Bu ne bölünmüşlüktür .....
işte aynı düşünceyi savunanların kurduğu ayrı örgütler....

konu ile ilgililer için güzel arşiv-bütün örgütleri bulabilirsiniz..

10 EYLÜL (1988-1996) TBKP girişimine muhalif TKP kadrolarının oluşturduğu çevre. Aynı adla 1989'da çıkarmaya başladıkları dergi 10 sayılık yayın hayatının ardından 1990'da çalışmalarına son verdi. Dergiyi çıkaran kadrolar 1996'da farklı çevrelerden gelen TKP'lilerle birlikte Ürün dergisini çıkarma kararını aldı.
Yayınlar: 10 Eylül.
16 HAZİRAN HAREKETİ (Radikal Sol) (1988)
Kıvılcımlı'nın görüşleri doğrultusunda şekillenen, faaliyetlerini büyük ölçüde yurtdışında sürdüren bir grup. Vatan Partisi'nden ideolojik farklılıklar nedeniyle ayrılan Sarp Kuray ve arkadaşları 1979 yılında Partizan Yolu adlı dergi etrafında toplanmış, 1988'de ise 16 Haziran Hareketi adını almıştır. Demokratik Halk Devrimi stratejisini benimseyen örgüt, 1990 yılında başlayan hizipleşmeler sonucunda konferansa gitmiş ve 1991 yılında Yunanistan'da yapılan konferansın ardından Sarp Kuray ve arkadaşlarının ayrılmasıyla güç kaybetmiştir.
Yayınları: Sosyalist Dergi (yurtdışı).
19 ARALIK ÖRGÜTÜ (Radikal Sol) (2002) 1993 öğrenci hareketi içerisinde bağımsız tavır takınan bir grubun Aralık 2002 tarihinde yaptığı toplantıyla 19 Aralık Hareketi adını almasıyla kuruldu. Bu adın seçilmesinde iki önemli unsur vardı: bunun Arjantin'de başlayan kitlesel gösterilerin, ve Türkiye'de cezaevlerinde yapılan katliamın tarihi olması. Sovyet revizyonizminin çökmesiyle ideolojik ve örgütsel olarak tasfiyeci bir rotaya giren Türkiye solunun 19 Aralık'taki katliamla bir kere daha tasfiyeci bir sürece girdiğini ileri süren grup, PKK/KADEK'in 1993'den itibaren reformist-uzlaşmacı bir yapıya dönüştüğünü, devrimci çizgiden uzaklaştığını belirtmektedir. 19 Aralık Hareketi, Türkiye'de finans kapitalin tüm kesimlerinin açık terörist diktatörlüğü biçiminde tanımlanan faşizmin idaresi (ki Dimitrov'un sömürge ülkelerdeki faşizmi "finans kapitalin en gerici en şoven güçlerinin açık terörist diktatörlüğü" olarak nitelemesiyle karşılaştırıldığında çok daha ağırdır bu) altında olduğunu belirtiyor. Grup, Türkiye'nin tam kapitalistleşme yolunda, emperyalizme bağımlı bir yarı-sömürge olduğunu kabul etmektedir. Bu nedenle Türkiye devriminin silahlı bir halk ayaklanması ile olacağını savunmaktadır. Fakat bunu yaparken silahlı mücadele görevini sağ sapmacı olarak nitelendirdiği MLKP, TİKB, TİKB-B, TKİP v.b. gibi ertelemeyeceğini, sürece silahlı mücadeleyle yön vermeyi hedefleyeceğini vurgulamaktadır. Keza sol sapma içinde olarak gördüğü DHKP-C, THKP-C/HDÖ gibi silahlı mücadeleden öncü savaşını anlamadığını belirtmektedir. En geniş kitle içerisinde faaliyet yürüten, bunun yanısıra silahlı mücadeleyi sürdüren, Marksist Leninist ve Stalinist (MLS) bir örgütlenme anlayışını savunmaktadır. Yaşadığımız koşullarda yasal parti vb. düşünceleri Yeni Dünya Düzeni (YDD) etkisindeki tasfiyeci akımlar olarak gören grup, onlara karşı ideolojik mücadele yürütmeyi bir zorunluluk olarak görmektedir.
Yayınlar: 19 Aralık.
ABACILAR TİP içindeki Mehmet Ali Aybar-Behice Boran-Çetin Altan çevresi.
ACİLCİLER (1974) 1974 başlarında THKP-C'den Mahir Çayan'ın (Türkiye Devriminin Acil Sorunları isimli broşür ile ifade edilen) Politikleşmiş Askeri Savaş Stratejisi (PASS) görüşlerinden hareketle, hemen öncü savaşın başlatılması gerektiğini söyleyerek ayrılan gruba diğer sol örgütlerin taktığı isim. Acilciler, 1970 sonrasında emperyalizmin IV. Bunalım döneminin başladığını, Türkiye'nin emperyalizmin yeni sömürgesi olduğunu ve egemen sınıfların oligarşik bir ittifak oluşturduğunu kabul ederek; devletin "sömürge tipi faşist" bir karakter taşıdığı saptamasını yapıyorlardı. Acilciler, PASS'ı uygulamak için asgari bir örgütlülüğün yeterli olduğunu, öncü savaşının THKP-C'nin kaldığı yerden sürdürülmesi gerektiğini savunuyorlardı. Türkiye'nin emperyalizmin yeni sömürgesi olması nedeniyle Kürdistanı sömürgeleştiremediğini, Kürt ulusal sorununun yeni sömürgecilik siyasetinin bir parçası olarak ele alınması gerektiğini belirtiyorlardı. Grubun önde gelen isimlerinden İlker Akman, Hasan Basri Temizalp, Yusuf Ziya Güneş 26 Ocak 1976'da Malatya Beylerderesi'nde öldürüldü. 1977'de bu görüşlerde devam edenler Halkın Devrimci Öncüleri (ya da diğer adıyla THKP-C/HDÖ) adını aldılar. Geriye kalan unsurlar ise sovyetik ayaklanma stratejisine yönelerek pasifizme doğru kaydılar. [THKP-C/Acilciler olarak da anılırlar].
(Mevcut Durum ve Devrimci Taktiğimiz - İlker Akman, Ocak 1976 )
AHALİ CUMHURİYET FIRKASI (1930) Yazar Orhan Kemal'in babası Abdülkadir Kemali tarafından 1930'da kurulan partinin kurucuları arasında Ali Vehbi, Bekir Sıtkı, Mustafa Ziya, Çiftçi Hasan gibi isimler bulunuyordu. Pek uzun ömürlü olamayan parti hükümet tarafından kapatıldı ve yöneticileri sürgüne gönderildi.
ANA GERİLLA BİRLİĞİ Devrimci Yol tarafından 1980 darbesi sonrasında, 1982'de başlatılan kır gerillası faaliyetlerindeki çekirdek grup; 1985 yılında kır faaliyetlerinin sona erdirilmesi ile dağıtıldı.
ANADOLU DEVRİMCİ HAREKETİ
(?)
ANTİKAPİTALİST PARTİ ÖN GİRİŞİMİ (Troçkist) (200?)
DSİP'den kopan İşçi Demokrasisi grubu içinde ortaya çıkan anlaşmazlık sonucunda ayrılan bir grup daha sonra Antikapitalist (AKAP) adını aldı. Ardından partileşme sürecini başlatarak ismini Anti Kapitalist Parti Ön Girişimi olarak değiştirdi. Grup, 3 Kasım 2002 Genel Seçimleri'nde Emek, Barış ve Demokrasi Bloku çerçevesinde DEHAP'ı destekledi.
IS Üyesi.
Yayınlar: Antikapitalist.
(DEHAP'a Destek Bildirisi, Ekim 2002 )
(Antikapitalist'in DEHAP'a Destek Açıklaması, Ekim 2002 )
ASKICILAR
Devrimci Yol hareketinden ayrılan bir gruba, ilişkileri askıya almış olmaları sebebiyle Devrimci Yol Merkezince verilen ad. 1978 başında Bülent Uluer, Paşa Güven ve Dursun Karataş'ın başında olduğu bu grup, Devrimci Yol merkezi ile çeşitli konularda uyuşmazlık içinde olduğunu belirterek ilişkilerini askıya aldığını açıkladı. Devrimci Sol hareketinin ortaya çıkışı bu nedenden kaynaklandı.
AYDINLIK ÇEVRESİ
1966'dan sonra Türk Solu, Mihri Belli'nin teorisini ve öncülüğünü yaptığı Milli Demokratik Devrim (MDD) ve Behice Boran'ın öncülüğünü yaptığı Sosyalist Devrim (SD) stratejileri çevresinde ikiye bölündü. MDD'ciler Türk Solu ve Sosyalist Aydınlık Dergisi'ni yayınladılar. 12. sayısının ardından Sosyalist Aydınlık Dergisi'nde anlaşmazlık ortaya çıktı ve bölünme yaşandı. Maocu görüşlere yakın olan kesim, Doğu Perinçek önderliğinde Proleter Devrimci Aydınlık Dergisi'ni (PDA) yayınlamaya başladı. Bu grup daha sonra Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi'ni (TİİKP) kurdu. Yasal zeminde ise Türkiye İşçi Köylü Partisi'ni (TİKP) oluşturdu. Grup içinde önce Garbis Altunoğlu liderliğindeki İstanbul kanadı ile anlaşmazlık (Birinci Tasfiyeciler olayı) yaşandı. Daha sonra ise İbrahim Kaypakkaya önderliğindeki (özellikle örgütün Doğu Anadolu Bölge Komitesi (DABK) kökenli olan) grupla ayrışma (İkinci Tasfiyeciler olayı) yaşandı.
(MDD Üzerine Ayrıntılı Bilgi & M. Belli'nin "MDD" yazısı (1977) için )
("Sovyet Sosyal-Emperyalizminin Pençeleri Yurdumuzun İçindedir!", Aydınlık, Aralık 1976 )
BİRLEŞİK DEVRİMCİ GÜÇLER PLATFORMU [BDGP]
Haziran 1998'de PKK, TKP (ML), MLKP, TKP/ML, TDP, DHP, THKP-C/Dev Sol, TKP (Kıvılcım)'ın işbirliği yaptığı platform. Daha sonra TKP/ML platformdan ayrılırken, BP (KK-T), DSİH, BYDÖ ve PRK-Rızgari oluşuma katılmıştır. A. Öcalan'ın 2 Ağustos 1999'da "PKK güçlerini sınırların dışına çekme ve silah bırakma" çağrısı yapmasından sonra BDGP içinde ayrışma kaçınılmaz hale geldi. 24 Eylül 1999'da "Kürdistan ve Türkiye Halklarına" başlıklı bir bildiriyle "PKK, DHP ve BYDÖ farklı bir zeminde; geriye kalan TKP (ML), MLKP, THKP-C/Dev Sol, TKP (Kıvılcım), DSİH, PRK-Rızgari, BP (KK-T) ve TDP ise BDGP'nin kuruluş bildirgesi temelinde hareket etmeye karar vermişlerdir" denilerek bu süreçteki ayrılık iyice belirginleştirildi. Kasım 1999'da işbirliği anlaşması tamamen sona erdi.
(BDGP'nun Kuruluş Bildirisi, 4 Haziran 1998 )
BİRLEŞİK KOMÜNİST PARTİSİ [BKP] (1995)
Eski TKP/ML Birlik grubu.
Yayınlar: Uzun Yürüyüş (?).
BİRLEŞİK SOSYALİST PARTİ [BSP] (1994-1996)
1990'da kurulan (TKP, TİP ve TSİP kadrolarından oluşan) Sosyalist Birlik Partisi'ne (SBP), TKEP'in ve Kurtuluş'tan ayrılan Yeniyol ve Sosyalist Politika çevrelerinin katılması ile oluşan Birleşik Sosyalist Alternatif'in 1994'de kurduğu parti. Genel Başkanlığı'na Sadun Aren'in getirildiği partinin büyük bir kısmı "Geleceği Birlikte Kuralım" (GBK) (Haziran 1994-Ocak 1996) girişiminin sonucunda ÖDP'nin kuruluşuna katıldı.
Yayınlar: Söz.
BOLŞEVİK PARTİSİ (KUZEY KÜRDİSTAN-TÜRKİYE) [BP/KK-T] (eski Maoist-Komünist) (1981)
1981'de TKP/ML (Bolşevik) olarak kuruldu. Kadroları genellikle TKP/ML'nin yurtdışı örgütlenmesinden oluşuyordu. ÇKP ve AEP'ye karşı geliştirilen eleştiriler sonucunda parti içinde Stalinist vurgu giderek ağırlık kazandı. Mao'nun eserlerinin Marksist klasikler arasında değerlendirilmesine karşı çıkan parti, "Üç Dünya Kuramı"nı ve "Süpergüçler Kuramı"nı da reddediyordu (Mao 1957'den sonra revizyonist bir çizgiye sapmıştır değerlendirmesi yapılıyor; keza, AEP'nin 1978 sonrası dönemi revizyonist olarak nitelendiriliyordu). TKP/ML (B)'den, 1982'de TKP/ML Spartaküs olarak anılan bir grup ayrıldı (sonradan Türkiye'de Marksist Leninist Parti). 1986'da ise Mücadele Birliği ayrışması yaşandı. 1994'de parti bu ideolojik değişimi yansıtacak şekilde, TKP/ML (Bolşevik) olan adını Bolşevik Partisi (Kuzey Kürdistan-Türkiye) olarak değiştirdi.
PTB Üyesi.
Yayınlar: Çağrı - Güney() - Bolşevik Devrim - Bolşevik Partizan - Stêrka Bolşevîk.
[BB (KK-T) Forum]
[BP (KK-T) Tarihçesi ve Temel Görüşleri, Şubat 1994 )
ÇAYAN SEMPATİZANLARI (1979-198?)
Mahir Çayan'ın görüşleri doğrultusunda şekillenen MLSPB'den 1979'da kopan grup (THKP-C/ÇS olarak da bilinirler). 12 Eylül darbesi sonrası oldukça zayıflayan grup, 1980'lerin sonlarına doğru dağıldı.
ÇİFTÇİ VE KÖYLÜ PARTİSİ (1946)
Bursa'da 1946'da kuruldu. Kurucuları arasında Sıddık Sümer, İbrahim Öztürk, Şükrü Tokay gibi isimler bulunuyordu. Parti kısa bir süre sonra kapatıldı.
DEMOKRATİK HALK PARTİSİ [DEHAP] (1997)
HADEP'in kapatılmasına karşılık tedbir olarak 24 Ekim 1997'de kurulan DEHAP, 3 Kasım 2002 seçimlerinde EMEP, SDP ve HADEP'in oluşturduğu Emek, Barış ve Demokrasi Bloku'nun birlik zeminini oluşturdu.
