Bugünkü Tunceli ili Ovacık ilçesine bağlı Koyungölü Köyü civarında yaşayan bir ağa ve ağanın koyunları gütmek için yanına aldığı Munzur isminde bir çoban varmış.

Munzur'un ağası Hac zamanı hacca gitmiş. Ağa hacda iken Munzur bir gün ağanın hanımının yanına gelir ve,

- Hatun, ağamın canı sıcak helva ister. Helvayı yaparsan ben kendisine götürürüm der.

Ağanın hanımı önce şaşırır,sonra herhalde zavallı çobanın canı sıcak helva istiyor, doğrudan söylemeye dili varmıyor, utanıyordur. Ağasını da bahane ediyor.Kendisine bir helva yapayım da yesin der. Helvayı pişirir bir bohçanın içine bağlar ve Munzur'a:

-Al evladım götür der.

O sırada ağa hacda namaz kılmaktadır. Namaz sırasında sağa selam verirken bir de bakar ki sağ yanında elinde bir bohça ile Munzur dikilmiş duruyor. Namazını bitirip Munzur'a:

-Hoş geldin evladım, burada ne arıyorsun nedir o elindeki? der.

Munzur da:

-Ağam canın sıcak helva istemişti onu sana getirdim der.

Elindeki bohçayı ağasına uzatır.Ağası bohçayı açar ve bakar ki içinde sıcacık helva paketlenmiş duruyor.
Hayretler içinde Munzur'a bir şeyler söylemek için başını çevirdiğinde bir de bakar ki Munzur yanında yok. Hac vazifesini tamamlayıp köyüne döndüğünde komşuları herkes elinde bir hediye ile hacıyı karşılamaya giderler.
Munzur da, götürecek başka hediyesi olmadığından, bir çanağın içerisine koyunlarından bir miktar süt sağar ve bununla ağasını karşılamaya gider.
Ağa Munzur'u görünce yanındakilere: Asıl hacı Munzur'dur. Öpülecek el varsa Munzur'un elidir. Önce ben öpeceğim der ve Munzur'a koşar. Munzur bu konuşmaları duyduğunda: Aman ağam Allah aşkına. Böyle bir şey olmaz. Ben yıllarca senin ekmeğinle, aşınla büyüdüm. Sen nasıl benim elimi öpersin. Ben sana elimi öptürmem, der ve kaçmaya başlar.

Munzur önde, ağa ve yanındakiler arkasında bir kovalamaca başlar.

Şimdiki Munzur ırmağının ilk yere geldikleri zaman Munzur'un elindeki süt dolu çanak dökülür ve sütün döküldüğü yerde, süt gibi bembeyaz su fışkırır. Bundan sonra Munzur kırk adım daha atar.Attığı her adımda bir kaynak fışkırır. Ve fışkıran bu sulardan bir ırmak meydana gelir.Munzur'un arkasından koşanlar bu ırmaktan öteye geçmezler. Munzur'da bu dağlarda kaybolur gider.

Yöre halkının efsaneleştirdiği Munzur ile, Tanrının varlıklı ve sözü geçen kişiler yanında bir çobanın da keramet sahibi olabileceğini,çoban olsa bile Tanrının sevgisine mazhar olabilecek temiz yürekli, imanlı insan olabileceği belirtilmekte, Munzur'u bu inançla efsaneleştirmektedirler.

Öncelikle paylaşım için sagolasın kardeş..

Paylaşımın için teşekkür ederim. İyi niyetli bir şekilde bildiğini paylaşmak istemişsin. Bunda kuşku duymak istemiyorum. Buna da bir diyeceğim yok.
Fakat anlattığın bu hikaye munzur gerçekliğine ters düşen bir yanlış bilgilendirmedir. Yani doğru bir tarafı yok. Baba Munzur bir alevidir. Hac ve namazla hiç alakası olmamıştır. Hatta munzurun dersim'de ziyareti vardır. Tüm aleviler o bölgede gider adak adar, dilek tutarlar.
Merak ettiğim bir şey var, bilginin kaynağını bizimle paylaşırmısın? Çünkü bu kaynak newroz'u nevruzlaştıran, 1 mayıs'ı bahar bayramı yaptıran mantığa benziyor.

