12. Eylül 1980 Darbesi'nde Öldürülenler ve işkence görenler...

[RoJbiN_DiLaN]

1980'den 1984’e kadar Öldürülenler



İrfan Çelik 14 Eylül 1980 Davutpaşa Cezaevi
Ramazan Oğuz 20 Eylül 1980 Gazipaşa
Ali Çakmaklı 24 Eylül 1980 Adana
Şadan Gazeteci 26 Eylül 1980 İzmit Cezaevi
Zeynel Abidin Ceylan 26 Eylül 1980 Ankara
Hüseyin Karakaş 27 Eylül 1980 İskenderun
Ali inan 28 Eylül 1980 İstanbul
Abdurrahman Aktimur Ekim 1980 Mazıdağ Jandarma Karakolu
Ömer Aktaş 1 Ekim 1980
Ahmet Hilmi Fevzioğlu 02 Ekim 1980 Bursa Emniyet Müdürlüğü
Emin Alkan 4 Ekim 1980 Siirt
Hasan Asker Özmen 05 Ekim 1980
Ahmet Karlangaç 12 Ekim 1980 İstanbul Emniyet Müdürlüğü
Ekrem Ekşi 16 Ekim 1980 İstanbul
Metin Aksoy 24 Ekim 1980
Sait Şimsek 26 Ekim 1980
Ahmet Yüksel 27 Ekim 1980
Rafet Demir 30 Ekim 1980 Bursa Emniyet Müdürlüğü
Himmet Uysal 30 Ekim 1980 Uşak
Ahmet Altan 3 Kasım 1980 Maraş
İlhan Erdost 7 Kasım 1980 Mamak Askeri Cezaevi
İbrahim Eski 11 Kasım 1980 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Cengiz Aksakal 12 Kasım 1980 Artvin
Feridun Yılmaz 12 Kasım 1980 Eskişehir
Şükrü Gedik 12 Kasım 1980 Karakocan
Cafer Dağdoğan 12 Kasım 1980 Adana
Bekir Bağ 12 Kasım 1980 Mamak Askeri Cezaevi
Rüstem Gürsoy 14 Kasım 1980 İstanbul
Süleyman Ölmez 18 Kasım 1980 Tunceli
Hayrettin Eren 21 Kasım 1980 İstanbul Emniyet Müdürlüğü
Cuma Özaslan 25 Kasım 1980 Gaziantep
Kenan Gürsoy 3Aralık 1980 Diyarbakır
Bayram Lafçı 3 Aralık 1980
Recai Yılmaz 5 Aralık 1980 İstanbul
Mehmet Sanı 6 Aralık 1980 İstanbul
Ercan Koca 15 Aralık 1980 Ankara Yenimahalle Karakolu
Behçet Dinlerer 15 Aralık 1980 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Nihat Arda 16 Aralık 1980 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Şehmuz Akdoğan 18 Aralık 1980 Siverek
Sedat Özkaracadağ 27 Aralık 1980 Adana Cezaevi
Manzur Geçgel 27 Aralık 1980 İzmir
Turan Sağlam 28 Aralık 1980 Erzurum
Mehmet Dağ 29Aralık 1980 Adana
Davut Elibolu 29Aralık 1980 Amasya Emniyet Müdürlüğü
Hasan Kılıç 30 Aralık 1980 Elazığ Devlet Hastanesi
Yılmaz Peköz 1981 Kırıkkale
Oruç Korkmaz 1981 Kars
Hasan Temizsoy 1981 Maraş
Hasan Dorul 1981 Gölcük
Mehmet Emin Kutlu Ocak 1981Erzincan Cezaevi
Hasan Kılıç Ocak 1981 Tunceli
Cemil Kırbayır 5 Ocak 1981
İlyas Gülec 6 Ocak 1981 İstanbul
Ayhan Alan 8 Ocak 1981 Tarsus
Ahmet Uzun 16 Ocak 1981 Rize Garnizon Komutanlığı
Adil Ali Yılmaz 20 Ocak 1981 Ankara
Ahmet Demir Şubat 1981 Diyarbakır
Osman Karaduman Şubat 1981 Adana
Mehmet Ali Erbay 10 Şubat1981 Adıyaman Emniyet Müdürlüğü
Sinan Karacalı 11 Şubat 1981 Adana
İbrahim Alpdoğan 11 Şubat 1981 Maraş
Ömer Aydoğmuş 12 Şubat1981 İzmir Emniyet Müdürlüğü
Melımet Ali Kılıç 12 Şubat1981 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Hulusi Dalak 13 Şubat 1981 Gaziantep
Bedrettin Sınak 13 Şubat 1981 Adana Emniyet Müdürlüğü
Ünsal Beydoğan 25 Şubat 1981 İstanbul
Ali Küçük Mart 1981 Perşembe
Mehmet Kazgan Mart 1981 Malatya
Aydın Demirkol Mart 1981 Malatya
Osman Taştekin 5 Mart 1981 Kayseri
Celal Kıpırdamaz 10 Mart 1981 Uşak Emniyet Müdürlüğü
Halil Uluğ 16 Mart 1981 Adıyaman
Abdullah Paksoylu 16 Mart 1981 Adıyaman
İbrahim Çelik 17 Mart 1981
S. Satılmış Dokuyucu 18 Mart 1981 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Cemal Zengin 21 Mart 1981 Diyarbakır Askeri Cezaevi .
