veliyanlilar
Hormekliler
Abdalanlilar
Maskanlilar
Kemanlilar
Karsanlilar
Kecalanlilar
Abbasanlilar
Gavusanlilar
Bozkaranlilar
Karababalilar
Bahtiyaranlilar
Rutanlar
Balabanlilar
Mistanlar

Bu asiretler genelde bugün Tunceli denilen il sinirlari icerisinde olup genel anlami ile Dersim denilen bölgeyi kapsamamaktadir.Bu nedenle bazi asiretlerin isimlerinin olmamasi münkündür...

Teşekkür ederim abicim.. Dersim kökenli Koçgiriyi unutmuşsun onuda ekledim Dede soylu olmayanlara... Ya ben iki taraftan da dede soylu değilim..

Bizim Xiran ve Koçgiri Dede soylu değil.. Keşke olsa.. Bende de iyi dede olurdu hani :p


Abi bu arada bizim Xiran Aşireti Çift dil kullanıyor.Bazı bölgelerde Kurmanca, bazı bölgelerde Kırmançki yoğun.. Ben şimdi Kırmanç mı, kurmanç mi oluyorum.Hatta bizim Sivasta Kırmançki yavaş yavaş yerini kurmancaya bırakmış diyorlar..Tek kafama takılan konu sadece budur

Dede Soyundan Asiretler:

Kuresanlar
Baba Mansurlar
Seyit Kemallilar
Sih Hasananlar
Pilvenkliler
Pir Sultanlilar
Dervis Beyazlilar
Agucanlilar
Ali Abbaslar
Dervis Abdallilar
Kizildelililer
Üryan Hizirlilar
Sultan Munzurlular
Dervis Cemallilar
Seyit Sabunlular
Sari Saltuklular

Dede Soyundan Gelmeyen Asiretler:

Ekleme ve düzeltme:

Ocak:
Dede Karkinlar
Hidir Abdal Ocagi
Sex Ahmet Dede
Sinemilli


Ocak olmayan:
Pilvenkan

Benden birtane Dersim haritasi:

Benden birtane Dersim haritasi:

İnan bu harita çok işime yarayacak çok teşekkürler..İzin verirsen ilk mesajıma ekleyebilir miyim ?

sivas,tunceli ve erzincanda toplam alevi köyü sayısı 1200-1300 değil.en az 1450 civarında.
sivas:650
tunceli:420
erzincan:400
ayrıca sivasta şu an yaşayan alevi sayısı 250.000 civarında.eğer sivasta göç olmasaydı bu rakam milyonları bulurdu.sivas türkiyenin en fazla köyüne sahip ilidir.1230 köyü vardır.göç verenlerin çoğu alevi köyleridir.bir araştırmaya göre istanbulda 1.750-2 milyon arası sivaslı var bunların %75 alevi

Can Tuncelide 401 tane Alevi Köyü var.. Dersim kısmındaki sayımlarımın sonuçları 401 çıktı.. Ama Mezraları saymadım tabikide Sivas topiğindeki gibi.

evet haklısın ama bazı köyler bugün mezra durumuna düşmüş

bu bilgiler için çok teşekkür ederim bizdede ne dedeler varmiş be aslında bunlarida dersim bilgi bankasına eklemek lazım

bu bilgiler için çok teşekkür ederim bizdede ne dedeler varmiş be aslında bunlarida dersim bilgi bankasına eklemek lazım

Baba Mansurlu, Sarı Saltuklu, Dervişcemal, Şeyh Hasan dedeleri yüzyıllarca Sivas Erzincan Tunceli yörelerinde Cemler yürüttüler..İmranlı ve Zaralılar genelde Baba Mansurlu Ocağına bağlı olurmuş..

Koçgiri (K.B Dersim )

Gunde Paççiyan (Annemlerin Köyü)

http://img222.imageshack.us/img222/9997/dsci00279lopa1.jpg

http://img222.imageshack.us/img222/9721/dsci00264uncq4.jpg

http://img215.imageshack.us/img215/1336/dsci00475xqad9.jpg

http://img222.imageshack.us/img222/8252/dsci00196nktg1.jpg