Paylaşımın için teşekkür ederim. İyi niyetli bir şekilde bildiğini paylaşmak istemişsin. Bunda kuşku duymak istemiyorum. Buna da bir diyeceğim yok.
Fakat anlattığın bu hikaye munzur gerçekliğine ters düşen bir yanlış bilgilendirmedir. Yani doğru bir tarafı yok. Baba Munzur bir alevidir. Hac ve namazla hiç alakası olmamıştır. Hatta munzurun dersim'de ziyareti vardır. Tüm aleviler o bölgede gider adak adar, dilek tutarlar.
Merak ettiğim bir şey var, bilginin kaynağını bizimle paylaşırmısın? Çünkü bu kaynak newroz'u nevruzlaştıran, 1 mayıs'ı bahar bayramı yaptıran mantığa benziyor.Uyarın için saol....Ama ben bu yazıda munzur namaz kılıyor diye bir yazı yada bir acıklama yapmadım .. Eğer varsa elinde munzurun gercek hikayesi bizimle paylaşınsan sevinirim...

Munzur İbrahim Peygamberin çobanıdır, şimdiki Munzur Gözeleri’nin bulunduğu yerde koyun sürüsü otlatmaktadır. İki tane kurt çıktı Munzur’un yanına geldi, Munzur ile konuşmaya başladılar, dediler ki:
-Bize bir koyun ver.
Munzur:
-Bu sürü bana emanettir, sahibinin rızalığı olmadan veremem.
Dedi.
Kurt dedi ki:
-Git sahibinden izin al gel.
Munzur:
-Ben gidip gelene kadar siz sürüye saldırırsınız.
Kurtlar üç büyük günah üzerine yemin ettiler, dediler ki:
-1-Evde kalmış genç kızın günahı için
2-Sacın üzerinde lokma vermeyen kadının günahı için
3-Eski süpürge ile yeni süpürgeyi biri birine karıştırıp kullananın günahı için
sana söz veriyoruz ki biz sürüye karışmayacağız.
Munzur; bu yeminlerdin sonra İbrahim Peygamberden izin almak için oradan ayrıldı. Yolda giderken endişe ile durakladı, kendi kendine söylendi “Nasıl olurda ben kurtlara güvendim, sürüyü onlara teslim ettim, ey vah onlar şimdi sürüye saldırırlar” dedi ve yürümeye devam etti. İbrahim Peygamber Munzur’u görünce şaşkınlıkla sordu:
-Munzur, sürüyü nerede bıraktın?
Munzur cevap verdi:
-İki tane kurt geldi, benden bir koyun istediler, bende “koyunlar benim değil, bana emanetdir, sahibinin rızalığı olmadan veremem” dedim. Onlarda “o halde git sahibinin rızalığını alda gel” dediler, onun için geldim.
İbrahim peygamber Munzur’a sordu:
-Peki sen onların sözüne güveniyor musun, insan kurda koyun teslim eder mi?
Munzur kurtların üstüne yemin ettiği üç büyük günahı İbrahim Peygambere anlatınca, İbrahim çobanı Munzur’a dedi ki:
-O halde git kendilerine söyle, hangi koyunu beğeniyorlarsa kendileri bir tanesini seçip götürüp yesinler.
Munzur tekrar geri dönüp sürünün yanına vardı ki ne görsün, sürünün yarısı gölgede ağıla girmiş, yarısı yere çömelmiş geviş getiriyor. Kurtlardan biri bir tarafta biri beri tarafta sürünün etrafında nöbet tutuyor. Kurtlar Munzur’u görünce sordular:
-Sürünün sahibi razılık gösterdi mi?
Munzur kurtlara cevaben dedi ki:
-Sahibi diyor ki ”kendileri sürünün içinden bir koyun beğenip alsınlar” dedi.
Kurtlar sürünün içinde gezerek bir koyunu seçtiler. Bu koyunda Munzur’un sahip olduğu bir tek koyun idi. Munzur’un koyunu yedi yıldan beri kısır idi, ilk defa bu yıl iki canlıydı. Kurtlar koyunu alıp sürüden biraz uzaklaşınca, kuyutu bir yerde koyunu kuzlattılar. İki tane erkek kuzu doğurtup aldılar, koyunu saldılar koyun meleyerek sürüye geri döndü. Munzur koyunun yanına vardı, karnını kontrol etti ki koyun kuzlatılmış. Tamda o zaman İbrahim peygamber sürüye doğru geliyordu. Ama gözlerine inanamadı, koyunların yarısı beyaz renge yarısı da siyah renge bürünmüştü, bu bir mucizeydi. İbrahim Peygamber Munzur’a hayranlıkla bakarak sordu:
-Oğul bu keramet sana nereden geldi?
Munzur kendisine doğru gelen İbrahim Peygambere yakalanmamak için koşmaya başladı. Munzur’un ayak topuklarının bastığı her noktadan süt gibi bembeyaz su fışkırmaya başlayarak ikisinin arasını her adımda kesti, Munzur kendisinin kırkıncı adımında kayanın tam ortasında fışkıran gözede sır oldu.
Rivayet Olunur ki kurtların götürdüğü koçlardan biri İbrahim Peygamberin oğlu İsmail yerine kurban olarak yere inen koçtu. İkinci koç hala sağdır. Ne zaman ki dünyada insanoğlunun başına en büyük felaket geldi, işte o zaman kurban olacak.