Tahir Şahin 21 Mart 1981 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Hasan Gazoğlu 30 Mart 1981 İstanbul
Şadiye Yavuz 1 Nisan1981 Manisa
Veysel Yıldız 1 Nisan1981 Malatya
Bozan Çimen 2 Nisan1981 Maraş
Nurettin Yedigöl 12 Nisan1981 İstanbul Emniyet Müdürlüğü
Cumali Ay 14 Nisan1981 İstanbul
Ahmet Sakin 21 Nisan1981 Ordu
Vakkas Devamlı 28 Nisan1981 Pazarcık Emniyet Amirliği
Mustafa lşık 1 Mayıs 1981 İstanbul
H. Hüseyin Damar 02 Mayıs 1981 İstanbul .
Özalp Öner 4 Mayıs 1981 İstanbul
Necip Kutlu 6 Mayıs 1981 Konya
Abdurrahman Çeçen 16 Mayıs 1981 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Ahmet Taner 16 Mayıs 1981Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Ali Ekber Yürek 25 Mayıs 1981 Maraş
Ahmet Kılıç 31 Mayıs 1981
Hasan Akar Haziran 1981 Bozova
Ensar Karahan Haziran 1981 Şavşat
Kemal .... 2 Haziran 1981 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Selahattin Kunduz 17 Haziran 1981 Diyarbakır Askeri Cezaevi .
Aynur .... Temmuz 1981 Uşak Emniyet Müdürlüğü
Yusuf Bağ Temmuz 1981 Gaziantep
Bedri Bilge 20 .Temmuz 1981 Artvin
Yakup Göktaş 27 Temmuz 1981 İstanbul
Süleyman Cihan 30 Temmuz 1981 İstanbul Emniyet Müdürlüğü
Yakup Bıyık 6 Ağustos 1981 İstanbul
Bayram Kocabaş 21 Ağustos 1981 Ankara
Fehmi Özaslan 21 Ağustos 1981 Maraş .
Selahattin Satic 28 Ağustos 1981 Kırkağaç
Mehmet Yıldız 13 Eylül 1981 Ankara
Metin Sarpbulut Ekim 1981 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Hasan Alemoğlu 4 Ekim 1981 Ankara
Behzat Firik 10 Ekim 1981 Tunceli
Mehmet Ceren 20 Ekim 1981 Maraş
Ataman İnce 26 Ekim 1981 İstanbul
Mehmet Karados Kasım 1981 Erzurum
Cengiz Aksakal 12 Kasım 1981 Şavşat
Ali Sarıbal 13 Kasım 1981 Diyarbakır Askeri Cezaevi
İsmail Esen 15 Kasım 1981 Bursa Cezaevi
Günay Balcık 19 Kasım 1981 İstanbul
İsmet Taş 5 Aralık 1981 Metris Askeri Cezaevi
Şerif Yazar 24 Aralık 1981 Alemdağ Cezaevi
Hakan Mermeroluk 24 Aralık 1981 Alemdağ Cezaevi
İbiş Ural 27 Aralık 1981 Diyarbakır Cezaevi
Mustafa Şahin 28 Aralık 1981 Elazığ
Ali Erek Nisan 1981 Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Ali Kamış 1982 Konya
Selahattin Kurutur 1982 Diyarbakır
Cemalettin Yalçın 1982 İstanbul
Fehamettin Şeref 1982 Şavşat
Benli Coşkun 1982 Nizip Adli
Halil Çınar 1982 Diyarbakır
Dede Oğuzhan 1982 Akşehir Cezaevi
Kenan Kılıç 1982 Diyarbakır
İsmet Çelik 2 Ocak 1982 İstanbul
Bahadır Dumanlı 3 Ocak 1982 Alemdağ Cezaevi
M. Emin Akpınar 25 Ocak Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Süleyman Şeker Şubat 1982 Bozova
Sevket Sevseren Şubat 1982 Adana Devlet Hastanesi
Abdurrahim Aksoy 09 Şubat 1982 Samsun Emniyet Müdürlüğü
Ahmet Erdoğdu 10 Şubat 1982 Mamak Askeri Cezaevi işkenceleri protesto için intihar etti
Önder Demirok 22 Şubat 1982 Diyarbakır Cezaevi
Cemal Kılıç 23 Şubat 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
İsmet Ömürcan 26 Şubat 1982 Maras
İsa .... 5 Mart 1982 Ünye
Haydar Sönmez 6 Mart 1982 Elazığ
Vakkas Doğru 7 Mart 1982 Araban
Mazlum Doğan 21 Mart 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Kenan Çiftçi 21 Nisan1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Bahar Yıldız 9 Mayıs 1982 İstanbul
