Orijinalini görmek için tıklayınız : Alevi felsefesinde kadın-erkek eşitliği


Kizilbas 66
15.01.2006, 21:59
Sevgili Canlar !...

Aleviligi Seriata dayanan inanc kurumlarindan ayiran en belirgin ve önemli özelliklerinden biri de Kadin-Erkek esitligidir..Alevilikte Kadin-Erkek esitligi ,seriatin kati kurallarina göre uygulanmaz..Kadin ,evde,iste,ibadette,Toplumsal yasamin her alaninda erkekle ayni düzeyde görülür..Cem evlerinde birlikte ibadet edilir,dügünlerde beraber halay cekilir,Kac-Göc olayi yoktur...Özgürlük,esitlik gibi insani deger ve kavramlar sadece erkekler ici degil kadinlar icinde gecerlidir..Yani kisacasi Insan haklari sadece erkek haklari anlamina gelmez....
Avrupada 18.-19. yy .da baslayan Kadin hareketi ,Alevilikte 13.yüzyilda Fatma Baci önderliginde kurulan Baciyan-i Rum ( Anadolu Bacilari ) teskilatiyla baslar..Bilindigi gibi o dönemde kurulan bazi Ahi ve Bektasi zaviyelerinin önderleri Kadin idi..Ahi Ana,Kiz Baci,Sakari hatun,Sume Baci,Bakire Hatun ve daha sonraki yillar Ansa Baci gibi..
Anadolu Alevilerinde kadina saygi gösterilmesi ,deger verilmesi ,Toplumda ve yönetimde söz sahibi olmasinin gelenegi eski inanclarina ve gelenegine dayanir..Fasli gezgin ibn Batuta ( 1304-1369 ) yaptigi Anadolu ve Irak ,Iran gezilerinde ,örnegin Sirazda kadinlari över cünkü bu kadinlar tam kapali ,dindar ve pecelidir.Oysa Anadoludaki kadinlari görünce kizar ve söyle der.." Dikkate deger bir seye tanik oldum Türkler arasinda kadina cok deger veriliyor ve kocalarinin yaninda konusabiliyorlar "
Ayni sekilde Breslau üniversitesinden bir arastirma icin 1899-1903 yillari arasinda Ankaranin Cubuk kazasiyla Aydos Daglari arasinda yer alan Sarikoz,Mahmutoglan,Abdullah,Dagkalafat,Sarisu,Kut lusar,Gölbas,Bulgurcuk,
Görmerdin,Dömeli gibi Kizilbas köylerinde gezi yapan Alman bilim adami Prof. Richard Leonhard anilarinda bu köylerde Kac-göc olmadigini ,Kadinlarla erkeklerin esit düzeyde oldugunu ve bu insanlarin yasam tarzlarinin Orta Avrupada ki insanlarin yasam tarzlarina benzedigini yazmaktadir....
Anadolu Halk inanclarinin güzelligi ,ugur ve bereketin simgesi olan Fatima Ana ( Hz.Ali nin esi ) Kerbela katliaminda Imam Hüseyinin yaninda yer alan Zeynep Ümmü Gülsüm ve Rukiye ,Abbasi Halifesi Harun Resit e karsi Ehli-Beyt davasini savunan Hüsniye, Haci Bektasin sag kolu Kadincik Ana , Alevi Toplumunun gönlünde yer eden örnek kadinlardir...
Alevilerde birden fazla kadinla evlenilmez,Tek eslilik egemendir..Öyle imam nikahiyla 4-5 kadinla evlenmek ,hülle yapmak ve muta nikahi gibi bir uygulama yoktur... Alevilere göre ,namus ve irzini korumanin yolu kapanmaktan ,kac-göc yapmaktan degil ,Bilinc ,edep ve erkan dan gecer..Insani insan yapan degerler herseyden önce Sevgi,Bilgi ve irfan dir..
Alevi-Bektasiler ,genellikle kendiyle yasit olan bayanlara veya kizlara Baci kendinden büyük olanlara Ana Dede ve Dedebaba eslerinede Anasultan diye hitap ederler...
Kadinin önemini Haci Bektasi Veli bundan yediyüzyil önce vurgulayarak daha o dönemde altini cizmistir... Kadinlarinizi okutunuz diyerek bu cagimizdan bile ilerici düsündügünü söyleyebiliriz..
Alevi Ibadet ve Ritüellerinde Kadinin yeri erkegin yaninda olup Aleviligin esitlikci ve toplumcu yapisini sergilemektedir.Alevi ibadetinde Kadin-Erkek yoktur Can vardir,nefes vardir. Kirklar Meclisinin 17 sinin Kadinlardan olustugu düsünürsek bu konuda bize yol gösteren bir isik oldugunu söyleyebiliriz..Aleviligin esitlikci yapisindan yola cikarak Dede karisi yada kizi olanlarin Anasultanlarin dua vermelerinin,Gülbank okumalarinin,semah yürütmenin,kurban kesmenin yada Posta oturmanin bir sakincasi yoktur..Bu uygulamalar benimsenmezse Aleviligin esitlikci Kadin-Erkek esitligine uygun yapisi zedelenmis olur..
Örnegin Hubyar Sultan ocagina bagli olan Ansa Bacililar, adini bir kadindan almistir.. Tokat-Zile ye bagli Acisu köyünde 1800-1864 yillari arasinda yasamis olan Veli Baba Hakka yürüdükten sonra posta Ansa Baci 23 yil oturmus ve Hubyar Sultan ocaginda ayri bir kol alarak Sirac Alevilerine önderlik etmistir..
Günümüzdede Anadolunun bircok yerinde Kadinlar posta oturmuslar ve ibadet yürütmüsler ,Gülbank okumuslardir.Avrupada ise bunu ilk kez Berlinde Gülsen Erdogan Ana Posta oturup Fatma Anamizi temsil etmistir sevgili Canlar...Yazima Haci Bektas Veli nin su sözleriyle bitirmek istiyorum..