Kaynak:Rehber, Koç
Anlatan:Rehber Koç’un kızı Zerif Ana.
Derleyen:Cemal TAŞ

not:"http://dersim.com.tr/trIcerikDetay.asp?ID=69"den alınmıştır...

munzur adlı dostun ilettiği efsaneyi de duymuşluğum vardır.. Bir de bunu paylaşalım istedim....

dostlukla...

lethe:)

teşekkürler can güzel paylaşım bunu su tv de dinlemiştim

Allah da verdi vereceğini. Hacca gitmek kaçınılmaz oldu artık. Evi barkı, malı mülkü, çoluk çocuğu sana emanet edip gideceğim. Sana güvenim tam, gözümü arkada bırakma, hızmetinde kusur etme. Beni mahçup etme, diyerek hanımına gidip helallık dilemiş…

Hatun ayrılık bir çeşit ölüm, gidip dönmemek de var. Hakkını helal et. Munzur´un kadir kıymetini bilesiniz, üzmeyesiniz, herkesten hellalık diliyerek Allaha emanet olun deyip yola düşmüş…

Bu asimile etmek için efsanenin değiştirilmiş halidir, ama kimse nedense sorgulamıyor...
Dersimli hacca gitmez arkadaşlar.
bu efsanenin aslı başka türlü ama anlatmaya gerek yok isteyen belasınıda buluyo asimilasyonuda buluyo. arayan bulur. :sarkazm :sarkazm

sevgili hena;
Türküler ve Ozanlarimiz bölümünde bu konu islenmisti.
Ayrica ben efsanenin bu bicimine inanmiyorum.
Iyi niyetini anliyorum ama yanlis bilgilenmissin bu konuda.
Ne Munzur ne de Munzurun agasi hicbir zaman hacca gitmedi,gitmeyecektir.
dostlukla...

henacım senin paylaşma isteğini alıyorum ama bu olayda ağa hacca değil bir ticaret kervanıyla tiflise gitmiştir. ama yinede teşekkürler

benimde bildiğim efsanede munzur kardeşinkine benziyor ama fark ışu benim bildiğimde ağa mallarının bolluğu nedeni ile tiflise satmaya gider satar ve iyi para kazanır ve şükretmek için bir türbeye gider orda dua ederken canı helva ister ve munzur getirir devamıda aynı

benim okuduğumda ağa savaşta iken (şah ismailin yanında savaşırken demiş yazar) cani helva çekmiş ve munzura ayan olup helva götürmüş..sonrası aynı

Namaz ve Hac kelimeleri bir dersimliye çok uzak kelimelerdir. SU TV'de Muzur Bava efsanesini anlatan bir belgesel vardı lethe arkadaşın anlattığı tarzdaydı... Ama konuyu açan arkadaşın anlattığı şekliyle çoğu yerde geçiyor neden bu ilk hikayeyi yazmışlar kafa karıştırmak için sanırm

Akp Munzur Vadisi ne yapmak istediği baraj ile bu efsaneyi hiçe sayıyor ama buna izin vermeyeceğiz...


Munzur bizimdir,,Düzgın Baba bizimdir .... ellerinizi çekin munzurum dan...

saygılar

kardeş tamamen benim bildiğimle aynı paylaşım için saol

Bu asimile etmek için efsanenin değiştirilmiş halidir, ama kimse nedense sorgulamıyor...
Dersimli hacca gitmez arkadaşlar.
bu efsanenin aslı başka türlü ama anlatmaya gerek yok isteyen belasınıda buluyo asimilasyonuda buluyo. arayan bulur. :sarkazm :sarkazmsen ne saçmalıyorsun kimsenin asimilasyon falan yaptığı yok madem doğruyu biliyorsun ozaman doğrusunu yazda bizde öğrenelim o dediğini (bela )adını anan bulur yanlızca bizim aradığımız andığımız bu değil.

madem doğruyu biliyorsun ozaman doğrusunu yazda bizde öğrenelim
bu konu da Nuri Can in yazdigi bir efsane ve yine Rehber Kocun kaynak olarak gösterildigi bir efsane var.

paylaşimlariniza teşekuler canlar.

Buradan yararlanabilirsiniz.

http://www.aleviforum.com/tuerkuelerimiz-ve-ozanlar/3021-munzur-efsanesi.html?highlight=munzur+efsanesi

Çok güzel bir paylaşımdı Hena ellerine saglık.Yanlız ben bu hikayenin Hacı Bektaş'a ait oldugunu biliyodum,bana öyle anlatmışlardı çünkü.Hatta ''asıl hacı munzurdur''diyor ya ağa,bana anlatılanda ise ''asıl hacı Bektaştır'' denilmişti ve Hacı Bektaş-i Veli'yede ''hacı'' ismi ordan kalmış.diger yaşananlar aynı farklı olan kişi sadece.Ama gerçekten paylaşımın güzeldi saol.