(DEHAP'nin Seçim Bildirgesi, Ekim 2002 )
(DEHAP'a Destek Bildirisi, Ekim 2002 )
DEVRİM (Radikal Sol) (1990)
Eski TKP yöneticisi Haluk Yurtsever önderliğinde Kurtuluş Yolu dergisi çevresinde toplananların Toplumsal Kurtuluş Platformu'ndan ayrılmalarının ardından, 1990'da oluşturdukları grup. Oluşumunun ardından Toplumsal Kurtuluş çevresinden olan ve illegal mücadeleyi savunan bir kesim de Devrim grubuna katıldı. Çevre, Ekim'den ayrılan Ertan Göksu ve arkadaşları, eski Troçkist çevrelerden Orhan Dilber, İlker Aktükün ve arkadaşlarının katılımıyla beraber KDH'yi kurdu. Devrim dergisi çevresinde yer alan bazı kişiler 1998'de aldıkları bir kararla SİP'e katıldılar. Haluk Yurtsever ise 2002'de SİP (yeni adı ile TKP'ye) katıldı.
Yayınlar: Devrim().

DEVRİM SAVAŞÇILARI (1987)
THKP-C/Acilciler kökenli kişilerce 1977'de kurulan Devrimci Savaş'dan kopan bir grup.
DEVRİMCİ BİRLİK (1987)
1987'de PKK, SVP, THKP-C/Acilciler, 16 Haziran Hareketi ve TKP(B) tarafından oluşturulan ortak eylem platformu dikkate değer bir faaliyet göstermeden dağıldı.
Yayınlar: Halk Gerçeği.
DEVRİMCİ DEMOKRATİK GÜÇ BİRLİĞİ [DDGB] (1989)
1989-90 döneminde rejime karşı ortak bir eylemlilik yaratmak amacıyla PKK, TKP/Kıvılcım, Ekim, MLSPB, TDP, TKP-ML (Hareket) tarafından kurulan platformun etkinliği yurtdışıyla sınırlı kaldı. Güç birliği çalışmaları PKK'nın yaptığı çağrı ile başladı. Çağrılılardan TDKP ve SBP toplantılara hiç katılmazken, TKP/ML ise güç birliğinin kurulduğu iki toplantıda sadece gözlemci olarak bulundu. TKKKÖ "devlet yapılanmasına ilişkin tanımlama" nedeniyle şerh koydu ve sonra imzasını tamamen çekti. Ekim ise güç birliğini "reformist" bularak içerisinde yer almayacağını, sadece destekçi olacağını belirtti.
DEVRİMCİ DERLENİŞ
Devrimci Mücadele'ye bakınız.
DEVRİMCİ HALK HAREKETİ (Radikal Sol) (1999)
Militan savaşçılık ve şehir gerillası mücadelesine vurgu yaparak, TKİP'den ayrılan bir grup.
Yayınlar: Devrimci Halk.
DEVRİMCİ HALK KURTULUŞ PARTİSİ/CEPHESİ [DHKP-C] (Radikal Sol) (1994) Dev-Sol'un içinden gelen ana grup.
PTB Üyesi.
Yayınlar: Devrimci Sol (?) - Çözüm (?) - Halklar ve Özgürlükler Bülteni (?) -- Devrimci Kültür - Ekmek ve Adalet() - Demokratik Üniversite Gazetesi. Yürüyüş
Eski Yayınlar: Yaşadığımız Vatan [Mart 2002'de yayına son verdi].
DEVRİMCİ HALK PARTİSİ [DHP] (Radikal Sol) (1994) DHP, ideolojisi PKK'nin Türkiye'deki sol örgütlere yönelik eleştirisinden kaynaklandığı için PKK'nin Türk partisi olarak eleştirildi.
Yayınlar: Alternatif.
DEVRİMCİ HALKIN BİRLİĞİ [DHB] (1977)
TKP/ML'den ayrılan Halkın Birliği grubundan, faşizme karşı mücadele konusunda çıkan anlaşmazlık sonucunda 1977'de ayrılan bir grup.
Yayınlar: Devrimci Halkın Birliği.
DEVRİMCİ HALKIN YOLU [DHY] (1977)
Önce Militan Gençlik, daha sonra Halkın Yolu dergilerini çıkaran THKP-C kökenli hareketin (THKP/ML olarak da anılıyorlardı) büyük bir kısmının 1977'de bölünmede TİKP'ye (Aydınlık) katılmasının ardından, Halkın Yolu hareketinin kalan unsurlarının dar bir örgütlenme içerisinde Devrimci Halkın Yolu dergisi etrafında siyasi çalışmalarını sürdürmesiyle ortaya çıkan grup. Grup giderek etkinliğini yitirdi ve tabanı benzer görüşleri savunan diğer hareketlere kaydı.
Yayınlar: Devrimci Halkın Yolu.
DEVRİMCİ İŞÇİ BİRLİĞİ [DİB]
Devrimci İşçi Partisi - İnşa Örgütü'ne bakınız.
DEVRİMCİ İŞÇİ PARTİSİ - İNŞA ÖRGÜTÜ [DİP-İÖ] (Troçkist) (1998)
IV. Enternasyonal'de Pablo ile başlayan dönemi revizyonist çizginin hakimiyet döneminin başlaması olarak değerlendiren, Nahuel Moreno taraftarı olan Troçkist grup. Bolşevik Fraksiyonun, Leninist Troçkist Hizibin ve Uluslararası Komite içindeki devrimci Troçkist kanadın biraraya gelerek 1981'de kurdukları Uluslararası İşçi Birliği - IV. Enternasyonal'e (LIT-QI) bağlıdırlar. Köken olarak Dördüncü Sol-İÖ'de yaşanan ayrışmadan kaynaklanmıştır. DS-İÖ'den ayrılanlar Devrimci İşçi Birliği'ni (DİB) kurdular; diğer Troçkist hareketlere yapılan birlik çağrısına sadece Enternasyonal Bülten dergisi çevresi olumlu cevap verdi. Bu birleşmeden de DİP-İÖ ortaya çıktı.
LIT Üyesi.
Yayınlar: Enternasyonal Bülten.
DEVRİMCİ KIVILCIM HAREKETİ [DKH] (Radikal Sol)
Kıvılcımlı yanlısı bir grup.
DEVRİMCİ KOMÜNİST PARTİSİ [DKP] (1989-1991)
1989'da TKP/B'den kopan İbrahim Seven tarafından kurulan parti 1991'de kendisini feshetti; kadroların büyük bir kısmı TDP'nin kurulmasına katıldı.
DEVRİMCİ KURTULUŞ (EYLEM BİRLİĞİ) (1976)
THKP-C kökenli MLSPB'den "Savaşı Sürdüreceğiz" adlı broşürü yayınlayarak 1976'da ayrılan grup; anti-faşist mücadelede daha etkili bir konum kazanmayı hedefleyen bir askeri eylem çizgisine yöneldi. İzmir ve Gaziantep'te faaliyet gösterdiyse de etkisiz kaldı. 1979'un sonlarında THKP-C Devrimci Koordinasyon Birliği (THKP-C/DKB) adlı grupla ayrışma yaşandı. 1980 darbesi sonrası etkisizleşerek dağıldı (THKP-C/EB olarak da anılırlar).
DEVRİMCİ MARKSİST BİRLİK GRUBU [DMBG] (Radikal Sol) (2002)
ÖDP'den ayrılırken ikiye bölünen Sosyalist Alternatif (SA) grubunun SDP'ye geçen parçası ile yine SDP içinde yer alan Devrimci Marksist Kollektif'in (DMK) birleşmesiyle meydana gelen grup. DMBG deneyiminin çeşitli nedenlerle sona ermesinin ardından SA ve DMK kökenli militanlar, Devrimci Marksist Siyaset (DMS) adı altında halen SDP çatısı altında faaliyetlerini sürdürmektedir.
DEVRİMCİ MARKSİST KOLEKTİF [DMK] (Radikal Sol)
KDH içerinde İlker Aktükün çevresinde kümelenen Troçkist kökenli grup. DMK, KDH'den ayrılmasının ardından ÖDP'ye katılarak Sosyalist Eylem Platformu'nun (SEP) kurucularından birisi olmuştur. DMK, disiplin kararı ile ÖDP'den uzaklaştırılmış / tasfiye edilmiş; ve Sosyalist Demokrasi Partisi'nin kurucu grupları arasında yer almıştır. Sosyalist Alternatif'in (SA) bir parçası ile birleşerek, Devrimci Marksist Birlik Grubu (DMBG) adıyla SDP içinde çalışmıştır. Ancak DMBG deneyiminin çeşitli nedenlerle sona ermesinin ardından SA ve DMK kökenli militanlar, Devrimci Marksist Siyaset (DMS) adı altında halen SDP çatısı altında faaliyetlerini sürdürmektedir.
DEVRİMCİ MARKSİST SİYASET [DMS] (Radikal Sol) (2003)
Devrimci Marksist Kolektif (DMK) ile Sosyalist Alternatif'in (SA) bir parçasının birleşerek, Devrimci Marksist Birlik Grubu (DMBG) adıyla SDP çatısı altında yaşadığı deneyimin çeşitli nedenlerle sona ermesinin ardından SA ve DMK kökenli militanların oluşturduğu, SDP içindeki yeni grup.
DEVRİMCİ MÜCADELE (Radikal Sol) (1977)
Devrimci Derleniş Grubu olarak da bilinen grup, Vatan Partisi/TKP-Kıvılcım geleneğinden gelmektedir.
Yayınlar: Devrimci Mücadele.
DEVRİMCİ PARTİ GÜÇLERİ [DPG] (Radikal Sol) (1999)
Komünist Devrim Hareketi (KDH) kökenli bir harekettir. Daha sonra kendine KDH/L adı veren bir grupla ayrışma yaşandı. Aynı gelenekten gelen Köz KLH/L tarafından çıkarılmaktadır (Bakınız KDH ve KDH/L).
Yayınlar: Maya() - Parti Yolunda - Köz.
DEVRİMCİ PARTİ GÜÇLERİ/LENİNİST [DPG/L] (Radikal Sol) (1999)
KDH/L'ye bakınız.
DEVRİMCİ SAVAŞ (1977)
"Türkiye Devriminin Acil Sorunları" adlı broşürün yayınlanmasından sonra başgösteren ayrılıklar sonucunda, THKP-C/Acilciler kökenli kişilerce 1977'de kurulan ve Kahramanmaraş civarında etkili olan grup (diğer adı ile THKP-C/DS), 1980'lerin ortalarına doğru dağıldı. 1990'larda Halk Kurtuluş Güçleri (HKG) adıyla yeniden örgütlenme çabasına girdi.
DEVRİMCİ SOL (1978)
1978 başında Bülent Uluer, Paşa Güven ve Dursun Karataş'ın başında olduğu bir grup, Devrimci Yol merkezi ile çeşitli konularda uyuşmazlık içinde olduğunu belirterek ilişkilerini askıya aldığını açıkladı. İstanbul merkezli grup aynı isimli bir dergi çıkarmaya başladı. Ayrışma sonrası üniversitelerde Devrimci Gençlik Federasyonu (Dev-Genç) kuruldu. Devrimci Yol'un SSCB'de revizyonist diktatörlüğün hüküm sürdüğü tespitine katılmıyarak; iç savaş tespitinin Mahir Çayan'ın öncü savaş stratejisini reddettiğini; ve direniş komiteleri önerisinin yatay örgütlenmeye yol açarak, yukarıdan aşağıya örgütlenmeyi törpülediğini savunuyorlardı. "THKP-C'nin savunduğu çizgi temelinde yeni bir devrimci hareket yaratmayı" amaç olarak saptamışlardı. Kesintisiz Devrim broşüründe çerçevesi çizilen emperyalizm analizini benimseyerek, III. Bunalım Döneminin sürmekte olduğunu savunuyorlardı. Türkiye'nin emperyalizmin yeni sömürgesi olduğunu ve egemen sınıfların oligarşik bir ittifak oluşturduğunu kabul ediyor; ve devletin "sömürge tipi faşist" bir karakter taşıdığı saptamasını yapıyorlardı. Devrimci Gençlik, devrimci bir parti oluşturulmadan PASS'nin uygulanamayacağını, temel görevin devrimci bir partinin yaratılması olduğunu ve bu görevin güncel politik-toplumsal çalışma içerisinde devrimci bir hareketin yaratılmasına yönelik bir mücadele sürecinde yerine getirilebileceğini savunuyordu. Türkiye'nin emperyalizmin yeni sömürgesi olması nedeniyle Kürdistanı sömürgeleştiremediğini, Kürt ulusal sorununun yeni sömürgecilik siyasetinin bir parçası olarak ele alınması gerektiği görüşüne sahiptiler. Militan mücadeleye girişen Dev-Sol, Silahlı Devrim Birlikleri (SDB) aracılığı ile faşist odaklara saldırılar düzenledi. MHP ileri gelenlerinden Gün Sazak ve Nihat Erim suikastleri gerçekleştirildi. 1980 sonrası en çabuk toparlanan gruplardan birisi olan Dev-Sol, sansasyonel eylemlerine Özdemir Sabancı'nın öldürülmesi ile devam etti. 1993 başında Bedri Yağan (Darbeciler grubu) önderliğinde bir grup Dev-Sol'dan ayrıldı. Hareket daha sonra partileşme sürecini tamamladığını açıklayarak Mart 1994'de Devrimci Halk Kurtuluş Parti-Cephesi (DHKP-C) adını aldı. Bedri Yağan ise 1993'de İstanbul'da yapılan polis baskınında öldürüldü.
("Devrimci Sol", Dursun Karataş )
DEVRİMCİ SOL - Devrimci Çizgi (2001)
Yayınlar: Devrimci Çizgi.
DEVRİMCİ SOL - Devrimci Çözüm (1993)
1993 yılında Bedri Yağan önderliğinde Dev-Sol'dan kopan grup.
Yayınlar: Devrimci Çözüm.
DEVRİMCİ SOSYALİST İŞÇİ HAREKETİ [DSİH] (Radikal Sol) (1996)
Toplumsal Kurtuluş Platformu'ndan kopan, yönetici kadrolarının büyük bir kısmının yurtdışında bulunduğu grup; Türkiye'deki yönetim şeklini tekelci asker-polis devleti olarak tanımlayarak, mücadelesini işçi sınıfı arasında taban bulma uğraşısı ile sürdürmektedir. Daha sonra KİH ile ayrışma yaşandı.
Yayınlar: Kaldıraç.
DEVRİMCİ SOSYALİST İŞÇİ PARTİSİ [DSİP] (Troçkist) (1997)
Toni Cliff taraftarı olan Troçkist (THKP-C - Kurtuluş Hareketi - Kurtuluş Örgütü sürecinden geçilerek kurulan) yasal parti. DSİP etrafında örgütlü olan kadrolar, 1980'lerin başında Kurtuluş grubundan koparak biraraya geldiler. Grup yurtdışında çıkmaya başlayan Sosyalist İşçi (Nisan 1984-Şubat 1989) ve teorik içerikli Sosyalist Tartışma (1985-87) yayınlarıyla örgütlenme çalışmalarını sürdürdü. 1987'de ise toplam sekiz sayı çıkan İşçiler ve Toplum dergisi yayınlanmaya başladı. 1 Mayıs 1989'dan itibaren İşçiler ve Politika adlı 15 günlük gazete yayına başladı. Sonunda, Sosyalist İşçi aylık olarak yayına başladı. Kasım 1992'den Kasım 1995'e kadar aylık olarak çıktıktan sonra, bu tarihten itibaren 2 haftalık bir gazeteye dönüştü. Parti önce Nisan 1997'de Sosyalist İşçi Partisi (SİP) adı ile kuruldu, ancak aynı isimli başka bir parti olduğu için isimlerini DSİP olarak değiştirmek zorunda kaldılar. 1998 yılında ortaya çıkan anlaşmazlık sonucu kendilerine İşçi Demokrasisi diyen bir grupla ayrışma yaşandı. IS (International Socialists) toplantılarına çağrılan partinin genel başkanlığını Doğan Tarkan'ın yapmaktadır. DSİP, 3 Kasım 2002 Genel Seçimleri'nde Emek, Barış ve Demokrasi Bloku çerçevesinde DEHAP'ı destekledi.