Erkek disi sorulmaz ,muhabbetin dilinde
Hakk in yarattigi her sey yerli yerinde
Bizim nazarimizda kadin erkek farki yok
Noksanlik eksiklik senin görüslerinde

Cümle Niyazlarimi sunarim...

Azrail
16.01.2006, 10:34
haklısın kızılbaş, çok tesekkürler paylaşım için

Alevi-bektaşi düşüncesinde kadın erkegin gerisinde degildir, onun eşi ve eşitidir,
kacma,kapanma diye birsey sözkonusu degildir,
kadın erkek ilişkisi tek eşliliğe dayanır ve iranda görülen müta(geçici nikah) alevilikte yoktur

kgunduz
16.01.2006, 10:56
[B]Haklısın dostum kadınların toplumların hayatında önemli yerleri vardır...bu bizde belirgin bir şekilde açık ve nettir...bazı erkekler fiziksel gücle her şeyi yapacaklarını zannederler.ancak bu böyle değildirr...artık günümüz de bu sorunların aşılması gerekir..ancak dar kafalı insanlar sayesinde ilerleme yavaşatır...paylaşımın için sağol ....

Oli
16.01.2006, 18:51
bu konu tartışılırken bir köşedede alevilikte dini bir sınıf olduğunu belirtmek gerekir kanısındayım. bir alevi ne kadar bilgilensede dede mertebesine çıkamaz. Eşitsizlik içinde eşitlik aramak mı acaba bizimkisi? Meseleye sırf kadın-erkek eşitiliği açısından bakılmamalı derim ben.

gulizar
16.01.2006, 19:49
Cok güzel bir aciklama olmus Halil abi,bütün analar(Kadinlar) adina Tesekür ederim.

Yakapınarlı
16.01.2006, 20:07
çok faydalı ve güzel bir çalışma olmuş ağbi sağolasın.

hasan1
16.01.2006, 22:01
cok güzel yazmisiniz dostlar elerinize saglik alevi ilkelerinin
ne kadar zengin ve esit oldugunun kaniti kadin ve erkek esitir

ISIK
16.01.2006, 22:05
Sevgili Kizilbas 66 abi,

Aleviligin ne kadar guzel, temiz ve insanca oldugunu bu yaziyla hatirlattigin icin tsk ederim. Aleviligi tek kelimeyle anlatmam gerekiryorsa, insanlik derim iste!!!!!!
saygilar...

mercan
16.01.2006, 22:23
gerçekten çok güzel bi yazı ....ellerine sağlık abi :))
alevilikde önemli olan insanın cinsiyeti değildir ....önemli olan candır.... bu nekadar güzel bişey:))) işte bunu çoookk seviyorum ve gurur duyuyorum alevi olmamla :))

Serkan_Devrim
17.01.2006, 02:05
bu konu tartışılırken bir köşedede alevilikte dini bir sınıf olduğunu belirtmek gerekir kanısındayım. bir alevi ne kadar bilgilensede dede mertebesine çıkamaz. Eşitsizlik içinde eşitlik aramak mı acaba bizimkisi? Meseleye sırf kadın-erkek eşitiliği açısından bakılmamalı derim ben.

konu alevilikte eşitlik değilki. konu alevilikte kadın erkek eşitliği. yalnış konu başlığında yazılmış tertip.