Gerçi arkadaşların her biri ayrı telden çalmış yukarda, ama onlara benim söylediğim bu konu hakkında araştırma yapmalarını öneririm. Hacı Bektaş Veli hacca gitmemişmidir arkadaşlar?Hacı ismi nerden gelmiştir?ben yanlış biliyosam aydınlatanlara şimdiden teşekür ederim.Saygılar...

Gerçi arkadaşların her biri ayrı telden çalmış yukarda, ama onlara benim söylediğim bu konu hakkında araştırma yapmalarını öneririm.

sevgili arkadasim;
görüyorum ki sizde ayri telden calmissiniz.:)
Arkadasimiz hena "Munzur Efsanesi"ni kendi bildigi sekilde buraya aktarmis.Arkadaslar da yorumlarini eklemisler.Haci Bektas Veli ile iliskilendiriyorsunuz ve bizi ayri telden calmakla itham ediyorsunuz.
Bozlak havasi girmissiniz yani bu konuya...Munzur oldu Haci B.Veli:hopala

Ben ve bazi arkadaslarimiz Munzurun haci olamayacagini ,link vererek baska sekilde Munzurun Efsanesinin yazili oldugunun bilgisini verdik.Konuyu Haci Bektas Veliye dayandirmanizi hayretle okuyorum.
Ben inaniyorum ki onun yasadigi dönemde Dersimliler (Tunceli) H.B. Velinin yasadigindan bile bihaberdirler.
Kendi yasadigi olaylardan yola cikarak dilden dile dolasan efsaneler,masallar,türküler,agitlar,bilmeceler vb.ini bugüne kadar ulastirmistirlar.Yazili bir edebiyatin olmayisi,insanlarin her yeni anlatimda kendinden birseyler eklemesi zamanla bu yapitlarda degisiklige yol acabiliyor.
Dersimde yasayan insanlarin hemen hepsi Alevidir.Camiye gitmezler.Namaz kilmazlar.Ramazan orucu tutmazlar.Hacca gitmezler.

Dersimden Erzincana,Elaziga zor giden,yolculuklari günler süren,kendi evini zor gecindiren bu insanlar kalkipta hacca mi gidecek?
Güldürmeyin Allahaskina...
O dönemi göz önüne alip biraz incelemenizi ve gercekci tahliller yapmanizi isterdim.

Yoksa Munzur Haci olur.
Bava Duzgin " isleri Düzgün oldugu icin Düzgün" olur.:p

Evet senide anlıyorum sevgili Metink can.Ama görüldügü üzere sizin yapmış oldugunuz açıklamalarda,''tarihte kimse hacca gitmemiştir'' kokusu var.Benim bu ayrı telden çalma yorumum burdan kaynaklanıyo.Konuyu Hacı Bektasa dayndırmamı hayretle okumanıza bende hayret ettim dogrusu,dogal olarak bende kendi bildigimi söylüyorum yani.Bunda bu kadar şaşılacak ne var anlamış değilim açıkcası.

Dersimliler Hacı Bektasi Veli'nin yaşadıgından bile bihaberdir diyosunuz.Bu kapsamlı bi konu tartışılır yani.

''Dersimden Erzincana,Elaziga zor giden,yolculuklari günler süren,kendi evini zor gecindiren bu insanlar kalkipta hacca mi gidecek?
Güldürmeyin Allahaskina...''
Yani bu yazdıgınızı neden gerek gördünüz ben onu anlayamadım şimdi.Benim dersimlilerin hacca gidip gitmemeleri konusun da bi söylentim olmadı zaten.Ben bu hikayeyi biliyorum ama olayı yaşayan Munzur deil (anlattıklarına göre),Hacı Bektasi Veli'dir dedim.Acaba yanlış bi şeymi söylemişim....:S
Saygılar

dogal olarak bende kendi bildigimi söylüyorum yani.Bunda bu kadar şaşılacak ne var anlamış değilim açıkcası.

Ben bu hikayeyi biliyorum ama olayı yaşayan Munzur deil (anlattıklarına göre),Hacı Bektasi Veli'dir dedim.Acaba yanlış bi şeymi söylemişim...

sn candost;
herkes kendi bildigini elbette anlatmalidir.Anlatacak ki ögrenelim.Eksikliklerimizi giderelim.Bilgi ancak paylasilirsa deger kazanir...