Yayınlar: Sosyalist İşçi - Kadın Özgürlüğü - Enternasyonal Sosyalizm.
(DSİP Tarihi Hakkında, 1 Eylül 1997 )
(DEHAP'a Destek Bildirisi, Ekim 2002 )
DEVRİMCİ SOSYALİST YÖN
Dev-Yol kökenli olan grup, bağımsız bir grup olarak ÖDP içinde bulunmuştur. Ancak 2002 yılında yaşanan ayrışma sürecinin sonucunda partiden ayrılmıştır. 3 Kasım 2002 Genel Seçimleri'nde Emek, Barış ve Demokrasi Bloku çerçevesinde DEHAP'ı destekledi. Koordinasyon grubun gençlik örgütlenmesi, Halkevleri ise kitleyle temas aracı niteliğindedir.
Yayınlar: Devrimci Sosyalist Yön - Koordinasyon() - Halkevleri().
(DEHAP'a Destek Bildirisi, Ekim 2002 )

DEVRİMCİ YOL [Dev-Yol] (Radikal Sol) (1975)
Kökeni 1974'lerdeki Dev-Genç'e dayanan, ilk sayısı 1 Mayıs 1977'de çıkan Devrimci Yol adlı dergi etrafında örgütlenen grup; büyük bir bölünme sürecine giren sosyalist hareketin dikkatli bir analizini yaparak özgün bir mücadele yaratmayı hedefliyordu. Temel siyasi görevin proletarya partisinin yaratılması olduğunu belirten Dev-Yol, yaşanılan partileşme sürecinin bilinçli bir mücadele vermeyi ve belirli bir siyaset önermeyi içerdiğini belirtiyordu. 1977-80 arasındaki siyasal çatışma ortamını iç savaş olarak tanımlıyarak, faşizme karşı savaşımı ön plana çıkarıyor ve Direniş Komiteleri önerisini getiriyordu. "Devrimci hareketin, anti-faşist direniş savaşının örgütlenmesi içerisinde gelişeceği"ni savunan Devrimci Yol'un pratik politik süreçte beliren ayırdedici çizgileri şunlardı: "1) Devrimci güçlerin birliği sorunu sosyalistlerin birliği sorunu değil, faşizme karşı mücadelede birlik sorunudur. 2) Devrime önderlik edecek partinin yaratılması sorunu, faşizme karşı devrimci mücadele siyasetinin pratik örgütlenme süreciyle elele gelişen bir ideolojik netleşme sürecinde çözülecektir. 3) Oligarşi ile halk arasındaki çatışma, halk güçlerinin ancak Politikleşmiş Askeri Savaş Stratejisi'ne göre hareket ettirilmesi halinde halkın zaferiyle sonuçlanacaktır. Bu nedenle, (öncünün savaşını halkın savaşına dönüştürmeye yetenekli bağlantı kayışlarını da içine alan) öncü-savaşçı bir partinin yaratılması görevi, devrimcilerin temel siyasi görevidir. Mücadelenin diğer bütün görevleri, bu temel siyasal görevle ilişkisi içinde ele alınmalıdır." 1979'da kendisini THKP-C Türkiye Kızıl Muhafızları Ordusu (THKP-C/TKMO) olarak adlandıran bir grup ayrıldı. 1980 darbesine karşı gerilla örgütlenmesinin başarısızlığı yurtdışında örgütlenme zorunluluğunu doğurdu. 1990'larda Yeniden (sonradan Bir Adım) dergisi etrafında örgütlenen kadrolardan büyük kısmı ÖDP içinde aktif haldedirler. Bunun yanısıra Yön, Özgürlük, Devrimci Hareket, Hareket dergileri de Dev-Yol geleneğine sahip çıkarak faal olan diğer gruplardır.
Yayınlar: Devrimci Yol - Devrimci Gençlik [1975-79] - Bir Adım - Devrimci Genç (?) - Devrimci Hareket - Hareket - Devrimci Sosyalist Yön.
("Dev-Genç", Ertuğrul Kürkçü )
("Devrimci Yol Üzerine Düşünceler", Oğuzhan Müftüoğlu )
DİRENİŞ HAREKETİ (Radikal Sol) (1978)
THKP-C kökeni ile 1980 öncesinde faal olan grup, THKP-C Üçüncü Yol örgütünün devamı niteliğindedir. Grup, ÖDP'de yaşanan bölünme sürecinin ardından oluşan SDP ile birlikte çalışacağını açıkladı.
Yayınlar: Odak.
("Marksist Hareketimizin Geçmişi Üzerine", Odak, 1991 )
DÖRDÜNCÜ SOL - İNŞA ÖRGÜTÜ (Troçkist) (1997)
Diğer sol örgütlerden kopan bireyler tarafından kuruldu. IV. Enternasyonal'in hiçbir seksiyonunu kabul etmeyen, Anadolu topraklarında IV. Enternasyonal'i kurma iddiasında olan grup, militan mücadeleyi savunmaktadır. 1997'de DİP-İÖ ile yaşanan ayrışmadan sonra büyük güç kaybına uğrayan hareket, yönetici kadrosunun önemli bir kısmının 1998'de yaşadığı polis operasyonları sonucunda ele geçirilmesi sonucu duraklama içine girmiştir.
Yayınlar: Son Kavga.

EKİM (TDKP - LENİNİST KANAT) (Komünist) (1986)
TDKP'yi giderek reformist bir eğilime sapmakla suçlayarak, 1986'daki TDKP kongre girişimi ardından kendisini TDKP-Leninist Kanat adıyla tanımlayarak ayrılan grup. Sosyalist devrimi amaçlayan grup, bu doğrultadaki süreç içinde bazı demokratik görevlerin yerine getirilmesini savunuyordu. Partileşme süreci sonucunda 1998'de TKİP'ye evrildi.
EMEĞİN BİRLİĞİ (1975)
Bakınız Mücadelede Birlik.
EMEĞİN KURTULUŞU YOLUNDA IŞIK [EKYI] (1977)
THKO kökenli Halkın Kurtuluşu örgütünün Aydınlık'la sürdürülen birlik görüşmelerinin kesilmesinin ardından 1977'de "Üç Dünya Kuramı"nı reddettiğini açıklaması üzerine, bu kuramı savunan bir grubun ayrılarak oluşturduğu hareket. Emeğin Kurtuluşu Yolunda Işık adlı yayın organlarıyla tanınırlar. Işık dergisi Türkiye'yi yarı-sömürge, yarı-feodal bir ülke olarak tanımlıyor; MDD aşamasında bulunan Türkiye devriminin eşitsiz bir gelişme göstereceğini ve uzun süreli savaş stratejisine bağlı olarak kırlardan şehirlere yayılma biçiminde gerçekleşeceğini düşünüyordu. Kısaca Işıkçılar olarak da bilinirler.
[NOT: Eski yanlış açıklamada grubun "Üç Dünya Kuramı"nı reddeden THKO kökenli kişilerce oluşturulduğu belirtilmişti.]
EMEK PARTİSİ (1996)
Özgürlük Dünyası dergisi etrafında örgütlenen, THKO-HK-TDKP geleneğinden gelen grubun 25 Mart 1996'da kurduğu parti. Parti kurucuları arasında Levent Tüzel, Hüseyin Över, Hanife Türkmen, Osman Nuri Şenol, Sunay Akın, Can Yücel, Necati Kotan, Cevriye Eftelioğlu, Hüseyin Elitaş, Haydar Kaya, Gülsüm Akyüz gibi isimler vardı. Katı ve disiplinli bir parti yapılanması vardı. 3 Kasım 2002'de yapılacak seçimlere, HADEP ve SDP birlikte DEHAP çatısı altında katıldı.
EMEĞİN PARTİSİ [EMEP] (Komünist) (1996) (WebLink)(e-m@il)
Emek Partisi kapatılınca, yerine 25 Kasım 1996'da kuruldu. I. parti kongresi Eylül 1997'de yapıldı. Genel Başkanlığını Levent Tüzel'in yaptığı EMEP, 18 Nisan 1999 genel seçimlerinde 51 bin 681 oyla (% 0.17 oy oranıyla) barajı geçemedi. EMEP, 3 Kasım 2002 seçimlerine SDP ve HADEP ile birlikte DEHAP çatısı altında katıldı.
Yayınlar: Evrensel Gazetesi - Özgürlük Dünyası - Birlik ve Mücadele - Evrensel Kültür.
("Emeğin Partisi Program ve Tüzüğü", EMEP, Mart 2000 )
EMEKÇİ HAREKET PARTİSİ [EHP] (Radikal Sol) (2003) (WebLink)(e-m@il)
Devrimci Yol kökenli olan Hareket grubunun partileşme kararı alarak Emekçi Hareket Partisi'ni kurmuştur. Bakınız Hareket.
Yayınlar: Hareket - Feminist Hareket - Genç Hareket.
[Başka Kültürevi]
(Emekçi Hareket Partisi Kuruluyor, Hareket, Kasım 2003 )
(Emekçi Hareket Partisi Program Taslağı, 4 Aralık 2003 )
EYLEM BİRLİĞİ Devrimci Kurtuluş'a bakınız.
FAŞİZME KARŞI BİRLEŞİK DİRENİŞ CEPHESİ [FKBDC]
Dev-Yol'un önerisi ile 12 Eylül yönetimine karşı mücadele etmek amacı ile kurulan cephe. İçinde Dev-Yol, PKK, TEKP, Devrimci Savaş, SVP, İşçinin Sesi, Acilciler gibi örgütler bulunan cephe, Dev-Yol içinde yaşanan tartışma ve ayrışmalar sonucu fazla bir etkinlik gösteremeden dağıldı.
GELENEK (1986)
Sosyalist İktidar kökenli, Yalçın Küçük çevresinden ayrılan kişilerce 1986'da kurulan çevre. Aynı adla çıkardıkları teorik yayınla ve Siyaset adlı gazeteyle faaliyetini sürdüren çevrenin başlıca temsilcisi Metin Çulhaoğlu'ydu. Gelenek çevresi Ağustos 1989'da başlayan Birlik Tartışmalarını Düzenleme Kurulu (BTDK) tartışmalarına, daha sonra da Devrimci Sosyalist Blok (DSB) oluşumuna katıldı. DSB'de yapılan parti kurma çalışmalarının verdiği sonuçları kabul etmeyen grup, Emek (TKEP) ve başka çevrelerle parti kurma girişiminde bulundu. Bu girişimlerden de sonuç alınmayınca, kendisi parti kurma çalışmalarına yöneldi ve bu süreç sonunda Sosyalist Türkiye Partisi (STP) kuruldu.
Yayınlar: Gelenek - Siyaset.
GERÇEK (1999)
1999'da SİP içinde yaşanan tartışmadan sonra oluşan gruplardan biri (diğerleri SBH ve Uğur Bultan çevresi). Gerçek adlı dergilerinin yayınına muhtamelen son veren grup Ekmek Davası adlı dergiyi çıkarmaktadır.
Yayınlar: Gerçek - Ekmek Davası().
GİZLİ KOMÜNİST FIRKASI (1920)
1920'de Ankara'da kuruldu. Kurucuları ve yöneticileri arasında Arif Oruç, Emekli Binbaşı Hacıoğlu Salih, Şerif Manatof gibi isimler bulunuyordu.
HALK KURTULUŞ GÜÇLERİ [HKG] (1990)
HKG, 1981'de kurulan Devrimci Savaş'ın devamı olarak 1990 sonunda oluşturuldu. THKP-C çizgisinde kurulan HKG'nin adı 1991 yılı sonlarına doğru duyulmaya başlandı. İçinde Üçüncü Yol, Devrimci Yol ve TDKP'den ayrılanların da bulunduğu HKG'nin Haziran adlı bir süreli yayını vardır.
Yayınlar: Haziran.
HALKIN BİRLİĞİ (1976)
TKP/ML içinden ayrılan grup ve aynı adlı dergisi. 1976'da çıkan dergilerinde "Üç Dünya Kuramı"nı savunan grup, silahlı mücadeleyi maceracılık olarak nitelendirerek, kitle çalışmalarına ağırlık verilmesinin gerektiğini söylüyordu. 1977'de Devrimci Halkın Birliği (DHB) kopuşu yaşandı. Partileşme süreci sonunda TKP/ML Hareketi'ne evrildi.
Yayınlar: Halkın Birliği.
HALKIN DEVRİMCİ ÖNCÜLERİ [HDÖ] (Radikal Sol) (1977)
12 Mart'tan çıkışta, THKP-C ve Mahir Çayan tezlerini savunan ve pratiğe geçirilmesini hedef olarak saptayan Acilciler grubundan 1977yılında ayrılan grup (diğer ismi ile THKP-C/HDÖ).
Yayınlar: Cephe - Kurtuluş - Kurtuluş Cephesi.
(THKP/HDÖ'nin Kuruluş Bildirisi, 20 Şubat 1977 )
HALKIN KURTULUŞU (1976)
THKO geleneğinden gelen kadroların, 12 Mart ayrışması sonucu ilk sayısını 1976'da yayınladıkları aynı isimli dergi etrafında örgütledikleri grup. Arnavutluk Emek Partisi (AEP) taraftarı olan grup, güçlü bir örgütlülük yarattı. Partiye doğru evrim amacı ile oluşturulan bu grup daha sonra TDKP-İÖ ve TDKP ilişkilerine evrildi.
Yayınlar: Halkın Kurtuluşu.
