http://www.sabah.com.tr/i/1_pix_trans.gif[/url]http://www.sabah.com.tr/2004/10/04/im//BB3872CABD40E941AB4BF7D2b.jpg [url=""] ("")http://www.sabah.com.tr/i/1_pix_beyaz.gifhttp://www.sabah.com.tr/i/1_pix_beyaz.gif



Son günlerdeki 'Alevilik' tartışmasına ünlü Alevi araştırmacı Cemal ?ener de katıldı.

Alevi-Bektaşi Federasyonu Başkanı Ali Doğan'ın "Alevilik ?slamiyet'in dışındadır" sözüyle başlayan tartışmada ünlü Alevi yazar Cemal ?ener de söz aldı: "Doğan'ın aslında söylediğinin ne anlama geldiğinin bilincinde olduğunu sanmıyorum."

* Aleviliği ?slamiyet'in dışına itmek art niyet değilse, bilgisizliktir

* Nüfus cüzdanına "Alevi" yazma isteği bir tepkidir, ama doğru değil

* Alevilik, ?slamiyet'in Türkçe konuşmasıdır.


http://www.sabah.com.tr/i/yildizlar2.gif
Alevilik ?slamiyet'in Türkçesidir

Araştırmacı yazar Cemal ?ener, Alevilik ?slamiyet'in farklı yorumudur diyor "Aksini düşünmek art niyet değilse bilgisizliktir" Türk Müslümanlığı kavramı denildiği zaman Aleviler'i ifadede yetersiz kalırız çünkü bu sadece 4 mezhebi kabul eder.

* Nüfus cüzdanına "Alevi" yazılması isteğini nasıl karşılıyorsunuz?
-O isteğin bugüne kadar yapılanların bir tepkisi olduğunu düşünüyorum. Aleviler'in kendilerini özgürce ifade edememelerine karşı gelişen bir tepki. Ama doğru değil.

* Neden?
-O zaman kalkıp Sünniler de yazsın, "şafi" diye de yazılsın. Türkiye'de ?slamiyet'i kabul eden herkesi ******lerine göre ayırmak lazım. Bu da birliğe yönelik olmaz, ayrılığa yönelik olur. Bu yüzden doğru bulmuyorum.

* Sizce eskisine oranla Alevi-Sünni ayrımcılığı hangi noktada?
-Uzunca yıllar aleviler kendilerini istedikleri gibi özgürce ifade edemediler. Günümüzde artık Aleviler rahatça konuşmak, kendilerini anlatmak ve ifade edilmek istiyorlar. Bugünkü talepler bu yüzden biraz ön plana çıkıyor. Düşünsenize Türkiye'de araştırmalara göre, aşağı yukarı 20 milyon kadar Alevi var. Hala okullarda Alevilik okutulmuyor, kitaplarda bile yok. Her alanda ayrımcılık sürüyor.

* Özellikle hangi alanlarda ayrımcılık var?
-Aleviler daha çocukken bunu yaşamaya başlıyor. Toplumda camiye gitmeyen kişi kötü algılanıyor. Tabii eskiye oranla bu durum biraz daha iyi. Yine de Alevi olduğu için işten atılan, terfisi yapılmayan devlet kademesinde asla yükselemeyen kişiler çoğunlukta. Özellikle polis ve asker camiasında.

* Son günlerde "Alevilik ?slamiyet'in bir parçası mıdır, değil midir?" tartışmaları var. Siz bu konuda ne düşünüyorsunuz?
-Alevilik ?slamiyet'in farklı bir yorumudur. ?slamiyet'in Ali yandaşlığıdır. Hz. Muhammed'in ölümünden sonra hilafet meselesi gündeme gelmiştir. Hz. Ali'yi tutanlara tarihsel süreç içerisinde Aleviler dendi. Bir de Ali'ye karşı olanlar vardı. O gün onlar Hz. Muhammed'in hilafetini kendilerinin olması gerektiğini savunanlardı. Onlar Ebubekir, Osman ve Ömer kanadıydı. O nedenle Alevilik ?slamiyet'in içerisindedir. Türkler'e gelince, Türkler'in ?slam'la tanışması doğuşundan 300 yıl sonra oldu. ?slam Türkistan'a Arap ordularının marifetiyle gitmiştir. Türkler ?slamiyet'in Ali yandaşlığını tuttular.