Ayrilik noktamiz su:Konu Tunceli Ovacik ilcesi Koyungölü denilen yerde geciyor.
Munzir(Munzur) adindaki bir cobanin basindan gecen olaylar bir Efsane olarak dilden dile dolasip günümüze ulasiyor.Dersim (Tunceli) de hangi eve gitseniz ve sorsaniz size Munzur Efsanesi hakkinda az cok bilgi verilir.

Bu efsanenin benzeri Haci Bektas Veli üzerinden anlatilmis olabilir.Buna itirazim yok.Ama sizin "arkadaslar herbiri ayri telden caliyor", "bu olayi biliyorum ama olayi yasayan Munzur degil H.Bektas-i Velidir" sözünüz sanki de böyle bir sey yasanmamis,olmamis ve H.Bektas-i Veliye ait bir olayi Munzur Efsanesi olarak degistirilip anlatiliyormus gibi bir izlenim edindim.

"ayri tellerden calmak" demek konuyla ilgisiz,alakasiz seyler üzerine konusmak anlamina gelir.Fakat ben bu düsüncenizi tasimiyorum.

Haci olma meselesine gelince;ben H.Bektas-i Velinin haciligini degil Munzurun agasinin haciligini tartistim.Munzur;Tunceli (Dersim) de yasayan bir cobandir.Agasi da Dersimlidir.Dersimliler hac,namaz ve Ramazan Orucu gibi Sünnilerin yaptigi sekilde ibadet etmezler.Ben Dersim Alevilerinde böyle ibadetler görmedigim icin Hac olayi olmamistir diyorum.

Siz de bu konuda, Haci Bektas-i Veli ile ilgili bildiklerinizi;varsa efsanesi,hikayesi,öyküsüyle anlatir ve bizimle paylasirsaniz sevinirim.

dostlukla...

Sevgili dost Metinks;Haklı olabilirsiniz.Hacı Bektaşı Veliye ait birolayı Munzur efsanesi olarak değiştirilmiş olarak algılayabilirsin,fakat ben başında da dedim sadece bana anlatılanlar dogrultusunda konuştum.Bu konuda kesin bi bilgim yok.Onun için olayı kesinlikle Hacı Bektaş yaşamıştır demiyorum,öyle anlatıldı sadece.

Hacı olayınıda,ben genel olarak alevi toplumunu göze almıştım bunada Hacı Bektası Veli'yi örnek verdim.Dersimde oldugu gibi bizde hacca gitmek ramazan ayında oruç tutmayız v.s. Hac olayıda genel olarak yoktur alevilikte ama gidenlerde var yani bunu anlatmak istedim ben.

Hacı Bektaşı Veli ile ilgili bikaç şey biliyorum sevgili can.Fakat hepsi büyüklerimden çocuklugumda dinlediğim olaylar.Tabiki seve seve paylaşırım fakat bilgileri elimden geldigince pekiştirmeye çalışacam,pekde zamanım olmuyo ama canlarla içiçe olmak büyük bi güzellik ya.Kısmet diyorum artık can....
Sevgiler...

Bu asimile etmek için efsanenin değiştirilmiş halidir, ama kimse nedense sorgulamıyor...
Dersimli hacca gitmez arkadaşlar.
bu efsanenin aslı başka türlü ama anlatmaya gerek yok isteyen belasınıda buluyo asimilasyonuda buluyo. arayan bulur. :sarkazm :sarkazm

bra oli sizinle ayni gorusdegiz, hemde genel anlamda:biggrin:

bende uzerine ekliyerek "munzur" ermenice bir isimdir birde munzuru alip munzur baba yapip turklesdirmek, nedense butun dersim inanisi ve efsanesi turklesdiriliyor. dersimi ilk basta kendi dili ile arasdirmaliyiz

bunun yaninda "duzgi" bile (duzgun baba) turklesdirilip hatta alevibektasilik yapisdiriliyor:sad:
oysa bektasilik hic bir zaman dersime girememistir, sadece caldiran savasindan sonra dersime siginan turkmenlerin arasina girip dersime tarikatciliga basliyinca kiza donem icinde dersimliler arasinda yok olmusdur

benim tek isdedigim dersim degerlerine dersim gozu ile bakin turk gozu ile degil

saygilarimla

Bava Duzgin " isleri Düzgün oldugu icin Düzgün" olur.:p

evet ne demesin bizimkiler o zamanlarda turkce bile bilmezlerken isi durumu iyimis diye duzgun baba olmus :thumbup: birden zazacayin arasina turkce karismis, helal olsun bunlara inananlar

birde dedikleri "Mahmud Hayrani'nin" ogludur:turned:

mahmut hayranin kimdrir?
"Mesut Paşa?nın oğlu olan Hayrani, Harran?dan Anadolu?ya göçmüş ve Konya?ya gelip yerleşmiştir. Bir süre Hazreti Mevlana?nın yanında kalmış, onun hizmetinde bulunmuş ve ondan feyz almıştır. S. Mahmud Hayrani, daha sonra, Akşehir?e giderek inzivaya çekilmek istemişse de kapıldığı ilahi aşkın tesiriyle cezbeye tutularak dağlara düşmüş, bir süre dolaştıktan sonra, meczup bir halde Akşehir?e dönmüştür."

