chatlakalper
13.07.2005, 13:27
Hindistan 'ın en belirgin dinlerinden biri de Hinduizmdir. Hint
dinlerindeki gelişmeler sonucu hinduizm adını alan din, Brahmanların
hakimiyet sağladıkları dönemde ise Brahmanizm terimi ile ifade edilmiştir.
Günümüzde Hinduizm ve Brahmanizm terimlerinin bir biri yerine kullanıldığı
bilinmektedir. Yaygın bir anlayışa göre Hinduizm ve Brahmanizm
terimleriyle, en eski Vedalar döneminden günümüze ulaşmış bulunan
Hintlerin inanç, düşünüş, his ve hayat tarzları kastedilmektedir. Hint
yarımadasındaki halkın çoğunun dini inanç ve geleneklerini ifade ettiği
için Hinduizm terimini kullanmaktadır.Hindular ise dinlerini "Sanatana
Dharma" yani ezeli ve ebedi din veya baki din diye adlandırırlar. Bu dine
mensup kişilere de "sanatani" yani baki denir.
Tarihi kayıtlardan elde edilen bilgilere göre takriben M.Ö. 1500 yılları
civarında Doğu Avrupa 'dan gelen Ariler, Hindistan 'ı ele geçirirler. ?ki
farklı halkın bir biriyle karışması sonucu dini inanç ve geleneklerde bir
birine karışmıştır. Kökü yüzyıllar öncesine kadar uzanan bu karışım sonucu
Hinduizm ortaya çıkmıştır. Bu iki ırkın karışımından meydana gelen bu
gelişme beş devreye ayrılır.
-Vedalar dönemi
-Upanişalar dönemi
-Klasik dönem
-Ortağ 'daki ?lahiyat, felsefe gelişme dönemi
-Modern dönem
Hinduizm; yaklaşık dünya nüfusunun %12 ' sini oluşturur. Hinduizmin tespit
edilebilmiş belli bir kurucusu bilinmediği gibi kendine özgü bir inanç
sistemi ve kitabı da yoktur. Hinduizmin temelinde Brahma (Mutlak Varlık)
inancı yatmaktadır. Bu husustaki geniş bilgiyi Hinduizmin Kutsal Metinleri
olan Veda 'larla Brahmana 'larda bulmak mümkündür.
Hinduizm Ari ırkın üstünlüğü,kast sistemi,sınırsız bir vatan sevgisi ve
bağlılık duygusu kavramları üzerine kurulmuş toplumsal ve siyasi olguların
bir özel görüntüsüdür. Hinduizmin bir ilk lideri temel tebliği bildiren
bir ilk kurucusu olmadığı için bir anlamda kurucularının kalabalık
olduğunu söyleyebiliriz.
?nanç Sistemi
Hinduizm 'de Tanrı sayısı akıl almaz derecede çoktur. Tanrı Brahma 'nın
dünyayı meydana getirdiğine inanılır. Tanrı ?iva ve Vişnu Brahma 'dan
sonra gelir. Hinduizmde saygı gösterilen bazı varlıklar Kaylasa,Himalaya
Dağları,Ganj Yamuna Nehri ( Hindu geleneklerine göre kutsal Ganj Nehri
'nin bir kolu olan Yamuna 'yı arındırmak için Hindu rahipleri gümüş
maşrapalar içinde 850 litre süt dökmüşlerdir) vardır. Vedalar Dönemi 'nde
önemli sayılan pek çok Tanrı bugün unutulmuş gibidir; onlara nadiren dua
edilir. Bazı Hindu tanrıları ile yaptıkları işler ise şöyledir ;
-Güneş tanrısı Surya
-Ay tanrısı Soma
-Rüzgar tanrısı Vayu
-Su tanrısı Varun
-Yağmur tanrısı ?ndra
-Ateş tanrısı Agni
-Ölüler aleminin tanrısı Yama
Hinduizm 'in Tanrı anlayışı çeşitli mezhep ve ekollere göre değişik
şekilde algılanmıştır. Bir kısım Hindu 'lar monoteisttirler. Bir Hindu
doğumundan ölümüne kadar bütün hayatı boyunca belirli merasimleri yerine
getirmekle mükelleftirler. Nitekim adaklarının yerini bulması için
ziyaret, kalbin aydınlanması için, meditasyon şarttır. Vedalar Dönemi 'nde
ölenlerin cesetleri kısmen gömülür, kısmen yakılırken, günümüzde ise
Muktilerin(Hindu inancına göre reenkarnasyon döngüsünden kurtulmuş ermiş
kişi) dışında bütün cesetler yakılmaktadır. Dullarında yakıldığı Hindistan
'da bu uygulama genel bir kaide halini almıştır. Bununla beraber günümüzde
ara sıra da olsa dulların yakıldığına şahit olunmaktadır. ?nançlarına göre
bu dini merasimden sonra kadın gökyüzünde kocasıyla birleşmektedir.