Oli
09.03.2006, 23:13
Not: "Alevilerde Kadın" konusunada aktardım ancak gerçek yeri burası olmalı [Oli]

(...)
Alevilikte, dinadamlığı görevini fiili olarak yerine getirmek, kadınlara yasak değil. gerektiğinde onlarda tıpkı erkekler gibi bu görevleri üstlenirler. Örneğin 1938 katliamı sırasında, Mazgêrt (Mazgirt) yöresindeki Sey Sabun ve Bamasuranlılardan olup da dini görevleri yerine getirebilecek kişiler katledilip sürülünce, yerlerini kadınlar aldı. Diyelim ki Sey Sabunlardan Elife Ana yıllarca posta oturup bu görevi yerine getirenlerden biridir. Yine cem yapan kadınlara da rastlanmaktadır. Örneğin, Dersim'li Rayver (Rehber) Sey Bertal'ın karısı Ana Gulsıme oldukça etkileyici bir cem bağlayıcıydı. Onun Sey Rıza'nın (Seyit Rıza) konağına da gittiği, orada cem bağladığı ve büyük beğeni topladığı biliniyor.
Şunuda belirtelim ki kadınların bu görevi yerine getirmeleri sadece pratikte karşılaşılan zorunluluğun bir sonucu değil, Aleviliğin felsefesine uygun bit fonksiyondur. Alevilikte bu anlayış, "Belimden düşen değil, yolumu süren evladımdır" ya da "Kim daha iyi becerirse yolu o izler, postu o temsil eder" sözlerinde ifadesini bulur...
(...)

"Dersimde Alevilik" adlı kitaptan alıntıdır

astokomlu
11.03.2006, 12:29
"""medeni kanunu hazırlayan muhteremler Alevilik'te ki kadın-erkek eşitliğini görsünde örnek alsınlar...""

Kolera
11.03.2006, 12:38
klasik ve alevilerin cagdasliginini ispatlayan bir konu. tesekkürler

didem63
29.10.2006, 02:58
Kadın-erkek eşitliği ve bireysel özgürlükleri Aleviliğin temel taşıdır. ...

Ali_Yolcusu
29.10.2006, 02:05
18. Uzun zaman cevap yazılmayan konulara cevap vermeyin! Uzun zaman: 1 hafta.
Eğer çok acil ve son derece yararlı bir cevap ise o zaman yazabilirsini

bir hatırlatıyım dedim :)

pelegozlu
01.04.2007, 22:53
Çok güzel yazmışsın can emeğine sağlık. Muş Malazgirtte çalıştığım için burda öyle şeyler gördüm ve şahit oldum ki bu 3 sene içinde tekrar ailevi olduğum için binlerce şükür ettim. kadınların burda hiçe sayıldığı. Para karşılığı satıldığı. Ve bir hiç uğruna öldürüldüğünü. Ve bunun gibi daha bir çok örnek sayabilirim. Burda okumuş bir kadına daha rastlamadım. Buranın yerlilerinde. Bunlar karşısında ne kadar üzüldüğümü bilemezsiniz.


KADIN

Kimi der ki kadın
uzun kış gecelerinde yatmak içindir.
Kimi der ki kadın
yeşil bir harman yerinde
dokuz zilli köçek gibi oynatmak içindir.
Kimi der ki ayalimdir.
boynumda taşıdığım vebalimdir.
Kimi der ki hamur yoğuran
Kimi der ki çocuk doğuran
Ne o, ne bu, ne döşek, ne köçek, ne ayal, ne vebal
O benim kollarım bacaklarım başım
Yavrum, annem, karım, kızkardeşim
hayat arkadaşımdır.

Nazım Hikmet

mahir44
10.04.2008, 09:59
Ama su gercekki Müslüman aleminde kadın hep ezilmiştir derler kadın namustur ama dayagıda hiç eksik etmezler bu zihniyet oldugu müddetce kadın hep ezilmeye mahkumdur bence bu kadın erkek eşitligi alevilikte de yaygınlaşmamıs benim düşüncem budur
***EŞİT HAKLAR HER ZAMAN ÜLKENİN YARARINADIR***