sizce bizim "duzgi" ile bu sahiz arasinda bir baglanti olabilirmi allah askina:mad:

valla ben ovacıklıyım henanın anlattığı gibi anlattı bize dedelerimiz... hem ayağının bastığı yerler değil elindeki süt tasının döküldüğü tam 40 gözeden sular akmaya başlar bembeyaz aynı sütü andırır ve en son gözde sır olur gider... ovacıkta böyle anlatılır henanın anlattığı gibi...

valla ben ovacıklıyım henanın anlattığı gibi anlattı bize dedelerimiz... hem ayağının bastığı yerler değil elindeki süt tasının döküldüğü tam 40 gözeden sular akmaya başlar bembeyaz aynı sütü andırır ve en son gözde sır olur gider... ovacıkta böyle anlatılır henanın anlattığı gibi...

Evet gozelerdede oyle yazabilir, 3 hafta once ordaydim o yazilan tabelaya gordum, bir kaya deymis tabelayi devirmis:biggrin:

eger ovacikliysan mantiginla anlamaya calismalisiniz?

ornegin ovacigin alti metrelerce yuksekliginde kum ve sahil tasi, bunun anlamida ovacik binlerce yil once bir gol:wink: zamanla daglara asarak gunumuzdeki munzur vadisi olusmus:wink: yani yuzlerce senelik birsey degil binlerce senelik bir olay:biggrin:

peki binlerce sene once insanlar yasiyor desek, o zaman o tarihde hac varmiydi? muslumanlik varmiydi? alevilik varmiydi?

Ben size soyluyem bra, dersimin eski inanci olan zerdusluk suya topraga havaya ve atese onem verirlerdi, dikkat edersen butun cesmelerin ve suyun oldugu yer dersimde ziyaret.

kemere duzgi dagin tepesinde, nedeni zerduslukta yuksek olan yer yani hava ile karanin birlesdigi nokta allaha daha yakin oldugu icin orda ibadetlerini ederlerdi.

ayreten dersimde hayvanlara cok onem verilirdi, bunuda munzur milli parkinda yasiyan hayvanlmardan anliya biliriz


malesef efsanelerimizde bile gozleri var

saygilar

"Ceme Munziri,
Xane Xiziri,
Qalxane wayiri..."

Munzir Bava (Munzur Baba) efsanesini duymayan yok gibidir.Özellikle internet sitelerinde birbirinden kopyalanarak yazilan yalan-yanlis bilgileri gördükce insan sasiriyor.Bunu yapanlarin cogu da Dersimli dostlarimizdir.Hic bir arastirma zahmetine bile girmemisler,sorgulamamislardir.Dersimi,Munziri tanitayim derken onlara ne kadar zararli isler yaptiklarinin farkinda olmamislar,dolayli olarak asimilasyonun bir parcasidurumuna düsmüslerdir.Bugün Munzir Bavanin kaynaginin oldugu yere asilmis olan tabelada yazili olan da bu yalan-yanlisin nerelere dayandigini gösteriryor.
Munzir Bava Efsanesi bircok kisi ,web siteleri ve kurumun -(ki bunun icinde Dersimli olanlar cok ne yazik ki) - kisaca söyledir:
"Munzir adindaki biri aganin yaninda coban olarak calismaktadir.Agasi bir gün hacca gider.Munzir agasinin esinin yanina gider ve ona agasinin caninin helva istedigini söyler.
Kadin Munzirun helva istedigini ve agasini bahane ettigini düsünse de helvayi yapar ve Munzira verir.
Agasi bir süre sonra evine döner ve herkes onu karsilamya gider,elini öperler.
-"Asil eli öpülmesi gereken Munzirdur,bana helva getirdi" der.Bundan utanan Munzir elinde dolu olan süt dolu kazanla beraber kosmaya baslar ve kirk adim atar.Her attigi adimda süt dökülür ve su akan gözeler olusur."
Bunu yazanlarin icinde ne yazik ki Dersimli bir cok insanimiz da vardir.Sistemin asimilasyon cabalarina ister istemez alet olmaktan kurtulamamislardir.Cogu Dersim web sitelerine girdiginiz zaman yukaridaki sekilde anlatilan bicimini görürsünüz Munzir Baba efsanesini...

