Kayıplar devlet arşivinde

Hikmet Erden Mehmet Hatman
J?TEM itirafçısı Abdülkadir Aygan’ın Orhan Cingöz ve Edip Aksoy’u öldürerek gömdükleri yerin krokisini içeren haberlerin ardından harekete geçen Cingöz ve Aksoy aileleri, çocuklarının gömüldüğü yerdeki mezarın açılması talebiyle ?HD yetkilileri ile birlikte Silopi Cumhuriyet Savcılığı’na başvurdu. Yıllardır Silopi Kaymakamlığı arşivinde bekletilen dosyanın incelenmesi sonucu, Aksoy ve Cingöz’ün kaybolmasından 21 gün sonra cesetlerinin Aygan’ın belirttiği yerde pamuk işçileri tarafından bulunarak belediye tarafından toprağa verildiği ortaya çıktı. Cesetlerin 10 yıl önce bulunduğu yerde savcılık tarafından tutulan tutanakta ise Cingöz ve Aksoy için ‘örgüt üyeleri’ ifadesinin kullanılması dikkat çekti. 30 Haziran günü Dicle Haber Ajansı’nda (D?HA) yayınlanmaya başlayan “Tarihi kanatan J?TEM’in kör kuyusu” başlıklı araştırma dizisinde, J?TEM itirafçısı Abdülkadir Aygan’ın, Orhan Cingöz ve Edip Aksoy’u öldürerek gömdükleri yeri tarif ettiğine dair haberin yer alması üzerine Cingöz ve Aksoy aileleri harekete geçti. Aileler, ?nsan Hakları Derneği (?HD) Diyarbakır ?ubesi’ne başvurarak yardım talebinde bulundu. ?HD’li heyetle birlikte önceki gün Silopi’ye giden, aileler Cumhuriyet Başsavcılığı’na yaptıkları başvuruda, çocuklarının gömülü bulunduğu mezarların açılmasını istedi. Tutanaklara geçti
Savcılık, Silopi Kaymakamlığı’nda bulunan dosyayı isteyerek incelemelerde bulundu. Dosyaya göre, Orhan Cingöz ve Edip Aksoy’un kaçırıldıkları 7 Haziran 1995 tarihinden 21 gün sonra, Aygan’ın itiraflarında belirttiği, Cizre-Silopi karayolundan Habur Sınır Kapısı’na giderken, TPAO Tesisleri’nin karşısında, Bazemir Deresi kenarında pamuk işçileri tarafından çamura gömülmüş 2 cesedin bulunduğu ortaya çıktı. Aksoy ve Cingöz’ün kaçırıldıkları tarihten 21 gün sonra yani 28 Haziran 1995 günü yapılan bu inceleme esnasında çekilen ceset fotoğrafları da tutanakla beraber dosyaya konulurken, hakkında görevsizlik kararı verilen dosya, Silopi Kaymakamlığı’na gönderildi ve arşive konuldu. Bulunan cesetler ise teslim edildikleri dönemin Silopi Belediyesi görevlileri tarafından, Silopi Mezarlığı’nda 28 ve 29 numaralı mezarlara gömüldüler. Teşhis ettiler
Dosyanın incelenmesinin tamamlanması ardından, ?HD yetkilileri ile birlikte Silopi Savcılığı’na giden ailelere dosyadaki fotoğraflar gösterildi. Fotoğrafları inceleyen Rukiye Aksoy ve Ayşe Cingöz, yakınları Orhan Cingöz ve Edip Aksoy’u fotoğraflardan teşhis etti. Ardından Silopi Cumhuriyet Başsavcısı, 21 günlükken fotoğrafları çekilen cesetlerin teşhisi için gerekli DNA testi için örnek alınması amacıyla 14 Temmuz Perşembe günü Silopi Mezarlığı’nda bulunan mezarların açılması kararını verdi. Ailelerden ve açılacak mezarlardan alınacak örneklerin gönderileceği ?stanbul Adli Tıp Kurumu’ndan gelecek DNA sonuçlarıyla birlikte cenazelerin ailelere teslim edileceği bildirildi. Ne olmuştu? Tütüncülük yapan Edip Aksoy ve Orhan Cingöz’den, 7 Haziran 1995 tarihinde Diyarbakır’ın Dağkapı semtinde, “Karakola gitmemiz gerekiyor” diyen 2 kişi tarafından beyaz renkli Renault marka bir araca bindirilip götürüldükten sonra bir daha haber alınamadı. Aygan itiraflarında Cingöz ve Aksoy’un J?TEM tarafından kaçırılıp gömüldüğü yeri şöyle tarif etmişti: “Edip Aksoy ve Orhan Cingöz, infaz edildiler. Öldürüldükten sonra Cizre-Silopi karayolunda Habur Sınır Kapısı’na giderken, TPAO Tesisleri’nin karşısında, Cudi Dağı tarafındaki dere kenarına gömüldüler.”