Kutsal Metinleri
Hinduizm mukaddes kitaplarının tamamını içine alan metinler Veda 'lardır.
Sanskritçe yazılmış olan Veda 'lar 4 bölümden oluşur.
1 - Rigveda : Tanrıları tazim için yazılmış on kitaptan ibarettir. 1028
ilahiyi ihtiva eder. Veda 'ların en eskisi ve en önemlisidir. Dünya
dinleri içinde en eski belge özelliğini taşımaktadır.
2 - Samaveda : Kurban esnasında söylenen ilahileri ihtiva eder. Bir çeşit
melodiler Vedasıdır. Yüksek sesle okunur.
3 - Yajurveda : Bu da kurbanla ilgili formüllerden meydana gelmiştir. Bazı
kesimleri nesir, bazı kesimleri manzum olmak üzere iki bölümden
oluşmuştur. Bir özelliği de kurban esnasında mırıldanarak okunmasıdır.
4 - Atharvaveda : Kainat ve büyü ile ilgili dualardan ibaret olan
Atharvaveda 'yı Brahman 'lar hayatın belirli pozisyonlarında okumak
zorundadırlar.
Genellikle bütün Veda 'larda ilahi, niyaz, dua, hayat kaideleri, tılsım ve
büyü ile ilgili konular iç içedir. Veda 'ların tabiat üstü güçlerle temas
kurduğuna hakim kişilerin kalplerine doğduğuna da inanılır.
Genellikle Hinduizm 'in mukaddes metinleri sadece Veda 'lardan ibaret
değildir. Brahma, Upanişad ve Aranyaka 'lar da Vedaların tamamlayıcısı
niteliğindedirler. Upanişad 'lara göre kainat insan ruhlarının (Atman)
dünya ruhu ile (Brahman) birleşmesinden meydana gelmiştir. Ebedi saadet,
Atman- Brahman birleşmesiyle gerçekleşir. Upanişad 'lar Tanrı, kainat,
ruh, ölümden sonraki hayat vb. konuları işlemiştir. Bu sayılan kutsal
metinler dışında Muhabharata Destanı, 240.000 cümleden oluşmakta ve
dünyanın en uzun destanı olma niteliğini korumaktadır.
Hinduizmde Kast Sistemi
Hinduizmde halkın ayrıldığı sınıflardan her birine Kast denir. Bir bakıma
Kast aynı işle meşgul olan görev ve gelenekleriyle bir birine sımsıkı
bağlanan insanların meydana getirdiği birlik diye de tanımlanabilir. Kendi
isteği doğrultusunda Kast seçemez, belli bir Kast 'ta dünyaya gelir.
Bununla beraber sonradan Kast terk eden, Kast dışı sayılan gruplar da
vardır. Bunlara dokunulmazlar denir. Kast sistemi Hinduizm inançlarından
kaynaklanır. Belli başlı 4 Kast vardır:
1 - Brahmanlar (rahip ve alimler)
2 - Kşatriya (prensler ve askerler)
3 - Vaişya (tüccar, esnaf ve çiftçiler)
4 - ?udra (işçiler, sanatkarlar)
Bu Kast 'lar dışında, insanlığın en aşağı tabakası sayılan birde Parya
sınıfı vardır. Kast içinde en önemli yeri işgal eden Brahman 'ların
başlıca görevleri, kurban ayinlerini idare etmektir; kutsal metinleri
(Veda) korumak, dini ayinleri icra etmek irsî haklarıdır.
Meslekler Kast 'lara ayrıldığı gibi, evlenmeler de ancak aynı Kast içinde
cereyan edebilir. Yeme - içme, giyim - kuşam, nişan ve düğün merasimleri
de her Kast için belli özellikler taşır.
Karma
Bir sebep-sonuç kanunu olan karma,insanın geçmişte yaptığının gelecekte
ayrıca görüleceği esasına dayanır. ?nsan ektiğini biçer. Bugün ekilen
yarın alınacaktır. ?yiliklerin karşılığı iyilik,kötülüklerin karşılığı
kötülük olacaktır.
Karma, her kararın doğru ve yanlış sonuçlarını tespit eden bir kavramdır.