* Türkmenler'den mi bahsediyoruz?
-Evet. Süreç içerisinde kendi geçmiş tarihleriyle birleştirerek yeni bir yorum getirdiler. Alevilik ?slam içerisinde Türklerin Ahmet Yesevi, Hacı Bektaş Veli önderliğindeki bir yorumdur. Alevilik Türkler'in ?slamiyet'i yorumlama tarzıdır. ?slamiyet'in Türkçe konuşmasıdır. ?imdi kalkıp da Aleviliği ?slamiyet'in dışına itmek eğer art niyet değilse büyük bilgisizliktir.

* Sizin bir cümleniz var. Diyorsunuz ki "Türk Müslümanlığı kavramı Aleviler'i ifadede yetersiz kalır" Bu ne demek peki?
-Türk müslümanlığı denilince içinde sadece sünnilik vardır. Yani Alevi ?slam ya da Türk Aleviliği denilince bir sorun yoktur ama sadece "müslümanım" denildiği zaman sadece dört mezhebi kabul eder. Bunların içinde Alevilik yoktur. ?şte o noktada yetersiz kalır diyorum. Diğer dinlerde de bunun örneklerine rastlayabiliyoruz. Örneğin dini yayan bir peygamber vardır, peygamberin vefatından sonra ******ler ve tarikatlar türer. Bu ****** ve tarikatlar o günün yorum tarzlarıdır. ?slamiyet'in de başına gelmiştir bu durum. ?şte bu anlamda Alevilik ?slamiyet'in farklı bir yorumudur.

* Alevilik ?slamiyet'in dışında derken bunu mu kastediyorlar yani?
- ?imdiye kadar Alevilik meşru görülmediği için, sünnilik ve şafilik resmi ******ler olarak gözüktüğü için Aleviler böyle tepki veriyorlar. Bu sözü söyleyen Ali Doğan bile aslında söylediğinin o anlama geldiğinin bilincinde değil. "Alevilik ?slamiyet dışındadır derken acaba farklı bir Allah'ı, Peygamberi, kitabı mı olan bir dini kastediyorsunuz" diye sorulduğunda "Hayır" diyeceğine eminim.

* Aleviler Müslümanlığın beş şartını yerine getirmiyor diye bir düşünce yaygın. Nedir gerçekten fark?
-Aleviler'in ibadeti biliyorsunuz Cem Töreni'dir. Dedenin önderliğinde kadın ve erkeğin birlikte olduğu bir törendir bu. Bağlama eşliğindeki töreni nefeslerle yaparlar. Sünnilikte ise ibadet camidedir. Ama Kuran'ı Kerim'de bu yoktur.

* Cami mi yoktur?
-Kuran'ı Kerim'de beş vakit namaz ya da camide ibadet yoktur. Beş vakit namaz ve cami ?slamiyet'in sonraki dönemlerinde ?slam'a özellikle Emeviler tarafından konulmuş özelliklerdir. Aleviler bu yüzden ibadetlerini kadın erkek Cem dergahlarında yaparlar. ?badet esnasında kadın erkek beraber oldukları için de diğer Müslümanlar tarafından yadırganırlar. Cami kadınlara yasaktır. ?slamiyet kadın erkek herkesin dinidir ama kadınlar erkekler gibi camide ibadet yapamaz. Aleviler kadın erkek beraber semah dönerler. Caminin kadınlara yasak olduğu bir toplumda Cem evinde kadınla erkeğin birlikte bulunması yanlış yorumlara yol açmıştır. Biliyorsunuz, mum söndü gibi...

* Ya ana- bacı tanımama cümlesi?
-Tabii o da oradan. Yani kadınla erkeğin göz göze bakmasını zina sayan bir anlayış kadın ve erkeğin beraber ibadet yapmasını normal karşılayamaz. Bütün dinlerde bu ayrılık var aslında. Musevilikte kadın anlayışı çok farklı. Yine kadın anlayışı, Hıristiyanlıkta Protestan ve Katolik olarak çok farklı. Yani birileri çıkıp Protestanlığı ayrı din diye ilan etse çok da anormal sayılmaz. Alevilik de öyle. Alevilik ?slamiyet'in en eşitlikçi, özgürlükçü ve bölüşümcü aydınlanmacı yorumudur.