HALKIN YOLU
THKP-C kökenli olan, ancak THKP-C'nin aşırı sol çizgisini eleştiren ve 12 Mart sonrası THKP-C/ML adı ile anılan grup, önce Militan Gençlik, sonra ise Halkın Yolu dergisini çıkarak siyasallaşma yolunda adım attı; ve Kızıl Bayrak dergisiyle de illegal yapılanmasını sürdürdü. Halkın Yolu, Türkiye'yi "emperyalizme bağımlı geri bir tarım ülkesi" olarak tanımlıyor, "yarı-sömürge, yarı-feodal yapı"nın ancak proletarya önderliğinde, işçi-köylü ittifakı temelinde yürütülecek "yeni tipte bir Demokratik Halk Cumhuriyeti" ile kırılabileceğini ileri sürüyordu. "Özü toprak devrimi olan Demokratik Halk Devrimi", proletaryanın en geniş köylü kitlelerini toprak ve özgürlük mücadelesine seferber etmesiyle zafere ulaşacak, ve uzun süreli bir halk savaşıyla durmaksızın sosyalizme doğru ilerleyecekti. 1977 yılında önder kadroları da dahil olmak üzere çevrenin büyük bir kısmı "Üç Dünya Teorisi"nin etkisinde kalarak TİİKP'ye katılırken, diğerleri ise Maoizm'i reddederek AEP'ye yakın bir çizgiyi savundular. 1982'de yaşanan polis operasyonları grubun etkinliğini önemli ölçüde zayıflattı. THKP-C/ML olan isimlerini Mayıs 1984'de düzenlenen Genel Kurul toplantısında Türkiye Komünist İşçi Hareketi (TKİH) olarak değiştiler, ve İşçinin Yolu adlı bir dergiyi yayınlamaya başladılar. Artan polis baskısı grubun 1987'e kadar neredeyse fiilen hareketsiz kalmasına neden oldu. 1991'de TDKİH'nin katılımıyla güçlenenTKİH, daha sonra TKP/ML Hareketi ile birleşerek 1994'de MLKP'ye evrildi.
Yayınlar: Halkın Yolu - Kızıl Bayrak.
HAREKET (Radikal Sol) (?)
Devrimci Yol kökenli olan Hareket grubunun oluşumu Devrimci Gençlik (Halkevleri) içinde yaşanan tartışmalar sonucu Eskişehir merkezli bir grubun kopmasıyla başlar. ÖDP içinde faaliyet gösteren Hareket, yaşanan tasfiye ve ayrılma süreçleri sonucunda SDP'nin kuruluşu sürecine katılmıştır. Ancak anlaşmazlıklar nedeniyle SDP'den de ayrılan Hareket, partileşme kararı alarak Emekçi Hareket Partisi'ni (EHP) kurmuştur.
Yayınlar: Hareket - Feminist Hareket - Genç Hareket.
HEPİLERİ (Komünist) (1997)
Yalçın Küçük ve çevresinin oluşturduğu grup. Aynı adlı dergi, Nisan 1997'de yayın hayatına başladı. Dergi uzun soluklu olamadı ve daha sonra bazı yazarları (Mesut Odman, İlhan Akalın) SİP'ye katıldı.
Yayınlar: Hepileri.
İKTİDAR YOLU (Radikal Sol) (1988)
1988'de yayınlanmaya başlayan İktidar Yolu dergisinin etrafında kümelenen kişilerce yürütülen siyasi faaliyet. Köken olarak TİP içindeki S. Zeki Tombak önderliğindeki "İktidar Yolu" grubundan gelmektedirler. 1992 yılından itibaren Fabrika adlı teorik yayını çıkarmaktadırlar.
Yayınlar: Fabrika - Sosyalist Gençlik().
İŞÇİ DEMOKRASİSİ (Troçkist) (1998)
DSİP yönetimi ile anlaşamayan bireyler tarafından oluşturulan grubun teorik olarak belirli ayrım noktaları yoktur. Grup, 1 Şubat 1998'de yayınlanmaya başlanan derginin adıyla anılır. Grup Aralık 1998'de çıkan 11. sayının ardından kendi içinde bir bölünme yaşadı. İstanbul grubunun büyük bir kısmı ve diğer kadrolar aynı isimle iki dergi yayınlamayı sürdürdüler. Bu diğer grup, 18 Eylül 2000 tarihine kadar 19 sayı daha yayınladıktan sonra, yükselen Küresel Direniş hareketi ile diyaloğa girilmesini kolaylaştıracak örgütsel değişiklikler yaşadı, ve bunun bir yansıması olarak çıkardıkları derginin isminin Antikapitalist olarak değiştirilmesi oldu. [Not: Eski açıklama şöyleydi; Aynı isimli dergilerinin adını daha sonra Antikapitalist olarak değiştirdiler, partileşme sürecini başlatarak Anti Kapitalist Parti Ön Girişimi adını benimsediler. --- Yayınlar: Antikapitalist.]
Yayınlar: İşçi Demokrasisi [Not:Bu link sonradan Antikapitalist adını alan grubun sayfasına açılmaktadır; İstanbul merkezli ikinci grubun internet sitesi yoktur.]
İŞÇİ MÜCADELESİ (Troçkist) (2002)
ÖDP'den ayrılmadan önce SEP platformu içinde yer alan Sosyalizm dergisi çevresinden kopan, Sungur Savran ve Kemal Ülker gibi yazarların etrafında toplanan ortodoks Troçkist grup. SEP içinde yer alan diğer grupların başlattıkları Sosyalist Devrim Partisi'nin (SDP) kuruluş çalışmalarına katılma kararı aldılar. 3 Kasım 2002 Genel Seçimleri'nde Emek, Barış ve Demokrasi Bloku çerçevesinde DEHAP'ı destekledi.
Yayınlar: İşçi Mücadelesi - Enternasyonalist Gençlik.
[Forum]()
(DEHAP'a Destek Bildirisi, Ekim 2002

İŞÇİ PARTİSİ (Ulusalcı Sol) (1993) Kapatılan Sosyalist Parti'nin devamı olarak kuruldu. Başkanlığını Doğu Perinçek'in üstlendiği parti giderek ulusalcı bir çizgiye yaklaştı. 18 Nisan 1999 genel seçimlerinde 57 bin 523 oy (% 0.18 oy oranı) ile barajı aşamadı. Parti içindeki görüş ayrılıkları nedeniyle Gökçe Fırat önderliğinde kopan bir grup, Türk Solu dergisi (ve İleri dergisi) çevresinde faaliyetlerini sürdürmektedir.
Yayınlar: Aydınlık - Teori - Bilim ve Ütopya - Papirüs - Öncü Gençlik - Ulusal Kanal TV.
[Forumlar]()
(İP'nin Seçim Bildirgesi, 30 Ağustos 2002 )
KOMÜNİST BİRLİK
On Eylül dergisi içinden bir eğilimin çıkardığı dergi. BTDK çalışmalarına katılarak, Gelenek ve Emek çevreleriyle birlikte hareket etti. Daha sonra Devrim'in ve Ekim'den ayrılan bir grubun biraraya gelerek kurdukları KDH'ye katıldı. Bir süre sonra buradan ayrılarak BSP'ye katıldı, daha sonra BSP'den de ayrıldı.
Yayınlar: Komünist Birlik.
KOMÜNİST DEVRİM HAREKETİ [KDH] (Radikal Sol)
KDH, üç yapının birleşiminden oluşmuştur: (1) Kurtuluş Hareketi'nin illegalist kolu (Devrim); (2) TKEP'den kopan Sosyalist Demokrasi çevresi; (3) Ekim ile Kurtuluş Hareketi arasındaki başarısız bir girişim sonucunda Ekim'den kopan Ertan Göksu ve arkadaşları. Daha sonra troçkist kökenli Orhan Dilber, İlker Aktükün ve arkadaşları da KDH'ne katılmıştır.
Not: Eski yanlış açıklama şöyleydi:
(THKO kökenli) Halkın Kurtuluşu geleneğinden ayrılan ve kısaca Işıkçılar denilen grup, 1990'lı yıllarda yeniden toparlanmak amacıyla KDH'ni oluşturdu. Işık adlı bir yayınları vardı.
Yayınlar: Maya() - Parti Yolunda.
("Komünistler Ne İçin ve Nasıl Mücadele Etmeli?", Maya Yayınları, 2001 )
KOMÜNİST DEVRİM HAREKETİ/LENİNİST [KDH/L] (Radikal Sol)(WebLink)
KDH'nden kopan bir grup. KHD/L olarak da bilinirler.
Yayınlar: Proleter Devrimci Köz (eski adresi: Köz).
("Yetmişli Yıllar ve Devrimci Akımların Özeleştiri Süreçleri", Devrimci Köz Yayınları, 1999 )
KOMÜNİST DEVRİMCİ BİRLİK [KDB]
(?).
KOMÜNİST İŞÇİ HAREKETİ [KiH] (Radikal Sol)
DSİH'den ayrılan bir grup. DSİH'nin tekelci asker-polis devleti tespitinin aksine, KİH burjuva diktatörlük tespitini savunmaktadır.
Yayınlar: Devrimci Kılavuz.
KOMÜNİST İŞÇİ PARTİSİ GİRİŞİMİ [KiP] (Troçkist) (2002)
Yayınlar: Komünist İşçi.
KOMÜNİST PARTİSİ - İNŞA ÖRGÜTÜ [KP-İÖ](eski Maoist-Komünist) (1995)
MLKP'yi işçi hareketi ile sosyalist hareketi birleştiremediği noktasında eleştirerek ayrılan grubun 1995 yılı sonunda kurduğu parti girişimi (çoğunlukla MLKP içindeki eski TKP/ML Hareketi üyeleri). Bu bölünmeden sonra MLKP'nin izlediği saldırgan tutum örgüte büyük zarar verdi. 1998'de kendisini "KP-İÖ Türkiye" olarak adlandıran bir grupla ayrışma yaşandı.
Yayınlar: Devrimci Halkın Birliği. [Not: Hatalı bir bilgi olarak Perspektif sitesine KP-İÖ'nün yayını olarak link verilmişti. Bakınız TKP/ML Hareketi]
KOMÜNİST PARTİSİ - İNŞA ÖRGÜTÜ TÜRKİYE [KP-İÖ Türkiye] (Komünist) (1998)
1998 yılında KP-İÖ'nün cezaevindeki yöneticilerinin hareketin yurtdışındaki yönetim kadrolarını eleştirmesi sonucu oluşan grup.
KOMÜNİST SAVAŞÇILAR BİRLİĞİ [KSB] (Radikal Sol) (1996)
KDH'den Mayıs 1996'da kopan grup.
Yayınlar: İşçi Davası.
KURTULUŞ HAREKETİ (1976)
THKP-C kökenli olan hareket, 1974 affı ile salıverilen kadrolardaki Mahir Çayan tezlerininin çoğunu reddeden bir grup tarafından oluşturulmuştur. "THKP-C'nin stratejik görüşleri itibariyle sol ve sağ sapmalardan etkilendiğini" savunan ve "işçi sınıfı içinde çalışma"yı öne çıkaran bu kadrolar, Haziran 1976'da Kurtuluş Sosyalist Dergi (KSD) ile faal hale geldiler. Kurtuluş, THKP-C'nin bunalım dönemleri analizinin Lenin'in emperyalizm analiziyle çeliştiğini iddia ederek reddediyordu. Acilciler ve Devrimci Gençlik paralelinde, Türkiye'nin emperyalizmin yeni sömürgesi olduğunu ve egemen sınıfların oligarşik bir ittifak oluşturduğunu kabul eden Kurtuluş; onlardan farklı olarak emperyalizm çağında burjuva demokrasisinin tümüyle ortadan kalktığını ve yerine tüm dünyada "oligarşik" bir devlet aygıtının geçtiğini, ve Türkiye'de faşizmin aşağıdan yukarı tırmandığını savunuyordu. Kurtuluş, PASS'ın "sol sapma" olduğunu ileri sürüyor ve "Sovyetik Ayaklanma Stratejisi"ne özgü tezlerden hareketle (evrim ve devrim aşamaları içiçe değildir; "suni denge" kavramı sınıf mücadelesinin reddidir; işçi sınıfı devrimin fiili önderidir; bugün evrim aşamasındayız; vb.) işçi sınıfı içerisinde örgütlenmenin temel alınması gerektiğini savunuyordu. Kurtuluş "Kürdistan'in sömürge olduğunu", THKP-C'nin Kemalizm'i "küçük burjuva radikalizmi" olarak değerlendirmesinin Kürt sorununda şovenizmden kopulamamasına neden olduğunu savunuyordu. Metin Ayçiçek'in yönettiği Kurtuluş dergisi çevresinde örgütlenen bu grubun, Devrimci Yol'dan ayrılığının temelini ulusal soruna gösterdikleri bu hassasiyet oluşturuyordu. Kitleselleşen hareket 1980 darbesinde önemli ölçüde zarar gördü, ve bu süreçte verilen ricat kararı ile anılmaktadır. İşçi sınıfı içinde uzun soluklu bir çalışmayı hedef olarak saptayan gruptan 1982'da kendisine Kurtuluş Örgütü diyen bir grup ayrıldı. Mahir Sayın liderliğindeki örgüt, 1983'de Türkiye Kuzey Kürdistan Kurtuluş Örgütü (TKKKÖ)'ye evrildi. Ancak 1985'de aldığı darbelerle oldukça zayıflayan grup, etkinliğini daha çok Yeni Öncü dergisi etrafında sürdürdü; Birleşik Sosyalist Alternatif (BSA), Birleşik Sosyalist Parti (BSP) ve ÖDP içinde bulundu. ÖDP içinde Sosyalist Eylem Platformu'nda (SEP) yer alan Kurtuluşçular, yine ulusal sorun konusundaki yaklaşım farklılıkları yüzünden ÖDP'den büyük ölçüde tasfiye edildiler. ÖDP'den kopan bazı Troçkist gruplarla biraraya gelerek başlattıkları "Sosyalist Demokrasi İçin Parti Ön Girişimi" sonucunda Sosyalist Demokrasi Partisi'nin (SDP) kuruluşuna katıldı.
Yayınlar: Kurtuluş 2001 - Kurtuluş - Yeni Öncü - Sosyalist Kurtuluş - Sosyalist Demokrasi- Genç Kurtuluş-İleri-Devrimci Liseliler.
("Program, Strateji ve Önümüzdeki Devrimci Adım", Kurtuluş, Eylül 1978 )
("Kurtuluş Hareketi ve TKKKÖ", Mahir Sayın )
KURTULUŞ ÖRGÜTÜ (1982)
1982'de KSD'den kopan grup, Stalinizm karşıtı tutumu ile Troçkist bir yapıya dönüştü. 1984'de Sosyalist İşçi ismi ile yayınlanan dergi etrafında faal olan grup, Nisan 1997'de Devrimci Sosyalist İşçi Partisi'ni (DSİP) kurdu.
KURTULUŞ YOLU (1984)
TKP'yi SKBP'ne yakın bir çizgi izleyerek, pasif kalmakla suçlayarak ayrılan İşçinin Sesi (TKP-İS) dergisi çevresinde yaşanan bölünme sonucunda, Haluk Yurtsever çevresinde toplananların 1984'de oluşturduğu grup. Bir platform dergisi olan Toplumsal Kurtuluş'un çalışmalarına katkı koymuştur. Grubu oluşturanlar üç yıl sonra Toplumsal Kurtuluş'tan ayrıldı ve Devrim adında bir dergi ile etkinliğine devam etti.
LENİNİST GERİLLA BİRLİĞİ [LGB] (WebLink)
1990'da TKEP'den kopan TKEP/L'nin askeri organizasyonu.
MAOİST KOMÜNİST PARTİ (eski TKP (ML)) [MKP] (Maoist) (2003) (WebLink)
2002 yılı sonunda Dersim'de gerçekleştirilen Kongre sonucunda partileşme sürecini tamamladığını açıklayanTKP (ML)'in aldığı isim.