Karma 'da asıl olan mükafat beklemeden hareket etmektir. Böylece sonuç
bekleme arzusu frenlenmiş olur. Karma 'ya göre ölüm yokluk değil bir
halden diğerine geçiştir.
Reenkarnasyon
Ruhun bir bedenden ötekine geçtiği inancı nın adı olan reenkarnasyon,
karma doktrine bağlı olarak doğmuştur. Reenkarnasyon inancına göre,
bedenden ayrı olarak ruhun ölümden sonra devamlılığı, ruhun kendi derecesi
içinde yüksek veya alçak bir şekilde meydana gelmektedir. Buna göre insan
yaptıklarına uygun tarzda, insan, hayvan veya Tanrı olarak yeniden doğar.
Ölümden sonraki hayatta mutlu olmak, hayatta iken doğru hareket etmeğe
bağlıdır. Sonuç itibariyle herkes yaptığından sorumlu tutulacaktır.
Reenkarnasyon inancına göre kişinin ölümden korkmasına gerek yoktur. ?nsan
devamlı olarak tekrar doğuşlarla isteklerine kavuşur. Reenkarnasyon
inancına Yunan, Eski Mısır,bazı Hıristiyan Mezhepleri ve Tanrının Yolu
Topluluğu gibi dinlerde de rastlanmaktadır.
Hulul (Enkarnasyon-Avatar-)
Arapça bir kelime olan hulul Tanrı Vişnu 'nun insan şeklinde kendini
göstermesi anlamına gelir. Hinduizme göre Tanrı her döneminde çeşitli
şahsiyetlere bürünerek kendini göstermiş, kötülüğü yok ederek,insanların
ihtiyacı olan kanunları bildirmiştir. Böylece tanrısal mesajlar sonsuza
kadar devam edecektir.
?badet ve Ayinler
Hinduizmde ayin ve ibadetler 3 temele dayanır. Bunlar ;
Güzel ameller
Bilgi sahibi olmak
Tanrı ile beraber olmak
Bu gayelere ulaşmak için sırayla şu hususlar yerine getirilmelidir.
Ölenler için kurbanlar kesmek
Güneşe saygı göstermek
Doğumda ve ölümde ibadet etmek (düzenlemek)
Mukaddes metinleri devamlı okumak
Hakikat bilgisini elde etmeye çalışmak
Her an Tanrı 'nın varlığını düşünerek O 'na kullukta bulunmak
dinlerindeki gelişmeler sonucu hinduizm adını alan din, Brahmanların
hakimiyet sağladıkları dönemde ise Brahmanizm terimi ile ifade edilmiştir.
Günümüzde Hinduizm ve Brahmanizm terimlerinin bir biri yerine kullanıldığı
bilinmektedir. Yaygın bir anlayışa göre Hinduizm ve Brahmanizm
terimleriyle, en eski Vedalar döneminden günümüze ulaşmış bulunan
Hintlerin inanç, düşünüş, his ve hayat tarzları kastedilmektedir. Hint
yarımadasındaki halkın çoğunun dini inanç ve geleneklerini ifade ettiği
için Hinduizm terimini kullanmaktadır.Hindular ise dinlerini "Sanatana
Dharma" yani ezeli ve ebedi din veya baki din diye adlandırırlar. Bu dine
mensup kişilere de "sanatani" yani baki denir.
Tarihi kayıtlardan elde edilen bilgilere göre takriben M.Ö. 1500 yılları
civarında Doğu Avrupa 'dan gelen Ariler, Hindistan 'ı ele geçirirler. ?ki
farklı halkın bir biriyle karışması sonucu dini inanç ve geleneklerde bir
birine karışmıştır. Kökü yüzyıllar öncesine kadar uzanan bu karışım sonucu
Hinduizm ortaya çıkmıştır. Bu iki ırkın karışımından meydana gelen bu
gelişme beş devreye ayrılır.
-Vedalar dönemi
-Upanişalar dönemi
-Klasik dönem
-Ortağ 'daki ?lahiyat, felsefe gelişme dönemi
-Modern dönem
Hinduizm; yaklaşık dünya nüfusunun %12 ' sini oluşturur. Hinduizmin tespit
edilebilmiş belli bir kurucusu bilinmediği gibi kendine özgü bir inanç
sistemi ve kitabı da yoktur. Hinduizmin temelinde Brahma (Mutlak Varlık)
inancı yatmaktadır. Bu husustaki geniş bilgiyi Hinduizmin Kutsal Metinleri
olan Veda 'larla Brahmana 'larda bulmak mümkündür.