* Alevilikteki en ilerici anlayış nedir sizce?
-"620 yıllarının Bedevi-Arap toplumu için konan kurallarla bugünkü dünya yönetilemez ve izah edilemez" diyor Aleviler. ?imdi zaman zaman Sünniler "Aleviler'e ?slamiyet'in bütün kurallarına uymuyorsunuz" diyor. Kim uyuyor ki? Sünniler miras meselesine uyuyorlar mı?

* Cem Evi Aleviler'in camisi midir?
-Eskiden ibadetler evlerde yapılırdı. Cem Evi yoktu. Alevi köylerine dedeler geldiği zaman büyükçe bir ev seçilirdi ve orada ibadet edilirdi. Kente göç nedeniyle evlerde bu sorun çözülemeyince işte ortaya Cem Evleri çıktı.

* ?badet esnasında ne yapılır? Örneğin dua edilir mi, hangi dilde edilir?
-Dede herkesin görebileceği bir yere oturur. Kadın ve erkek canlar mekanı doldururlar. Yan yana oturulur ve duaya başlanır. Dualar Türkçe'dir. Aleviler Türkçe ibadet yapar

* Peki Türk olmayan Aleviler? Örneğin Arnavutlar?
-Onlar bile ibadetlerini Türkçe yaparlar. Nefesler Türkçe okunur. Mesela Kerbela Olayı, Hz. Muhammed ve Hz. Ali'nin hayatıyla ilgili nefesler bağlama eşliğinde söylenir. Zaman zaman tek tek aşıkların söylediği nefesler olur. Bell bir aşamada kadın ve erkek canların birlikte döndükleri semah yaşanır. Ardından lokmalar dağıtılır, kurban kesilir ve dualarla tören kapatılır.

* Ne sıklıkta bir yapılır bu törenler?
-?lla beş vakit yapacaksınız diye bir şey yok. Genellikle Türkmenler üretimin az olduğu sonbahar ve kış aylarında yaparlar. Perşembe akşamları tercih edilir. Hz. Ali'nin inancına göre Kuran'ı Kerim'de bunun süresi, mekanı, sayısı yoktur. Alevi hayatının tümü ibadettir.

konuyu Haberler / Gazete bölümüne taşıdım. sanırım yazı sabah gazetesinden alıntıdır eğer yanlış hatırlamıyorsam.

Ben Cemal Şeneri anlamadım gitti anlayan varsa bana bi zahmet anlatsın bi kitabında cemal şener diyorki alevilik islamdır aleviliği HZ ALİ döneminde yaşanan sıffin savaşıyla anlatıyor aynı kitabın iki üç sayfa sonrasında aleviliğin islamla sınırlı olmadığını islam öncesi türk geleneklerinin etkisi olduğunu anlatıyor bu nasıl çelişki anlamadım gitti Alevilik hakkında iki faklı düşünen cephe var bu forumdada aynı bi taraf aleviliği islamın bi parçası olduğunu islamın kendisi olduğunu savunuyor bi taraf ise aleviliğin tarihinin islamla başlamadığını çok eski bir kültürel geçmişinin olduğunu bir çok dini içinde barındıran bi olgu olduğunu islamın ise bu birçok dinin sadece bi parçası olduğunu düşünüyor.

Bu tartışma bence ilerde aleviler içinde büyük tartışmalara ve bölünmelere neden olacak zaten şimdide varda gelecekte daha sert tartışmalara neden olacakdiye düşünüyorum aleviliğin gelenekçileri ve islamçıları diye bölünürsek hiç şaşırmayalım...

Bu tartışma bence ilerde aleviler içinde büyük tartışmalara ve bölünmelere neden olacak zaten şimdide varda gelecekte daha sert tartışmalara neden olacakdiye düşünüyorum aleviliğin gelenekçileri ve islamçıları diye bölünürsek hiç şaşırmayalım...