("TKP(ML)'den Maoist Komünist Partisi'ne: Bu Tarih Bizim!..", MKP, 15 Eylül 2002 )
Yayınlar: Sınıf Teorisi - İşçi Köylü Kurtuluşu- Devrimci Demokrasi - Öncü Partizan - Özgür Düşün - Yeni Demokrat Gençlik.
MARKSİST İŞÇİ BİRLİĞİ [MİB] (Troçkist) (2000)
(?).
MRFI Üyesi.
MARKSİST LENİNİST KOMÜNİST PARTİ [MLKP] (Komünist) (1995)
TKİH 1987'de, TİKB, TDKP ve TKP/ML Hareketi'ne birleşme çağrısında bulundu. 1989'da, TKİH ve TKP/ML Hareketi ortak bir bildirge ile komünist hareketleri birleşmeye çağırdılar. 1989'dan 1994'e kadar süren MLKP-K (Kuruluş) sürecine, 1991'de TKİH'ye katılan TDKİH de dahil oldu. TDKP ve TİKB ise katılım çağrılarına farklı gerekçelerle olumsuz cevap verdiler. Nisan 1993 birlik çalışmalarının hızlandırılması kararı alındı. Bu kararın 1999 sonbaharında toplanan TKİH II. Kongresi'nde ve TKP/ML Hareketi V. Kongresi'nde de onaylanmasının ardından, bileşmenin gerçekleşmesine kadar 26 sayı yayınlanacak olan Birlik İradesi dergisi çıkarıldı. 1995'de TKP/ML Hareketi, TKİH, TKP/ML (YİÖ) birleşerek MLKP'nin kuruluşunu ilan ettiler (geçmişte resmen veya pratikte AEP'ne yakın çizgide olan örgütlerden oluşmaktaydı). Gençlik örgütlenmesi olarak Komünist Gençlik Örgütü (KGÖ) oluşturuldu. MLKP'nin "Kızıl Müfrezeler" adı verilen silahlı birimleri de bulunmaktaydı. 1995'de Komünist Partisi-İnşa Örgütü (KP-İÖ) adlı bir grup MLKP'den ayrıldı. Partinin II. Kongresi Ağustos 1997'de yapıldı.
NCI, IS/ML ve PTB Üyesi.
Yayınlar: Partinin Sesi - Enternasyonal Bülten - Yaşamda Atılım - Sınıf Pusulası -Teori'de Doğrultu - Özgür Gençlik() - Azadi().
[Ezilenlerin Sosyalist Platformu]()
MARKSİST LENİNİST SİLAHLI PROPAGANDA BİRLİĞİ [MLSPB] (Radikal Sol) (1975) THKP-C kökenli olan ve Mahir Çayan tezlerini savunan örgüt 1975'te kuruldu. THKP-C'nin 12 Mart yenilgisini örgütsel bir yenilgi olarak nitelendiren grup, silahlı propagandayı temel alan bir örgütlenmenin aciliyetini savunuyordu. 1975'te Genel Komite'nin düzenlediği I. Olağanüstü Toplantı'da görüş ayrılıkları doğdu. İçinden THKP-C Savaşçıları, Cephe Yolu, Çayan Sempatizanları, Eylem Birliği gibi örgütler ayrışan MLSPB sansasyonel eylemler yaptı. 1980 darbesini takiben örgütün üst düzey yöneticisi Şemsi Özkan'ın itirafçılığı nedeni ile örgüt büyük bir darbe aldı. Örgütün Silahlı Devrim Cephesi (SDC) adlı militan örgütlenmesi vardır. Özgür Barikat adıyla çıkardıkları derginin adını Sosyalist Barikat olarak değiştirdiler.
Yayınlar: Sosyalist Barikat.
("MLSPB Hareketi", İbrahim Yirik )
MİLİTAN GENÇLİK
1974 Genel Affı ile serbest kalan THKP-C kadrolarının 12 Mart öncesi dönemle hesaplaşması sonucunda, İstanbul, İzmir, Trabzon, Denizli ve Kars bölgesindeki militanlarının "Sovyet sosyal emperyalizmi" tezlerine yakınlaşması hareket içinde ayrışmaya neden oldu. Bu çevre Militan Gençlik adıyla bir dergi yayınlayarak örgütlenmeye başladı. Geçmiş hareketi küçük burjuvazinin düzene duyduğu tepkinin teorikleştirilmesi olarak niteleyen bu çevre, işçi sınıfı ve geniş kitleler içinde yaygın bir kitle çalışması yapılması görevini ön plana çıkarıyordu. Devrimci mücadelenin başarısının proletarya partisinin inşasına bağlı olduğunu söyleyen çevre, bunu temel siyasi görev olarak saptıyordu. Bu yayınla başlayan örgütlenme faaliyeti, taşradaki ilişkilerin İstanbul'daki merkezi ilişki ağına bağlanması ile kuvvetlendikten sonra; grup, proletarya partisinin inşasına giden yolun teorik hazırlığı amacı ile Halkın Yolu dergisini yayınlamaya başladı ve bu tarihten sonra bu adla anılmaya başlandı (Halkın Yolu'na bakınız).
Yayınlar: Militan Gençlik.
MÜCADELE BAYRAĞI (1981-1991)
TKP-ML'de başgösteren ayrılıklar üzerine 1981'de kuruldu. Önemli bir etkinlik gösteremeyen Mücadele Bayrağı grubu, 1991'deki IV. Kongre'nin ardından yeniden TKP-ML ile birleşti.
Yayınlar: Mücadele Bayrağı.
MÜCADELEDE BİRLİK (1975-1990)
THKO kökenli hareket, 12 Mart'ta cezaevi dışında kalan kadroların THKO ile hesaplaşması sonucunda Leninist bir çizgiye yönelerek, Emeğin Birliği dergisini çıkarmaya başlamasıyla ortaya çıktı. Emeğin Birliği grubu olarak da bilinirler. Çevre her ne kadar Sovyetler Birliği'ni sosyalist blokun önderi ve dünya devriminin en temel müttefiki olarak görüyorduysa da, Sovyetler Birliği'nin kolhoz politikasını, ve "kapitalist olmayan yoldan kalkınma", "barışçıl geçiş" gibi politikalarını revizyonizm olarak adlandırıyordu. Halkın Kurtuluşu'ndan katılanlarla birleşim, 1980'de Teslim Töre liderliğinde Türkiye Komünist Emek Partisi'nin (TKEP) kurulmasıyla sonuçlandı.
Yayınlar: Emeğin Birliği.
MÜSTAKİL SOSYALİST FIRKASI (1922)
1922'de Türkiye Sosyalist Fırkası'ndan ayrılan tramvay işçileri tarafından İstanbul'da kuruldu.
MÜSTAKİL TÜRK SOSYALİST PARTİSİ (1948)
1948'de İstanbul'da kuruldu. Kurucu ve yöneticileri arasında Muharrir Arif Oruç, Nedim Celal Çelebi, Nurettin Kırlı, İbrahim Refik Belendir gibi isimler bulunuyordu.
OSMANLI SOSYALİST FIRKASI (1910)
1910'da İstanbul'da kuruldu. Başkanlığını "İştirakçi" diye bilinen Hüseyin Hilmi'nin yaptığı fırkanın üyelerini ise Namık Hasan, Tevfik, Pertev, İbn-il Tahir, İsmail Faik, Baha Tevfik ve Hamis Suphi oluşturuyordu. Sürekli baskı altında tutulan bu çevrenin faaliyetleri, Mahmut Şevket Paşa'nın katli bahane edilerek devletçe sona erdirildi.

ÖZGÜRLÜK VE DAYANIŞMA PARTİSİ [ÖDP] (Sol) (1996) 23 Ocak 1996'da kurulan parti, farklı mücadele ve örgütlenme geleneklerine sahip olan grupları kitlesel bir sol parti sloganı altında biraraya getiren bir yapılanma içinde oluştu. Partinin kurtuluşunda yer alan çeşitli platform ve gruplar şunlardır:
- Emek ve Demokrasi Grubu; eski TKP, TİP,TSİP üyelerinin birlikteliği ile oluşan Geniş Açı Grubu'nun kendisini feshettikten sonra Yeniden-Dev Yol, ya da diğer adıyla Özgürlükçü Sol Platform çevresi ile birleşmesi sonucunda doğmuştu.
- Ekmek ve Gül Platformu; Yurdaer Erkoca'nın temsil ettiği Sosyalist Alternatif ile Kenan Kalyon'un da içinde yer aldığı Emek ve Hikmet Kıvılcımlı'nın tezlerinin savunucusu bir grup olan Toplumsal Özgürlük'ün birleşmesi ile meydana gelmiştir. ÖDP kurucularından Ertuğrul Kürkçü de bu platformun üyesidir. Ekmek ve Gül Platformu, ÖDP'deki "merkezi hattı", başka bir deyişle çoğunluk grubunun egemen hattını, partinin kendi gelişiminin önünde bir sorun olarak görüp, "parti içi yaşamın yeniden harmanlanması ve parti içinde geçmiş aidiyetlerin yarattığı particiklerin ortadan kalkması için" ÖDP'yi yeniden kurma çağrısında bulunuyordu. ÖDP'de yaşanan tasfiyelerin ardından büyük ölçüde Sosyalist Emek Hareketi'nin (SEH) oluşumuna katıldılar.
- Sosyalist Eylem Platformu (SEP); Sosyalizm, Kurtuluş, Devrimci Marksist Kolektif (DMK) ve "Sosyalist Demokrasi için Kurtuluş" gruplarının birlikteliğinden oluşmuştur. SEP, ÖDP'nin örgütlenme omurgası işçi ve emekçilere dayandırılmadan ve işyerleri temel alınmadan emek eksenli devrimci bir parti olamayacağını vurguluyordu. Platformun Söz ve Eylem adlı bir yayını vardı. Yaşanan tasfiyelerin ardından başlatılan partileşme girişimi Sosyalist Demokrasi Partisi'nin (SDP) kurulması ile sonuçlandı.
- Sosyalist Politika (SP); Metin Çulhaoğlu'nun temsil ettiği ve Kongre'ye Sosyalizm ve Parti adı ile tek başına çıkan bir platform. SP, ÖDP'nin kuruluş öncüleri ve felsefesi olarak tarif ettiği şu yaklaşımları benimsemediğini ve eleştirdiğini söylüyor: "Gümrük Birliği'ne sıcak bakış, "yurttaş" bilinci ile neredeyse sınıfsızlığa açık bir garip "sosyalizm", karşılığını bireylerin özgürleşmesinde bulan "özgürlükçülük", özelleştirme pisliğine karşı "özerkleştirme" saçmalığı vb. ikircikli tutumlar, reel sosyalizm deneylerinden en yanlış sonuçların çıkarılması ve neredeyse burjuva egemen ideolojinin kutsanması, her tür karşıtlıkta "üçüncü yol" kolaycılığı, tembellik hakkı söylemi, parti olmayan parti söyleminin iç boşaltıcılığı" vs.. . SP grubu 17 Kasım 2001'de düzenlenen ÖDP olağanüstü konferansında sunduğu deklarasyon ile ÖDP'den ayrıldığını ilan etti. Haziran 2002'de ise SİP'e katıldığını ilan etti.
Parti, 18 Nisan 1999 genel seçimlerinde 247 bin 790 oy alarak (% 0.80 oy oranı) barajı geçemedi. Bu grup ve platformların yanısıra Masis Kürkçügil'in içinde yer aldığı Yeni Yol, Dev Yol'dan kopmuş olan Hareket ve Devrimci Sosyalist Yön gibi birçok grup da ÖDP içinde çalışmaktadır. 2000 yılı II. Olağan Kongresi'nde "Özgürlükçü Sol" listesinden 61, "Sosyalist Eylem Platformu''ndan 24, "Ekmek ve Gül Platformu''ndan 7, "Sosyalist Politika''dan 3, bağımsızlardan 4 ve "Hareket" eğiliminden 1 kişi olmak üzere toplam 100 kişi PM'ye oluşturdu.
Kasım 2002 seçimleri öncesinde, parti içinde Dev-Yol kökenlilerin yönetimde ağırlık kazanması ve görüş ayrılıklarının belirginleşmesi sonucu tasfiye ve ayrılmalar yaşanmaktadır. Kasım 2001'de, Sosyalist Politika bir deklarasyon ile partiden ayrıldığını ilan etti. Bu gelişmeler sonucunda, Kurtuluşçular ve Troçkistler partiden büyük ölçüde tasfiye edilmiştir. SEP kökenli ayrılan grupların oluşturduğu "Sosyalist Demokrasi İçin Parti Ön Girişimi" çalışmaları sonucunda Sosyalist Demokrasi Partisi'ni (SDP) kurdular. Bu oluşumun içinde Mihri Belli, Akın Birdal, Veysi Sarısözen, Ragıp Zarakolu, Filiz Koçali, Filiz Karakuş, Mustafa Kaçaroğlu, İlhami Aras, İlker Aktükün, Hasan Basri Karaman, Süleyman Aslan ve Ferhan Umruk gibi isimler bulunuyor. Öte yandan ÖDP'den ayrılan, ancak SEP ile birlikte hareket etmeyen Maçka İnisiyatifi (esas itibariyle ÖDP içinde "Ekmek ve Gül Platformu" içinde yer alanlar) ise bir başka partinin oluşturulması hazırlıklarını sürdürüyor. Bu grubun içinde, Ertuğrul Kürkçü, Kenan Kalyon, Hasan Hüseyin Çebi gibi isimler bulunuyor. Maçka İnisiyatifi 20-21 Nisan'da İstanbul'da yaptığı toplantılardan sonra kendisini lağvederek Sosyalist Emek Hareketi (SEH) adını aldı. 10 Eylül 2002 tarihinde Demokratik Sol Parti'den kopan Sema Pişkinsüt başkanlığındaki Toplumcu Demokratik Parti (TDP), seçimlere ÖDP ile girme kararı aldığını açıkladı. Bu gelişme sonucunda, seçimler öncesinde ÖDP'nin mecliste 3 milletvekili bulunuyordu.
3 Kasım seçimlerinin ardından Ocak 2003'de yapılan III. Olağanüstü Kongre'de başkanlığa Hayri Kozanoğlu seçildi.
Yayınlar: V-Özgürlük - Gelecek() - Dayanışma Gazetesi.
[Turnusol Net]() - [Dayanışma]()
("Tarihsel Seyri İçerisinde ÖDP", M. Mısır ve M. Horuş, Ütopya Yayınları, Ekim 1999 )
("ÖDP 2. Büyük Konferans ve Kongre Kararları", Şubat 2000 )
(Sosyalist Politika Deklarasyonu, 17 Kasım 2001 )
(ÖDP MYK'nin Bildirisi "Gerçekleşmeyen İttifakın Hikayesi"nden, 21 Eylül 2002 )
(ÖDP'nin Seçim Bildirgesi, Ekim 2002 )
SAVAŞ YOLU (Komünist) (2002) TKP geleneğinden gelen grupların 1996'da başlattıkları "Ürün Türkiye Koordinasyonu" girişiminden, Mayıs 2002'de Rasim Öz liderliğinde ayrılan grubun aynı isimli dergileri etrafındaki örgütlenmesi.