Hinduizm Ari ırkın üstünlüğü,kast sistemi,sınırsız bir vatan sevgisi ve
bağlılık duygusu kavramları üzerine kurulmuş toplumsal ve siyasi olguların
bir özel görüntüsüdür. Hinduizmin bir ilk lideri temel tebliği bildiren
bir ilk kurucusu olmadığı için bir anlamda kurucularının kalabalık
olduğunu söyleyebiliriz.
?nanç Sistemi
Hinduizm 'de Tanrı sayısı akıl almaz derecede çoktur. Tanrı Brahma 'nın
dünyayı meydana getirdiğine inanılır. Tanrı ?iva ve Vişnu Brahma 'dan
sonra gelir. Hinduizmde saygı gösterilen bazı varlıklar Kaylasa,Himalaya
Dağları,Ganj Yamuna Nehri ( Hindu geleneklerine göre kutsal Ganj Nehri
'nin bir kolu olan Yamuna 'yı arındırmak için Hindu rahipleri gümüş
maşrapalar içinde 850 litre süt dökmüşlerdir) vardır. Vedalar Dönemi 'nde
önemli sayılan pek çok Tanrı bugün unutulmuş gibidir; onlara nadiren dua
edilir. Bazı Hindu tanrıları ile yaptıkları işler ise şöyledir ;
-Güneş tanrısı Surya
-Ay tanrısı Soma
-Rüzgar tanrısı Vayu
-Su tanrısı Varun
-Yağmur tanrısı ?ndra
-Ateş tanrısı Agni
-Ölüler aleminin tanrısı Yama
Hinduizm 'in Tanrı anlayışı çeşitli mezhep ve ekollere göre değişik
şekilde algılanmıştır. Bir kısım Hindu 'lar monoteisttirler. Bir Hindu
doğumundan ölümüne kadar bütün hayatı boyunca belirli merasimleri yerine
getirmekle mükelleftirler. Nitekim adaklarının yerini bulması için
ziyaret, kalbin aydınlanması için, meditasyon şarttır. Vedalar Dönemi 'nde
ölenlerin cesetleri kısmen gömülür, kısmen yakılırken, günümüzde ise
Muktilerin(Hindu inancına göre reenkarnasyon döngüsünden kurtulmuş ermiş
kişi) dışında bütün cesetler yakılmaktadır. Dullarında yakıldığı Hindistan
'da bu uygulama genel bir kaide halini almıştır. Bununla beraber günümüzde
ara sıra da olsa dulların yakıldığına şahit olunmaktadır. ?nançlarına göre
bu dini merasimden sonra kadın gökyüzünde kocasıyla birleşmektedir.
Kutsal Metinleri
Hinduizm mukaddes kitaplarının tamamını içine alan metinler Veda 'lardır.
Sanskritçe yazılmış olan Veda 'lar 4 bölümden oluşur.
1 - Rigveda : Tanrıları tazim için yazılmış on kitaptan ibarettir. 1028
ilahiyi ihtiva eder. Veda 'ların en eskisi ve en önemlisidir. Dünya
dinleri içinde en eski belge özelliğini taşımaktadır.
2 - Samaveda : Kurban esnasında söylenen ilahileri ihtiva eder. Bir çeşit
melodiler Vedasıdır. Yüksek sesle okunur.
3 - Yajurveda : Bu da kurbanla ilgili formüllerden meydana gelmiştir. Bazı
kesimleri nesir, bazı kesimleri manzum olmak üzere iki bölümden
oluşmuştur. Bir özelliği de kurban esnasında mırıldanarak okunmasıdır.
4 - Atharvaveda : Kainat ve büyü ile ilgili dualardan ibaret olan
Atharvaveda 'yı Brahman 'lar hayatın belirli pozisyonlarında okumak
zorundadırlar.
Genellikle bütün Veda 'larda ilahi, niyaz, dua, hayat kaideleri, tılsım ve
büyü ile ilgili konular iç içedir. Veda 'ların tabiat üstü güçlerle temas
kurduğuna hakim kişilerin kalplerine doğduğuna da inanılır.
Genellikle Hinduizm 'in mukaddes metinleri sadece Veda 'lardan ibaret
değildir. Brahma, Upanişad ve Aranyaka 'lar da Vedaların tamamlayıcısı
niteliğindedirler. Upanişad 'lara göre kainat insan ruhlarının (Atman)
dünya ruhu ile (Brahman) birleşmesinden meydana gelmiştir. Ebedi saadet,
Atman- Brahman birleşmesiyle gerçekleşir. Upanişad 'lar Tanrı, kainat,
ruh, ölümden sonraki hayat vb. konuları işlemiştir. Bu sayılan kutsal
metinler dışında Muhabharata Destanı, 240.000 cümleden oluşmakta ve
dünyanın en uzun destanı olma niteliğini korumaktadır.