Bence böyle bir bölünme olmayacaktır, asimile olanlar ve olmayanlar olacaktır. Ki bu her dönem vardır. Çünkü Alevilikte esas farklılık tanımlamada olan farklılıktır özünde ve felsefesinde farklılık bulunmamaktadır.

Tam da Cemal Şener'den beklenen bir açıklama.
Bir alevi federasyonuna ve onun seçilmiş değerli başkanına saldırmak ona çok yakışıyor.

artık cemal şener in neyini eleştireceğimi şaşırdım
her toplumun içinde bu tip insanlar vardır benim için herhangi bir faşist lider yada faşist bir örgüt üyesi bile cemal şenerden daha sempatiktir
belki şaşıracaksın ama tüm samimiyetimle söylüyorum mehmet ali ağca yada abdullah çatlı bile daha sevimli geliyor bana
düşünün ki bu insanlardan nefret eden bir insanım ama cemal şenerle kimi kıyaslasam karşısındaki daha sevimli geliyor
belkide onların davalarına bağlı olması cemal şenerin ise statüko ve sistemden yana olması olabilir
bir keresinde bir ülkücü cemal şenere demiştiki
siz alevilerin bir spor salonundaki eğlencesinde pkk bayraklarının asıldığını gömüştüm demesi üzerine cemal şener ne dese beğenirsniz
-onlar zazadır ,demişti
yani zaza alevilerini pkk lı gören bir adam
(cemal şenerle hemşeri olmaktan utanç duyuyorum)

bakın ben cemal şeneri flaşh tvdeki tartışma programında tanıdım her görüşten insaını bir eve kapatmışlardı buda oradaydı bu adam erzincanlı bir zazadır bunuda geçiyorum ama işi gücü bırakmış millete kimlik giydirmeye çalışıyor programda şöyle birşye söylemişti alevilik bir türkmen inancıdır ve alevilik islamın türkçe versiyornudur gibi abuk sabuk ırkçılık kokan tezler ortaya atarak adamı çıldırtmakta üstüne yoktur ayrıca programda ülkücüleri temsil eden ahmet diye bir şahıslada söylediklerinin hepsinin örtüşmeseide bu adamın nasıl bir insan olduğunu ortaya koyar heralde ve progarmın birindede alevilerin türk olduğunu ve türk olan bu ırkların aralarındaki husümetlerin yani alevilierle ve ülkücülerden bahsediyor hep yanlış anlaşılmalardan kaynaklandığını söyleyip canlı yayında birde o faşistle sarılıp koklaşarak sözöüm onu ülkücülerle alavilere mesaj yolladı....ve daha sonrada bazı ülkücü sitelerde bu adama övgü dolu sözler yazan faşistlerle karşılaştım...bu adam hiç alevilikten bahsetmez ikide bir alevilik türkmen inancıdır alevilik türklükten gelir alevilerin cumhuriyetle bir problemi yoktur çorum maraş katliamları yanlış anlaşılmalardan oldu gibi abuk sabuk bilimle ilimle alakası olmayan tezler ortaya koymaktatada üstğne yoktur.. yazdığı kitapaları okumam okumadımda çünkü hiçbiri beş para bile etmez geçenlerdede habertürkte tartışmaya katılmıştı bu sferde işi gücü bırakmış diyanetin alevi dedlere para vermesini istiyor bazı alevi dernekleri ve dedeleri buna karşı çıkıyor çünkü alevil dedeleri diyanetten para alırlarsa bu dedeler diyanet başbakanlığa bağlı olduğundan başbakanlığa bağlanacak hepsi ve bundan sonrada ibadetlerde diyanet doğrultsuunda hareket edecek buda ne demek alevilğin içinin boşaltılması ak partinin aleviği nasıl görüyorsa öyle yansıtılması.millet diyanet kaldırılsın diye mücadele veriyor cemal bey pay almanın derdinde....artık bu alevi hainlerine alevi halkı gerekli cevabı vermeli...yoksa bunun gibi çürümüş beyinler daha çok karşımıza çıkacak...