Yayınlar: Savaş Yolu - İlerici Gençler Derneği (?).
(Savaş Yolu'ndan Sosyalist Kamuoyuna, Mayıs 2002 )
SİLAHLI PROPAGANDA BİRLİKLERİ [SPB] DHKP-C''nin askeri organizasyonu.
SOL BİRLİK
12 Eylül rejimine karşı TKP, TİP, TSİP ve TKEP tarafından oluşturulan ortak platform fazla uzun ömürlü olamadı.
SORUN(1975)
TKP'den Sırrı Öztürk önderliğinde 1975'de ayrılan grup.
Yayınlar: Sorun.
SOSYAL DEMOKRAT FIRKASI (1918)
Sosyal Demokrat Fırkası, 1918'in sonlarında Dr. Hasan Rıza isimli eski bir ittihatçı tarafından kurulmuştur. Partinin siyasi yaşamı dört yıl kadar sürdü. 1922 yazına gelindiğinde "farmason" Dr. Hasan Rıza'yı önce işçiler terketmiş, sonra da emekli paşalar partiden ayrılmışlardır.
SOSYALİST ALTERNATİF(Troçkist) (?)
Troçkist Sosyalist İşçi dergisi (sonradan DSİP) çevresinden koparak ÖDP'ye katılan grup, ÖDP içinde "Ekmek ve Gül Platformu"nda yer almıştır. Tony Cliff yanlısı olan grup, ÖDP'de yaşanan ayrışma sonucu ikiye bölünerek ÖDP'den ayrılmıştır. Yurdaer Erkoca etrafındaki birinci grup SEH içinde çalışmalarına devam etmektedir. Hasan Basri Karabay çevresi ise SDH-SDP doğrultusunda bir gelişim göstermiştir. Bu ikinci grup daha sonra SDP içinde faaliyet gösteren Devrimci Marksist Kollektif grubuyla birleşmiş ve adını Devrimci Marksist Birlik Grubu olarak değiştirmiştir. DSİP'le yeniden bir yakınlaşma söz konusudur. Derginin yayımı Ocak 2002'den itibaren maddi güçlükler ve açılan davalar nendeiyle durdurulmuştur.
[NOT: daha önceki hatalı açıklama: Sosyalizm çevresinden ayrılan Yurdaer Erkoca'nın temsil ettiği grup.]
Yayınlar: Sosyalist Alternatif.
SOSYALİST BİRLİK
12 Eylül sonrası kurulan ilk parti olan Sosyalist Parti içindeki ayrılık sonucu doğan grup ve aynı adlı dergi. Halil Berktay, Gün Zileli, Oral Çalışlar, İlkay Demir, Oktay Kutlu, Necmi Demir, Kamil Aslantürkoğlu, Yavuz Alagon, Atilla Aytemur gibi isimlerin bulunduğu grup Perinçek'i eleştirerek, SSCB'nin sosyal emperyalist olarak görülmesine karşı çıktılar; ancak uzun soluklu bir oluşum yaratamadılar.
SOSYALİST BİRLİK HAREKETİ [SBH](1999)
1999'da tartışmalar sonucunda SİP'ten ayrılan çevre. ÖDP içinde yer alan Sosyalist Politika ile birleşti; daha sonra ise oradan ayrılarak SEH'ne katıldı.
SOSYALİST BİRLİK PARTİSİ [SBP] (1990)
Yapılan resmi başvurunun ardından kapatılması beklenen TBKP'nin 1990'da düzenlenen kongresi sırasında, TKP, TİP ve TSİP kökenli kişilerce Sadun Aren'in liderliğinde kurulan yasal parti. Haziran 1995'de anayasa mahkemesince kapatıldı. Bunun ardındanTKEP'in ve Kurtuluş'tan ayrılan (Yeni Yol ve Sosyalist Politika) kadroların katılması ile Birleşik Sosyalist Parti (BSP) kuruldu. BSP, hakkında anayasa mahkemesince açılan kapatma davası sonuçlanmadan "Geleceği Birlikte Kuralım" parti girişimiyle yeni bir parti oluşturma sürecini başlattı. Bu sürecin sonucunda partinin büyük kısmı ÖDP'ye katıldı.
SOSYALİST DEMOKRASİ PARTİSİ [SDP] (Sol) (2002)
ÖDP'den ayrılan, başta Kurtuluş olmak üzere SEP kökenli diğer grupların oluşturduğu "Sosyalist Demokrasi İçin Parti Ön Girişimi" sonucunda, Akın Birdal'ın başkanlığında 31 Ağustos 2002'de kuruldu. Bu oluşumun içinde Mihri Belli, Akın Birdal, Veysi Sarısözen, Ragıp Zarakolu, Filiz Koçali, Filiz Karakuş, Mustafa Kaçaroğlu, İlhami Aras, İlker Aktükün, Hasan Basri Karabay, Süleyman Aslan ve Ferhan Umruk gibi isimler bulunuyor. Kurulan bu parti, esas olarak şu anda ikiye bölünmüş olan Kurtuluşçularla bazı Troçkist grupların biraraya geldiği bir partidir. Sosyalizm dergisinden Sungur Savran liderliğinde kopan İşçi Mücadelesi çevresi de bu oluşumla işbirliği yapmaktadır. Aralarında bir de eskiden "Otonomcular" olarak bilinen Odak Dergisi (Direniş Hareketi) çevresi bulunuyor. Veysi Sarısözen, Marxist bir parti olacağını ilan ettikleri bu partinin, "Yaratıcı Marxizm. Partiyi sosyalist feministler ve sosyalist çevrecilerle kuruyoruz. Kızıl bayrağımızda bir mor bir de yeşil çizgi oluyor artık. Onlarla birlikte sorunlara yanıt bulmaya, Marxizmi geliştirmeye çalışacağız" diyor. Avrupa Birliği'ne, yabancı sermayeye, özelleştirmeye karşı olan partinin eylem programındaki temel hedeflerinden birisi de "iktidarın kapitalist değişim programına karşı çıkarak, Türkiye'nin bu bölgede devrimci bir merkez olmasını sağlamak" olarak ilan ediliyor. Parti, örgütlü sol partiler ve bazı sosyal demokrat partilerle birlikte (HADEP dahil olmak üzere) bir "ittifak partisi" oluşturularak seçimlere girilmesini hedefliyordu. Bu politika ise şu saptamalara dayandırılıyor: "Kriz çok ağır ve ilk defa kriz ortasında seçim ihtimali var. Daha önce krizler darbelerle aşılırdı, şimdi ise ufukta seçim gözüküyor. Sosyalist hareketin önünde bir fırsat var. Süratli şekilde parlamentoda mevzi kazanmak lazım. Bunu başarırsak toplumsal devrimci süreç başlayabilir". Partinin gruplardan ve platformlardan oluşan bir yapısı var. SDP, 3 Kasım 2002 seçimlerine EMEP ve HADEP'le yapılan görüşmeler sonucunda DEHAP çatısı altında katıldı.
Yayınlar: Sosyalist Demokrasi - Sosyalist Demokrasi İçin İleri.
SOSYALİST DEVRİM (2002)
Sosyalist Politika'nın SİP (yeni adıyla TKP) ile yakınlaşma girişimlerini eleştiren, İlhan Kamil Turan, Haluk Savaş ve Tamer İncesu çevresinde toplananların 1999'da SİP'ten ayrılan Uğur Bultan çevresiyle birleşerek oluşturdukları çevre.
SOSYALİST DEVRİM PARTİSİ [SDP] (1977)
Mehmet Ali Aybar, Cenan Bıçakçı, Uğur Cankoçak, Kemal Nebioğlu çevresi tarafından Mayıs 1975 yılında kurulan Sosyalist Parti'nin (SP),1977'de yapılan I. Kurultayı'nda aldığı yeni isim. Kendisini "Türkiye'ye özgü bir sosyalizm"in savunucusu ilan eden SDP işçi sınıfını en devrimci sınıf olarak gördüğunü, sosyalist hareketin önündeki en temel engelin bürokrasi olduğunu, parti içinde yatay demokrasinin uygulanmasının vazgeçilmez bir ilke olduğunu savunuyordu. Eski TİP'in gerçek mirasçısının kendisi olduğunu savunan SDP, sosyalist hareketin önündeki temel düşmanın burjuvazi; toprak ağalığı ve bürokrasiden oluşan egemen sınıf olduğunu savunuyordu. Parti başkanı Mehmet Ali Aybar, Leninizmin zorunlu olarak bir parti diktatörlüğüne dönüşeceğini ileri sürüyor, bu diktatörlük biçiminin Marks'ın öngördüğü proletarya ditatörlüğüyle açık bir çelişki içerdiğini belirtiyordu. Etkinliği kısıtlı kalan parti, 12 Eylül darbesi ile beraber kapatıldı. Aralık 1992'de yeniden açılan parti, "Geleceği Birlikte Kuralım" (GBK) girişimine katılarak Haziran 1995'de kendisini feshetti

SOSYALİST EMEK HAREKETİ [SEH] (Sol) (2002)
ÖDP'den ayrılan, ancak SEP ile birlikte hareket etmeyen Maçka İnisiyatifi (esas itibariyle ÖDP içinde "Ekmek ve Gül Platformu" içinde yer alanlar) grupların oluşturdukları partileşmeyi hedefleyen hareket. Bu grubun içinde, Ertuğrul Kürkçü, Kenan Kalyon, Hasan Hüseyin Çebi gibi isimler bulunuyor. Maçka İnisiyatifi 20-21 Nisan'da İstanbul'da yaptığı toplantılardan sonra, kendisini lağvederek Sosyalist Emek Hareketi (SEH) adını aldı ve yayınladığı bildirgeyle "kitlesel bir sosyalist emekçi partisi" için çağrıda bulundu. Sosyalist harekete "ulusal solculuk" ve "küreselleşmeci reformizm" dışında bir soluk getirmeyi hedefleyen hareketin AB ve küreselleşmeye karşı olan yaklaşımı, ÖDP'den ayrılan diğer ana blok SEP'le hemen hemen aynıdır. 3 Kasım 2002 Genel Seçimleri'nde Emek, Barış ve Demokrasi Bloku çerçevesinde DEHAP'ı destekleyeceğini açıkladı.
Yayınlar: Siyasi Gazete.
(DEHAP'a Destek Bildirisi, Ekim 2002 )
SOSYALİST EMEK İNİSİYATİFİ [SEİ] (Sol) (1997) ÖDP içinde, Sosyalist Politika ve Sosyalizmgruplarının oluşturduğu platform. SEİ kendisini "devrimci Marksizm" üstbaşlığı üzerinden tanımlıyor, ve "sınıf yönelimli bir kitle partisi", "sosyalist kitle partisi" gibi vurguları öne çıkarıyordu. Platform, 3 yıl sonunda yaşanan gerilimler sonucunda dağıldı, Sosyalist Politika bağımsız kalırken, Sosyalizm çevresi Kurtuluş'la birlikte hareket ederek Sosyalist Eylem Platformu'nun (SEP) bileşenlerinden
birini oluşturdu.
SOSYALİST EYLEM PLATFORMU [SEP] ÖDP'de Sosyalist Kurtuluş, Sosyalist Demokrasi İçin Kurtuluş,Devrimci Marksist Kolektif ve Sosyalizm gibi gruplar tarafından oluşturulan platform. ÖDP'de yaşanan ayrışmalarda partiden ayrılmış, bir süre Sosyalist Demokrasi İçin Parti Girişimi olarak faaliyetine devam ettikten sonra Sosyalist Demokrasi Partisi'nin (SDP) kurulmasına katkıda bulunmuştur.
Yayınlar: Söz ve Eylem.
SOSYALİST İKTİDAR (1979)
1978'de TİPiçinde başlayan ve partinin yayın organlarından haftalık Yürüyüşdergisinin başyazarı Yalçın Küçük'ün partiden ihraç edilmesiyle açığa çıkan ayrışmalar sonucunda oluşan çevre. Yaşanan ayrışmaların temelinde, TİP'in TKP ile yakınlaşma süreci sonucunda "sosyalist devrim" çizgisinden uzaklaşması gibi eleştiriler bulunuyordu. Yalçın Küçük ve daha sonra partiden atılan ya da ayrılan kişiler (örn. Metin Çulhaoğlu) Sosyalist İktidar çevresini oluşturdu. 1979'da çıkmaya başlayan aylık Sosyalist İktidardergisi 12 Eylül 1980'e kadar yayımını sürdürdü. 1981'de ortaya konan Eylül Dergisi projesi gerçekleşememiş ve Şubat 1982'de çevrenin içinde bir ayrışma yaşanmıştır. Yalçın Küçük çevresi Toplumsal Kurtuluş dergisine katkıda bulunurken, Metin Çulhaoğlu çevresi ise 1986'da Gelenek dergisini çıkardı ve STP-SİP'e evrilen süreci başlattı.
Yayınlar: Sosyalist İktidar.
SOSYALİST İKTİDAR PARTİSİ (TÜRKİYE KOMÜNİST PARTİSİ) [SİP (TKP)] (Komünist) (1993)
Eski TİP yönetici Metin Çulhaoğlu ve arkadaşlarınca Gelenek dergisi etrafında toparlanan kişilerin Kasım 1992'de kurdukları STP'nin kapatılması üzerine, Kasım 1993'de kurdukları yasal parti (tasfiyeler ve ayrılmalardan sonra kalan STP'liler). Daha sonra diğer sol örgütlenmelerden katılımlarla partide bir genişleme süreci yaşandı. 1999'da yaşanan görüş ayrılıkları sonunda Gerçek, Sosyalist Birlik Hareketi (SBH) ve Uğur Bultan çevresi SİP'den ayrıldı. SİP,11 Kasım 2001'de yapılan VI. Olağanüstü Kongresinde ismini Türkiye Komünist Partisi (TKP) olarak değiştirdiğini açıkladı.
[Not:TKP geleneğinden gelen diğer gruplar da ismi sahiplenmektedir, bakınız "Ürün Dergisinden SİP'e Açık Mektup: Tarih Sizi Affetmeyecek!' "].
Yayınlar: Sol - Komünist [eski Sosyalist İktidar] - Sınıf Tavrı - Gelenek- Düşünce ve Eylem - Okul ve Ülke & 2nci.
SOSYALİST KOLEKTİF (2001) 2001 yılında ÖDP'de yaşanan tartışmalara paralel olarak Sosyalist Politika'dan kopan bir grup. Sosyalist Kolektif, SBH ile birlikte daha sonra Sosyalist Emek Hareketi'ne (SEH) katıldı.
SOSYALİST PARTİ [SP] (1975) TİP eski genel başkanlarından Mehmet Ali Aybar liderliğinde 30 Mayıs 1975'de kuruldu. Kurucuları arasında Kemal Nebioğlu, Cenan Bıçakçı ve Uğur Cankoçak bulunuyor. SP, 1977'de yaptığı I. Kurultay'da Sosyalist Devrim Partisi (SDP) adını aldı. 12 Mart öncesi TİP'inin asıl mirasçısı olarak kendini gören parti, "Güleryüzlü Sosyalizm" sloganıyla ilgi çekmişti.