Gercekte böylemidir?

Munzirun agasi hacca gitmismidir?

Konuyu bu acidan degerlendirelim...

Ezici bir cogunlugun (%95) Alevi inancina sahip olan bir bölge de birisinin Hacca gitmesi abesle istigaldir.Hele yerlesik düzende olan bir aganin.Islamin Anadoluya dolayisiyla Dersime gelis tarihi yaklasik 11-12. YY dir.1500 lerde Safeviler ve Sah Ismail ile olan iliskiler de bilinmektedir.Yine Pir Sultan veya soyundan insanlara ait oldugu söylenen Pülümür/Hacili köyünde bulunan ziyaret ve Dede Ocagi yine buna verilecek örnekler arasindadir.
Yavuz`un Sivas`ta ve Bati Dersim`de 40000 -ki bunun 70000 oldugunu söyleyenler de var- Aleviyi katlettigini ve Osmanlinin bu konudaki genel politikasini,seyhül-islamlara hazirlattirilmis karalayici fetvalari göz önüne alirsak Dersimde yasayan insanlarin inanclari konusunda öküz altinda buzagi aramaya gerek kalmayacaktir.
Islam ve Aleviligin Anadoluya gelisi öncesi Paganizim (Cok Tanricilik),Panteizm(Doga Tanriciligi),Zerdüslük ile olan iliskileri de unutulmamalidir.

Hac ile hicbir iliskileri günümüzde dahi bulunmayan bu insanlarin bir agasinin Hacca gidiyor olmasi garip degilmidir?
Hem cok garip hem de cok üzücüdür.Daha da garip ve trajedik olani;sistemin bilincli olarak kültürümüzü carpittigi,asimile ettigi bir zamanda bilmeden de olsa; baskalarinin ekmegine yag süren ve politikalarina alet olan kendi insanimizdir.Oysa ki; ne Munzirin agasi Hacca gitmistir ne de Dersim insani...


Bir baska versiyonunda efsane Hz.Ibrahime dayandirilmaktadir .
Rehber Kocun kizi Zarifenin anlatimi ile Munzir Bava Efsanesi söyledir:
?Munzir Hz.Ibrahimin cobanidir.Bugün gözelerin oldugu yerde sürüsünü otarir ve karsisina iki kurt cikar.Munzurdan koyun isterler ve o da veremiyecegini,koyunlarin sahibinin rizasini almasi gerektigini söyler.
Kurt gidip sahibinden izin almasini ister.Munzir ise ben gidip gelinceye kadar siz sürüye saldirirsiniz der.Kurtlar saldirmayacaklarina yemin ederler.Munzir Hz.Ibrahime giderken oda kendisine "Madem ki yemin etmisler,git söyle hangisini begeniyorlarsa onu alsinlar" der.Kurtlar sürünün icerisinden bir koyun begenirler oda Munzirun kendisine ait tek koyunudur.Yedi senedir kisir olan koyun iki yavruya gebedir.Koyunu alirlar ve uzaklasirlar.Orada koyunu kuzulatirlar ve yavrularini alarak koyunu serbest birakirlar.Koyun sürüsüne karisir tekrar.Bu sirada karsidan gelen Hz.Ibrahim sürüdeki koyunlarin yarisinin siyah yarisinin beyaz renge büründügünü görür,gözlerine inanamaz.Munzira dogru kosarak "Ogul,bu keramet sana nasil geldi" der.Munzir yakalanmamak icin kacar ve her attigi adimda cikan ak süt gibi su ikisinin arasini böler.Kirkinci adiminda bastigi yerdeki suyun icinde kaybolur,gider.Inanisa göre Hz.Ibrahime oglu Ismaile karsilik gökten inen koc kurtlarin alip gittigi iki tanedir biridir.Ikinci koc ise inanligin basina gelecek en büyük felakette inecektir...?

Hz.Ibrahim ve Dersim?
Hz.Ibrahimin Dersim de yasamis olduguna dair herhangi bir bilgi ve belge varmidir?


Bir baska versiyonda ise;
?Sah Ismail savasta Munzirun agasindan yardim ister.Munzirun agasi adamlarini yanina alir ve Sah Ismaile destek olmaya gider.Cani helva ceker ve bu Munzira ayan olur.?
Gerisi yine ayni sekilde devam ediyor.