Hinduizmde Kast Sistemi
Hinduizmde halkın ayrıldığı sınıflardan her birine Kast denir. Bir bakıma
Kast aynı işle meşgul olan görev ve gelenekleriyle bir birine sımsıkı
bağlanan insanların meydana getirdiği birlik diye de tanımlanabilir. Kendi
isteği doğrultusunda Kast seçemez, belli bir Kast 'ta dünyaya gelir.
Bununla beraber sonradan Kast terk eden, Kast dışı sayılan gruplar da
vardır. Bunlara dokunulmazlar denir. Kast sistemi Hinduizm inançlarından
kaynaklanır. Belli başlı 4 Kast vardır:
1 - Brahmanlar (rahip ve alimler)
2 - Kşatriya (prensler ve askerler)
3 - Vaişya (tüccar, esnaf ve çiftçiler)
4 - ?udra (işçiler, sanatkarlar)
Bu Kast 'lar dışında, insanlığın en aşağı tabakası sayılan birde Parya
sınıfı vardır. Kast içinde en önemli yeri işgal eden Brahman 'ların
başlıca görevleri, kurban ayinlerini idare etmektir; kutsal metinleri
(Veda) korumak, dini ayinleri icra etmek irsî haklarıdır.
Meslekler Kast 'lara ayrıldığı gibi, evlenmeler de ancak aynı Kast içinde
cereyan edebilir. Yeme - içme, giyim - kuşam, nişan ve düğün merasimleri
de her Kast için belli özellikler taşır.
Karma
Bir sebep-sonuç kanunu olan karma,insanın geçmişte yaptığının gelecekte
ayrıca görüleceği esasına dayanır. ?nsan ektiğini biçer. Bugün ekilen
yarın alınacaktır. ?yiliklerin karşılığı iyilik,kötülüklerin karşılığı
kötülük olacaktır.
Karma, her kararın doğru ve yanlış sonuçlarını tespit eden bir kavramdır.
Karma 'da asıl olan mükafat beklemeden hareket etmektir. Böylece sonuç
bekleme arzusu frenlenmiş olur. Karma 'ya göre ölüm yokluk değil bir
halden diğerine geçiştir.
Reenkarnasyon
Ruhun bir bedenden ötekine geçtiği inancı nın adı olan reenkarnasyon,
karma doktrine bağlı olarak doğmuştur. Reenkarnasyon inancına göre,
bedenden ayrı olarak ruhun ölümden sonra devamlılığı, ruhun kendi derecesi
içinde yüksek veya alçak bir şekilde meydana gelmektedir. Buna göre insan
yaptıklarına uygun tarzda, insan, hayvan veya Tanrı olarak yeniden doğar.
Ölümden sonraki hayatta mutlu olmak, hayatta iken doğru hareket etmeğe
bağlıdır. Sonuç itibariyle herkes yaptığından sorumlu tutulacaktır.
Reenkarnasyon inancına göre kişinin ölümden korkmasına gerek yoktur. ?nsan
devamlı olarak tekrar doğuşlarla isteklerine kavuşur. Reenkarnasyon
inancına Yunan, Eski Mısır,bazı Hıristiyan Mezhepleri ve Tanrının Yolu
Topluluğu gibi dinlerde de rastlanmaktadır.
Hulul (Enkarnasyon-Avatar-)
Arapça bir kelime olan hulul Tanrı Vişnu 'nun insan şeklinde kendini
göstermesi anlamına gelir. Hinduizme göre Tanrı her döneminde çeşitli
şahsiyetlere bürünerek kendini göstermiş, kötülüğü yok ederek,insanların
ihtiyacı olan kanunları bildirmiştir. Böylece tanrısal mesajlar sonsuza
kadar devam edecektir.
?badet ve Ayinler
Hinduizmde ayin ve ibadetler 3 temele dayanır. Bunlar ;
Güzel ameller
Bilgi sahibi olmak
Tanrı ile beraber olmak
Bu gayelere ulaşmak için sırayla şu hususlar yerine getirilmelidir.
Ölenler için kurbanlar kesmek
Güneşe saygı göstermek
Doğumda ve ölümde ibadet etmek (düzenlemek)
Mukaddes metinleri devamlı okumak
Hakikat bilgisini elde etmeye çalışmak
Her an Tanrı 'nın varlığını düşünerek O 'na kullukta bulunmak