SOSYALİST PARTİ [SP] (1988) Aydınlıkçı grupların kurduğu kapatılan TİKP (Türkiye İşçi Köylü Partisi)'nin eski yöneticilerinin birçoğunun içinde bulunduğu yeni partinin kuruluş çalışmaları iki yıl sürdü. 15'i Doğu Perinçek grubundan, 6'sı değişik fraksiyonlardan toplam 21 kişiden oluşan Sosyalist Parti Girişim Komitesi (SP-GK), Kasım 1987'de "Parti Program Taslağı"nı yayınladı. SP, Doğu Perinçek çevresi tarafından 1 Şubat 1988'de resmen kuruldu; Ferit İlsever'in başkanlığını yaptığı parti, Temmuz 1992'de anayasa mahkemesi tarafından kapatılanca İşçi Partisi'ne dönüştü.
SOSYALİST POLİTİKA (Sol) (1994) Metin Çulhaoğlu önderliğinde SİP'nden ayrılan çevre, BSA ve BSP süreçlerinin ardından ÖDP'ne katıldı. 1999 yılında SİP'nden ayrılıp ÖDP'ye geçen SBH çevresi Sosyalist Politika'ya katıldı. Sosyalist Politika içinde, 2001 yılında ÖDP'de yaşanan tartışmalara paralel olarak bir ayrışma yaşadı. SBH ve Sosyalist Kolektif adını alan bir grup ayrılarak, daha sonra Sosyalist Emek Hareketi'ne (SEH) katıldılar. Sosyalist Politika grubu ise 17 Kasım 2001'de düzenlenen ÖDP olağanüstü konferansında sunduğu deklarasyon ile ÖDP'den ayrıldığını ilan etti. 2002'de yaşanan iç tartışmalardan sonra yeni bir ayrılık gündeme geldi; SİP'ne (yeni adıyla TKP) yaklaşılmasını eleştiren bir grup, 6 Mayıs 2002'de çevreden koptu ve 1999'da SİP'den ayrılmış olan başka bir grupla birleşerek Sosyalist Devrim grubunu oluşturdu. Yine Sosyalist Politika'dan kopan ve Sosyalist Siyaset adıyla SDP içinde varlığını sürdüren başka bir grup daha vardır. Sosyalist Politika ise Haziran 2002'de ise yeniden SİP'ne katıldığını ilan etti.
Yayınlar: Sosyalist Politika - Genç Dayanışma.
(Sosyalist Politika Deklarasyonu, 17 Kasım 2001 )
SOSYALİST SİYASET (2002) SİP'ten ayrılan Sosyalist Birlik Hareketi üyelerinin oluşturduğu grup, 2002'de katıldığı SDP'den 2003'de ayrılmıştır.
[NOT: Eski hatalı açıklama şöyleydi: ÖDP'den ayrılan Sosyalist Politika'dan koparak SDP içinde varlığını sürdüren grup]
SOSYALİST TÜRKİYE PARTİSİ [STP] Eski TİP yöneticisi Metin Çulhaoğlu çevresi tarafından 1990'ların başlarında kurulan parti, anayasa mahkemesi tarafından Kasım 1993'de kapatılanca, SİP adı ile yeniden kuruldu. Partinin kurucularından Metin Çulhaoğlu, bir grup arkadaşıyla beraber partiden ayrılarak önce önce Birleşik Sosyalist Partisi'ne (BSP), sonra da ÖDP'ne katıldı.
Yayınlar: Gelenek - İktidar.
SOSYALİST VATAN PARTİSİ (1979) Kıvılcımlı'nın görüşlerini doğrultusunda kurulan Vatan Partisi'nin Aralık 1979 tarihinde yapılan III. Kongresi ardından silahlı mücadele gerekliliği saptaması ile ayrılan grup, 1979 yılında Mehmet Özler liderliğinde Sosyalist Vatan Partisi (SVP)'ni kurdu. SVP, 1990'da ismini TKP-Kıvılcım olarak değiştirdi.
SOSYALİZM (1988) (Troçkist) (Web Link())
Sungur Savran, Şadi Ozansü, Kemal Ülker gibi yazarların 1988'de çıkarttığı Sınıf Bilinci adlı teorik dergiyle şekillenen, Dördüncü Enternasyonal geleneğini sahiplenen grup. Grubun kökeni 1980 öncesinde çıkan Sürekli Devrim dergisine kadar götürülebilir.BTDK çalışmalarına katkı koydu, daha sonra ise ÖDP'ne katıldı. ÖDP'nde önce Sosyalist Emek İnisiyatifi (SEİ), daha sonra Sosyalist Eylem Platformu (SEP) içinde yer aldı. Çevre içinde yaşanan bir ayrışmadan sonra Sungur Savran ve Kemal Ülker çevresi ayrılarak İşçi Mücadelesi grubunu oluştururken, Şadi Ozansü çevresi ise Sosyalizm adı altında faaliyetlerine devam etti. Grup yaşanan tartışmalardan sonra ÖDP'den ayrıldı.
Yayınlar: Sosyalizm() - Sınıf Bilinci.
(Sosyalizm'den DEHAP'a Destek Açıklaması, 15 Ekim 2002 )
TOPLUMSAL KURTULUŞ (1987) Sosyalist İktidar grubundan bazı yazarları (örn. Yalçın Küçük, İlhan Akalın), bağımsız aydınları, bazı devrimci demokrat çevreleri, TKEP'ten bir grubu, eski TKP'li Haluk Yurtsever'in de dahil olduğu Kurtuluş Yolu grubunu bir araya getiren platform. Emek grubu (TKEP) 1987 yılında platformdan ayrıldı. Daha sonra Devrim çevresinde toplanan kesimler ve Kaldıraç (DSİH) çevresini oluşturan kadrolar da Toplumsal Kurtuluş'tan ayrıldı. Yalçın Küçük ve çevresi ise daha sonra Hepileri adlı dergiyle siyasi yaşamına devam etti.
Yayınlar: Toplumsal Kurtuluş.

TOPLUMSAL ÖZGÜRLÜK (PLATFORMU)
Kıvılcımlı'nın tezlerini savunan, ÖDP içinde "Ekmek ve Gül Platformu" içinde yer alan grup. 3 Kasım 2002 Genel Seçimleri'nde Emek, Barış ve Demokrasi Bloku çerçevesinde DEHAP'ı destekledi.
Yayınlar: Toplumsal Özgürlük.
(DEHAP'a Destek Bildirisi, Ekim 2002 )
TÜRK CUMHURİYET AMELE VE ÇİFTÇİ PARTİSİ [TCAÇP] (1930)
1930'da Edirne'de mimar mühendis Kazım Bey tarafından kuruldu. Edirne ve çevresi ile sınırlı kalan parti etkili olamadı.
TÜRK SOLU (Ulusalcı Sol) (?) Beliren görüş ayrılıkları sonucu, İşçi Partisi'nden Gökçe Fırat liderliğinde ayrılan grup. Türk Solu geleneğine sahip çıktıkları iddiasıyla, aynı isimli dergi etrafında çalışmalarını sürdürmektedir. Grup, İP'deki Atatürkçü Düşünce Klüpleri (ADK) içinde güçlü bir tabana sahiptir, ADK'lerde karşılıklı tasfiye hareketleri yaşanmaktadır.
Yayınlar: İleri - Türk Solu - ADK Fed.
TÜRKİYE BİRLEŞİK KOMÜNİST PARTİSİ [TBKP] (1987) TİP ile SBKP'ne yakınlığı ile bilinen TKP'nin 7 Ekim 1987'de birleşmesi ile oluşan parti (TSİP'den de katılımlar olmuştur). TİP genel başkanı Nihat Sargın'ın genel başkanlığa, TKP genel başkanı Haydar Kutlu'nun ise genel sekreterliğe getirildiği parti, 1991'de anayasa mahkemesi tarafından kapatıldı.
(TİP-TKP Birleşmesi: TBKP, Yeni Açılım Yayınları, Haziran 1988 )
TÜRKİYE DEVRİM PARTİSİ [TDP] (Radikal Sol) (1978) (WebLink (?) veya WebLink(?))
TKP/B'nin 1992'de gerçekleştirdiği II. Konferansı'nda kendini feshetmesi ile kurulan illegal parti, demokratik devrim hedefi çerçevesinde oluştu.
Yayınlar: Hedef - (WL1)(?) - (WL2)(?).
TÜRKİYE DEVRİMCİ KOMÜNİST İŞÇİ HAREKETİ [TDKİH] (1989) TDKP'nin çizgi ve eylemlerini reformizmin etkisi altında bulunduğunu öne süren, kendisini Konferans Hazırlık Komitesi (KHK) olarak adlandıran bir grup kendi arasında örgütlenme yoluna gitti. Grup I. Genel Toplantısı'nı yurt dışında düzenledi ve bu toplantıda yeni bir Merkez Komite (MK) seçti. Ancak görüş ayrılıklarının devam etmesi üzerine KHK dağıldı. Yeniden toparlanmak amacıyla, Temmuz 1989'da bir "Kuruluş Toplantısı" düzenlendi ve Türkiye Devrimci Komünist İşçi Hareketi'nin (TDKİH) kuruluşunu ilan edildi. TDKİH, 1991'de TKİH'ye katıldı.
Yayınlar: Devrimci Komünist İşçi.
TÜRKİYE DEVRİMCİ KOMÜNİST PARTİSİ [TDKP] (eski AEP taraftarı-Komünist) (1980) THKO - Halkın Kurtuluşu geleneğinden gelen kadroların 2 Şubat 1980'de İzmir Kongresi sonucunda kurdukları illegal parti, işçi sınıfına dayandığını açıklayarak, THKO'yu küçük burjuva bir hareket olarak değerlendiriyordu. 1974 affıyla serbest kalan THKO kadrolarının toparlanma girişimleri sonucunda 1975'de THKOGeçici Merkez Komitesi kurulur ve Yoldaş dergisi çıkarılmaya başlanır. Halkın Kurtuluşu dergisi etrafında toplanan hareketten aynı yıl içinde Hüseyin İnan'ın görüşlerini savunan Türkiye Devriminin Yolu grubu ve Sovyet yanlısı grup (daha sonranın Mücadelede Birlik grubu) ayrılır. 1977'de "Üç Dünya Kuramı"nı reddettiğini açıklayarak giderek AEP'ne yakın bir çizgi izlemeye başladı. 1977 yılı içinde kısa aralıklarla önce TİKB'nin çekirdeğini oluşturacak olan bir grup örgütü pasifizmle suçlayarak, örgütlenmede legalizme ve oportünizme saplanıldığını belirterek; ardından da Işık dergisini çıkaracak olan başka bir grup da, "Üç Dünya Kuramı"nın reddiyle örgütü yeniden "revizyonizme kıvnlmak"la suçlayarak Halkın Kurtuluşu'ndan ayrılır. Parti TDKP-İnşa Örgütü süreci sonucunda 1978'de kurumsallaştı. Yukarıdan aşağıya örgütlenme içinde katı disiplin prensibini işleten parti, Türkiye Genç Komünistler Birliği (TGKB) adlı bir gençlik örgütlenmesi oluşturdu. 1975-80 arasında kitlesel bir destek oluşturan grup, 1980'e kadar Parti Bayrağı isimli bir dergiyi çıkarıyordu. İllegal olarak ise Devrimin Sesi ve Yoldaş isimli dergileri yayınlayan parti, "Ulusal Demokratik Halk Devrimi" kuramı ile proleterya diktatörlüğünü hedefliyordu; uluslararası alanda ise Arnavutluk Emek Partisi'ne (AEP) yakın bir çizgi izliyordu. SSCB'ni sosyal emperyalist olarak nitelendiren TDKP, Stalin sonrası tüm SSCB liderlerini revizyonist olmakla suçluyordu. Şubat 1980'deki kuruluş kongresinde kabul edilen program Türkiye'yi yarı-feodal, yerı-sömürge bir ülke olarak kabul ediyor; köylülüğün kırsal devriminin devrimin ana unsuru olduğunu ilan ediyordu. Yine bu programa göre, devrimci proletarya emperyalizm, feodal toprak ağaları, komprador burjuvaziyle çatışma içinde olan --yani demokratik devrimden yana olan-- ulusal burjuvazinin desteğini kazanmaya çalışmalıydı. 1980 darbesi sırasında, illegal düzeyde iyi örgütlenememiş olmaları kadroların büyük bir kısmının ele geçirilmesine yol açtı. Aralık 1986'da düzenlenmeye çalışılan ancak ayrışmalar yüzünden sonuçlandırılamayan kongre girişimini takiben TDKP-Leninist Kanat (daha sonra Ekim), 1987'de TDKP-Sosyalist Birlik (TDKP-SB) ve 1989'da ise Konferans Hazırlık Komitesi (KHK) [daha sonra Türkiye Devrimci Komünist İşçi Hareketi (TDKİH)] ayrışmaları yaşandı. Eylül 1990'de yapılan I. Genel Konferans'da legal düzeyde mücadele etme eğilimi belirdi. Parti'nin 2. Genel Konferansını Ekim 1996'da gerçekleştirdiği söylenmektedir. 25 Mart 1996'da kurulan Emek Partisi (EP)'nin 15 Şubat 1997'de kapatılmasının ardından, halen yasal zeminde varolan Emeğin Partisi (EMEP)'nin kadrolarını oluşturmaktadır.
ICMLPO Üyesi.
Yayınlar: Devrimin Sesi - Voice of Revolution - Gençliğin Sesi.
("Türkiye Devrimci Komünist Partisi", Mustafa Yalçıner )
("Türkiye ve Dünya Devrimci Kamuoyuna Duyurulur", TDKP-Platform, 2004 )
("Durum ve Sorumluklarımız", TDKP-Platform, 2004 )
TÜRKİYE DEVRİMCİ KOMÜNİST PARTİSİ - LENİNİST KANAT [TDKP-LK] (Komünist) (1986) 12 Eylül darbesinin ardından kadroları dağılan TDKP'nin Aralık 1986'da düzenlemeye çalıştığı Kongre'deki görüş ayrılıkları sonrasında şekillenen bir grup. Bakınız Ekim ve TKİP.
TÜRKİYE DEVRİMCİ KOMÜNİST PARTİSİ - SOSYALİST BİRLİK [TDKP-SB] (1987) 1987'de TDKP'den ayrılan grup 1990'da dağıldı.
TÜRKİYE DEVRİMİNİN YOLU [TDY] (1975) THKO'nun kurucularından ve 1972'de idam edilen Hüseyin İnan'ın Halkın Kurtuluşu tarafından eleştirilmesi sonucu, 1975 yılında HK'ndan kopan grup. Hüseyin İnan'ın yazdığı "Türkiye Devriminin Yolu" kitabındaki görüşleri savunan grup sınırlı bir etki alanı yaratabildi. 1980'lerin ortalarına doğru dağılan grup İnancılar ve THKO-TDY olarak da bilinir.