Ilk yazili versiyonu Ingiliz L.Molyeux Seel tarafindan Ingiltere de yazildigi görülmektedir. 1911 de Dersime yaptigi gezide de Munzir Bava ile ilgili düsüncelerini 1914 yilinda yayinladigini görüyoruz.Ona göre;
Munzir Bava Topuzan asiretinin resisi olan Seyh Hasanin ogludur.Kisin karla kapli daglarda koyunlarini götürüp karinlari tok bir sekilde geri getirmesi babasinin sasirmasina ve onu gizlice izlemesine neden olur.Munzir karla kapli agaclara vurdukca yere yapraklar düsmekte ve hayvanlar bunlari yiyerek beslenmekte,karinlarini doyurmaktadir.Babasinin gizlice kendisini izledigini gören Munzir kizar ve ortadan kaybolur.Bir süre sonra Büyükköyde Ali Haydar Aganin yaninda cobanlik yapmaya baslar.Agasi Kerbelada iken Munzir kendisine helva götürür.Köye dönen Aganin bunu anlatmasi ve Munzirin kerametinin ögrenilmesinden ötürü kendisine gelip elini öpmek isteyen kalabaliktan kacar ve sir olur.
Bu konu basta Dersimli olmak üzere arastirmacilarin incelemesine ve aydinlatilmasina muhtactir.
Kültür erozyonuna ,asimilasyona karsi insanlarimizi uyarmak görevimiz olmalidir.Lütfen degerlerimize sahip cikalim ve onlara hak ettigi önemi verelim.Munzir Bava da bizden bunu bekliyor.
Gec olmadan...

Metin KAHRAMAN
Haziran 2006

valla metin abi güzel yazmış hz.ibrahim dersimdemi yaşamış? hac? alevi insan hacca gitmezmi? peki kerbela olabilrmi?

hani alevi olduğumuzdan dolayı kerbela daha sıcak gelio bizlere ? Ama ovacıktaki yaşlılar neden hac dio ? bu yaz 1 temmuzda ovacıka gidecem bütün yaşlılara soracam özellikle frik dedenin oğluna ve kedekteki zeynel dedeye soracam bakalım ne cevap alacam ?

meymane valla ben babmdan dinlemiştim ilk babamın zamanında gözelerde tabela ve çevre düzenlemesi yokmuş bilmiom artık neyse temmuza kadar sabretcem artık ?

valla metin abi güzel yazmış hz.ibrahim dersimdemi yaşamış? hac? alevi insan hacca gitmezmi? peki kerbela olabilrmi?

hani alevi olduğumuzdan dolayı kerbela daha sıcak gelio bizlere ? Ama ovacıktaki yaşlılar neden hac dio ? bu yaz 1 temmuzda ovacıka gidecem bütün yaşlılara soracam özellikle frik dedenin oğluna ve kedekteki zeynel dedeye soracam bakalım ne cevap alacam ?

meymane valla ben babmdan dinlemiştim ilk babamın zamanında gözelerde tabela ve çevre düzenlemesi yokmuş bilmiom artık neyse temmuza kadar sabretcem artık ?

evet haklisin bizim tarihimiz sozlu tarihdir yaslilarimiz la saklidir, onlar dersimin son nefesidir sora bilecegin butun sorulari sor ve mantiginlan dusun.

onutmaki yazarlarda senin ve benim gibiler ya yabanci kitaplara dayanarak veya yaslilarimizin soylemleriyle yola cikmislardir.

ama bizim yabancilardan tek farkli yanimiz biz dedelerimizin dilini anliya biliyoruz ve inanki hersey zazaca ile saklidir ozelikle dersim inanisi ve kimligi

selamlar

canlar bizler munzur babanın saflığı temizliği ile yoğrulmuş hakka açılmış gönül kapısının büyüklüğü anlatılarak büyütüldük,rivayetin o şekilde veya diğer şekilde olması çokta önemli değildir önemli olan orada verilmek isteneni alabilmektir.saygılarımla...

Ellerine saglık kardeşim... =)

teşekkürler arkadaşım.emeğine sağlık...

.

Bazı arkadaşları anlamak baya zor, "Pepuk Kuşu efsanesi"nde olduğu gibi, nasılki her yörede farklı bir biçimde anlatılıyorsa, Munzur efsanesini de herkes çevresinde duyduğu şekilde izah etmiş. Bunda ayıplanacak, yadırganacak ne var anlamıyorum.

Aslını bilenler aslını anlatsın biz de öğrenelim. Ben de "Munzur" un bir aşk efsanesi olduğunu duymuştum, hatta bir yazarımızın da aynı konuyu işlemiş olduğunu gördüm. Farklı bir "Munzur" da olabilir bu ya da farklı bir ismi "Munzur" da yapmış olabilirler ilgi çekmesi için.

Önemli olan halkımıza ait ve bize özgü, çevremizde duyduğumuz efsaneleri, masalları su yüzüne çıkarıp topluma mal etmek.

Tabi bütün bunların sorumlulukları da var ama anlatılmadan doğrular bulunmaz ve anlatmaktan, yazmaktan korkmamak gerekir.

saygıyla


.