TÜRKİYE EMEKÇİ PARTİSİ [TEP] (1975) Mihri Belli, Şevki Akşit, Vecdi Özgüner, Şaban Ormanlar, Faik Kalkavan, Mustafa Özçelik ve arkadaşları tarafından 1975'te kurulan ve Emekçi isimli bir dergi çıkaran partinin etki alanı sınırlı oldu. TEP, Türkiye toplumunun sosyalist kuruluş aşamasına ulaşmak için siyasal, iktisadi ve tüm alanlarda ulusal bağımsızlığın gerçekleştirilmesi, feodal kalıntıların temizlenmesi ve her türlü çağdışı ilişkilere son verilmesi anlamında demokrasiyi kurması gerektiğini ileri sürüyordu. Bu mücadele tüm demokratik zümre ve sınıfların işçi sınıfının önderliği altında Yurtsever Cephe dayanışması ile yürütülecekti. Parti, Türkiye'nin emperyalist dünya sistemi içinde sömürülen ülkeler safında yer alan bir tarım ülkesi olduğunu, bu durumdan kurtulmak için Milli Demokratik Devrim (MDD)'i gerçekleştirmek zorunda olduğunu savunuyordu.Temmuz 1980'de "bölücük yaptığı" gerekçesi ile kapatıldı.
Yayınlar: Emekçi.
(Halktan Yana Her Değişiklik Mutlaka İşçi Sınıfının Damgasını Taşıyacaktır, Lütfü Kıyıcı, 1977 )
TÜRKİYE HALK İŞTİRAKYUN FIRKASI [THİF](1920)
7 Aralık 1920'de kuruldu. Yeşil Ordu'nun sol kanadının organize ettiği ve asıl gücünü Büyük Millet Meclisi'nden alan bir partiydi. Kurucuları arasında Bursa mebusu Şeyh Servet, Tokat mebusu Nazım, Afyonkarahisar mebusu Mehmet Şevki gibi isimler bulunuyordu. 1921'de kapatılarak yöneticileri tutuklandı. Afla serbest bırakılan yöneticileri tarafından 1922'de tekrar kurulduysa da etkinlik gösteremedi, ve aynı yıl tekrar kapatıldı. Parti üyelerinin bazıları 1946'da kurulan TSEKP'ne katıldı.
(THİF'nin Kapatılmasını Protesto Metni )
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ ORDUSU [THKO] (1971) 4 Mart 1971'de bir deklarasyon ile kurulan THKO, 1960'ların toplumsal mücadelesi sonucunda aşağıdan yükselen bir örgüttü. Kurucuları arasında Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan, Cihan Alptekin, Ömer Ayna, Yusuf Aslan, Sinan Cemgil, Teslim Töre, Hacı Tonak, Mustafa Yalçıner, Kadir Manga, Alpaslan Özdoğan, Nahit Tören, Fevzi Bal, Yavuz Yıldırımtürk gibi gençlik ve köylü önderleri bulunuyordu. İnançlılık ve iyimserlik havası içinde teorik katkıları sınırlı olan grup, kısa sürede yaptıkları sansasyonel eylemlerle adlarını duyurdular. Nurhak Dağlarındaki çatışmada yakalanan Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan'ın idamları ve örgütün yönetici kadrolarının yakalanmasının ardından örgüt büyük ölçüde zayıflamıştır. 1974 affı ile dışarıya çıkan kadrolar THKO'yu yeniden canlandırmak üzere Geçici Merkez Komiteyi (GMK) oluşturmuştur. Ancak çıkan görüş ayrılıkları sonucu, Halkın Kurtuluşu (HK) [sonradan Türkiye Devrimci Komünist Partisi (TDKP)] ve Mücadelede Birlik (sonradan Türkiye Komünist Emek Partisi (TKEP)] ayrışmasını yaşayan THKO eylem çizgisi nedeni ile eleştirilen bir yapı olarak anılmaktadır.
(THKO ve Belgeler )
("THKO'nun Doğuşu-Gelişimi ve Sonu", Teslim Töre )
("THKO", Mustafa Yalçıner )
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ ORDUSU - TÜRKİYE DEVRİMİNİN YOLU [THKO-TDY] Türkiye Devriminin Yolu'na (TDY) bakınız.

TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ - CEPHESİ [THKP-C] (1971) Mahir Çayan önderliğinde kurulan parti; devrimin ancak silahlı bir mücadele yoluyla gerçekleşebileceğinin altını net bir teorik altyapı ile çizen ilk harekettir. Kadroları 1960'larda FKF ve TİP içinde yetişmiş, ve MDD görüşlerini sol içinde aktif olarak savunmuş kişilerden oluşuyordu. Mahir Çayan, Ulaş Bardakçı, Ertuğrul Kürkçü, Yusuf Küpeli, Münir Ramazan Aktolga, İrfan Uçar, Hüseyin Cevahir gibi gençlerin aralarında bulunduğu kadro, 1969'da bir grup üniversiteli öğrencinin TİP ve Dev-Genç'in çerçevesini belirlediği mücadeleyi reddetmeleri ve illegal bir yapılanmanın gerekliliğini ortaya koymaları ile şekillenmeye başladı. 1970 sonbaharında Ankara'da resmileştirilen oluşum, Kurtuluş dergisini çıkartmaya başladı, ve bu nedenle de Kurtuluşçular olarak anılmaya başlandı. Şehir gerillası oluşumunu hedefleyen grup, bu çerçevede ses getiren eylemler yaptı. Nisan 1971'de THKP-C'nin resmen kurulduğunu sansasyonel bir eylemle kamuoyuna açıklamaya karar veren grup, İsrail Başkonsolosu Efraim Elrom'u kaçırdı. Görüşmeler olumsuz sonuçlanıp Elrom öldürülünce, örgüt üzerine yoğun bir operasyon başlatıldı, kadroların çoğu yakalandı; dışarıda kalan grup üyeleri ise bir hesaplaşma içine girdiler. Mahir Çayan'ın hapisten kaçışını Yusuf Küpeli ve Münir Ramazan Aktolga'nın partiden ihracı izledi; ardından kır gerillası oluşturarak Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının idamlarını engellemek için eylem kararı alındı. 30 Mart 1972 günü Kızıldere'de çıkan çatışmada Mahir Çayan, Ömer Ayna ve Cihan Alptekin öldürüldüler. İçinden Devrimci Yol, Kurtuluş, Acilciler, MLSPB, Üçüncü Yol, Eylem Birliği gibi pek çok sol grup çıkan THKP-C, sol fikri düzleme büyük bir teorik katkı sağlamıştır.
(THKP-C ve Belgeler için )
("THKP-C", Ertuğrul Kürkçü )
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ - CEPHESİ / ACİLCİLER [THKP-C/Acilciler] Acilciler ve Halkın Devrimci Öncüleri'ne (HDÖ) bakınız.
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ - CEPHESİ / CEPHE YOLU [THKP-C/CY] (1979) Aralık 1979'da MLSPB'den ayrılan grup, 12 Eylül darbesinin ardından dağıldı.
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ - CEPHESİ / ÇAYAN SEMPATİZANLARI [THKP-C/ÇS] Çayan Sempatizanları'na bakınız.
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ - CEPHESİ / DEVRİMCİ KOORDİNASYON BİRLİĞİ [THKP-C/DKB] (1979) 1979 sonlarında Eylem Birliği'nden ayrılan grup etkili olamadı ve 1980 darbesinin ardından dağıldı.
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ - CEPHESİ / DEVRİMCİ SAVAŞ [THKP-C/DS] Devrimci Savaş'a bakınız.
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ - CEPHESİ / EYLEM BİRLİĞİ [THKP-C/EB]
Eylem Birliği'ne bakınız.
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ - CEPHESİ / HALKIN DEVRİMCİ ÖNCÜLERİ [THKP-C/HDÖ] Halkın Devrimci Öncüleri (HDÖ) ve Acilciler'e bakınız.
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ - CEPHESİ / DEVRİMCİ SOL [THKP-C/Dev Sol] (Radikal Sol) (1993) (WebLink)
1993'te Dev-Sol'un lideri Dursun Karataş'ı hapsederek örgütü bir süre Bedri Yağan önderliğinde yöneten grup, daha sonra Karataş'ın kaçması ile Dev-Sol'da resmi bir bölünmeye neden oldu. DHKP-C tarafından dış düşman ilan edilen grup büyük ölçüde güç kaybına uğratıldı.
Yayınlar: Devrimci Çözüm.
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ - CEPHESİ MARKSİST LENİNİST [THKP-C ML] (1974) Halkın Yolu'na bakınız.
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ - CEPHESİ SAVAŞÇILARI [THKP-C S] THKP-C kökenli olan ve Çayan görüşlerini savunan grupların oluşturduğu MLSPB'den kopan küçük ve etkisiz bir örgüt.
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ - CEPHESİ / TÜRKİYE KIZIL MUHAFIZLARI ORDUSU [THKP-C/TKMO] (1979) 1979'da Dev-Yol'dan ayrılan grup fazla bir etkinlik göstermeden 1980'de dağıldı.
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ - CEPHESİ ÜÇÜNCÜ YOL [THKP-C Üçüncü Yol]
Üçüncü Yol'a bakınız.
TÜRKİYE HALK KURTULUŞ PARTİ - CEPHESİ X [THKP-C X]
12 Mart'tan çıkışta THKP-C'nin ideoloji ve teorisine sahip çıkan üniversiteli öğrenci grubu; daha sonra Acilciler, Eylem Birliği ve MLSPB olarak bölündü.
TÜRKİYE İHTİLALCİ İŞÇİ KÖYLÜ PARTİSİ [TİİKP] (1971)
Doğu Perinçek çevresi tarafından 1971'de kuruldu. TİP içindeki tartışmalarda MDD tezleri savunan; Doğu Perinçek, Cüneyt Akalın, Ömer Madra, Bora Gözen, Hasan Yalçın, Halil Berktay, Gün Zileli, Oral Çalışlar, İbrahim Kaypakkaya, Atıl Ant, Ferit İlsever, Nuri Çolakoğlu gibi isimlerin arasında bulunduğu grup, İşçi Köylü ve Aydınlık dergileri çevresinde şekillendi. Kurulma kararı Mayıs 1969'da alınan illegal parti, silahlı mücadele konusunda bölünmeler yaşadı. Önce Garbis Altınoğlu, sonra da İbrahim Kaypakkaya silahlı mücadele konusunda oluşan fikir ayrılığı sonucunda partiden ayrıldılar. Uluslararası saflaşmada ÇKP'nin görüşlerini benimseyen TİİKP, mücadelenin kırlardan kente doğru ve iktidarın parça parça ele geçirilmesi ile başarılı olacağını savundu. 12 Mart sonrası Şafak isimli illegal dergi çıkarmaya başlayan parti, hızla toparlanmayı başardı; Halkın Sesi isimli dergi çevresinde varlığını devam ettiren ve ÇKP'nin görüşleri doğrultusunda SSCB'ni birincil düşman olarak tanımlayan TİİKP, 1970'lerin ikinci yarısında sonra daha reformist/demokrat bir çizgiye evrildi. TİİKP, 1977'de ilk kongresini topladı; ancak parti devamlılığına rağmen kitleselliğe ulaşamadı. Kurdukları TİKP ile legal mücadele içine giren Aydınlıkçılar üzerinde hep tartışılan bir parti oldu.
Yayınlar: İşçi Köylü - Aydınlık - Şafak - Halkın Sesi.
("Sovyet Sosyal-Emperyalizminin Pençeleri Yurdumuzun İçindedir!", Aydınlık, Aralık 1976 )
(TİİKP İçin )
("TİİKP", Doğu Perinçek )
("TİİKP", Oral Çalışlar )
TÜRKİYE İHTİLALCİ KOMÜNİSTLER BİRLİĞİ [TİKB] (eski Maoist) (1978) (WebLink)(WL2)
Örgüt Dev-Genç kaynaklı, AEP ve ÇKP'ne yakın olan, MDD saflarında yer alan [Sosyalist Gençlik Birliği (SGB) olarak bilinen] bir kesimce şekillenmişti. Köken olarak, 1974 affıyla serbest kalan THKO kadrolarının partiyi yeniden canlandırma girişimleri sonucu oluşturulan THKO Geçici Merkez Komite'den (THKO-GMK), THKO-GMK'nın sağcı bir kitle çizgisi izlediği ve "Üç Dünya Kuramı" doğrultusunda davrandığı suçlamasıyla Aktan İnce önderliğinde kopan bir kesim tarafından kurulmuştur. Halkın Kurtuluşu ile birleşen çevre, 1978'de bu gruptan tekrar ayrıldı (THKO kökenli kalanlar THKO-Aktancılar olarak anılıyorlardı). Aktan İnce'nin önderliğindeki grup giderek AEP'ne yakınlaştı. 12 Eylül darbesinin ardından savaş kararı alan örgütün pek çok üyesi öldürüldü. Örgüt Orak Çekiç isimli illegal bir yayın çıkarmaktadır. Leninist proleterya devrimi, ve demokratik devrimden sosyalist devrime geçiş görüşlerini savunmaktadırlar. 1999'da kendisini Türkiye İhtilaci Komünistler Birliği-Bolşevik (TİKB-B) olarak adlandıran bir grupla ayrışma yaşanmıştır.
PTB Üyesi.
Yayınlar: Orak Çekiç - Devrimci Proletarya (?) - Alınterimiz(?) - Devrimci Proleter Gençlik- Emekçi Memur - Öğrenci Birliği.
("Küçük Ama Bolşevik Bir Müfreze: TİKB", Yaşar Ayaşlı )
TÜRKİYE İHTİLALCİ KOMÜNİSTLER BİRLİĞİ - BOLŞEVİK [TİKB-B] (Radikal Sol) (1999) 1999'da TİKB'nden ayrılan bir grup. Ortaya çıkışı, 1995-96 döneminde, Emeğin Kurtuluşu Kurultayı'nda (EKK) TİKB'yi reformistleştirdiği saptamasıyla birlikte hareket etmeye başlayan muhalif bir gruba dayanmaktadır.
Yayınlar: İhtilalci Komünist - Proleter Devrimci Duruş.
TÜRKİYE İŞÇİ-KÖYLÜ PARTİSİ [TİKP] (1978) TİİKP'nin legal bir uzantısı olarak 29 Ocak 1978'de kurulan partinin genel başkanı Doğu Perinçek'ti. ÇKP yanlısı tutum izleyen partinin günlük gazetesi Aydınlık'ta yayımlanan "Sahte Sol Dizisi", partinin sol içi yapılanmalardan ve derneklerden tecrit edilmesine neden oldu. 1980 darbesi ile kapatıldı.
TÜRKİYE İŞÇİ VE ÇİFTÇİ PARTİSİ (1946)
1946'da İstanbul'da kuruldu. Kurucuları arasında Avukat Etem Ruhi Balkan, Selahattin Yorulmazoğlu, Mehmet Şükrü Sekban, Necmettin Deliorman, İrfan Recep Nayal, Ali Esenkova, İbrahim Tokay gi