Bedri Tan 17 Mayıs 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Eşref Anyık 17 Mayıs 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Ferhat Kutay 17 Mayıs 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Necmi Öner 17 Mayıs 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Mahmut Zengin 17 Mayıs 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Cennet Degirmenci 22 Mayıs 1982 Gaziantep Emniyet Müdürlüğü
Asker Demir Haziran 1982 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Mehmet Ali Eraslan 9 Haziran 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Alaybey Yılmaz 23 Haziran 1982 Gölcük
Mustafa Tunç 9 Temmuz 1982 Haydarpaşa Hastanesi
Hüseyin Çolak 10 Ağustos 1982 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Aziz Özbay 23 Ağustos 1982 Diyarbakır Cezaevi
Yusuf Ali Özbey 27 Ağustos 1982 Besni
Adnan Zincirkıran Eylül 1982 Bozova
Kenan Küçük Eylül 1982 Ankara Emniyet Müdürlüğü
Ines Rumpf 23 Eylül 1982 Bursa Emniyet Müdürlüğü
Kemal Pir Eylül 1982 Diyarbakır Askeri Hapishanesi
M.Hayri Durmuş Eylül 1982 Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Akif Yılmaz Eylül 1982 Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Ali Çiçek Eylül 1982 Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Zafer Müctebaoğlu 8 Ekim 1982 Mamak Askeri Cezaevi
Çoskun Altun Kasım 1982 İstanbul
İsmail Hakkı Hocaoğlu 11 Kasım 1982 İstanbul
Mustafa Asım Hayrullahoğlu 16 Kasım 1982 İstanbul Emniyet Müdürlüğü
Süleyman Aslan 20 Kasım 1982 Tokat Emniyet Müdürlüğü
Seyfettin Sağ 21 Kasım 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Hüseyin Sertkaya 21 Kasım 1982 Bingöl .Jandarma Karakolu
Feyzullah Bingöl 25 Kasım 1982 Muş Emniyet Müdürlüğü
Talip Yılmaz 20 Aralık 1982 İstanbul Hasdal Cezaevi
Aziz Büyükertaş 22 Aralık 1982 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Süleyman Aşkın 1982 Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Sofi Abdurrahman 1982 Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Mahmut Güneri Diyarbakır Askeri Hapishanesi
Abdurrahman Alğan Diyarbakır Askeri Hapishanesi
İhsan Çetintaş 1983 Erzurum
Halit Atalay 1983 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Mutlu Çetin Ocak 1983 Manisa
Ramazan Yayan 13 Ocak 1983 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Mehmet Emin Akpınar 25 Ocak 1983 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Zekeriya Erdoğan 24 Şubat 1983 Adana Adli
İsmail Kıran 31 Ocak 1983 Diyarbakır Emniyet Müdürlüğ
Mazlum Güder 4 Mart 1983 Elazığ
Niyazi Gündoğdu 15 Mart 1983 Sivas
İbrahim Koşar 20 Mart 1983 Adana Cezaevi
Mehmet Azbadem 7 Mayıs 1983 Diyarbakır Cezaevi
Abdullah Gülbudak 17 Mayıs 1983 Ankara Merkez Cezaevi
Hamdi Filizcan 4 Temmuz 1983 Çanakkale Cezaevi
Ali Güven 28 Temmuz 1983 İzmir Narlıdere Karakolu
İsmet Karak Eylül 1983 Diyarbakır Askeri Cezaevi
Hüsnü Seyhan 23 Eylül 1983 Ankara Anafartalar Karakolu
Hasan Akbaba Ekim 1983 Ankara
İsmail Kıran Kasım 1983 Diyarbakır
İbrahim Ulağ 3 Kasım 1983 Diyarbakır
Enver Şahan 13 Kasım 1983 Gaziantep Emniyet Müdürlüğü
İsmail Cüneyt 24 Aralık 1983 İstanbul
Cemal Özdemir 1983

[RoJbiN_DiLaN]

650 bin kişi gözaltına alındı ve 90 güne varan gözaltı sürelerinde ağır işkence gördü,
* 1 milyon 683 bin kişi fişlendi,
* Açılan 210 bin davada 230 bin kişi Sıkıyönetim Mahkemeleri’nde yargılandı,
* 7 bin kişi için idam cezası istendi,
* 517 kişiye idam cezası verildi,
* 124 kişinin idam cezası Askeri Yargıtay tarafından onaylandı,
* Haklarında idam cezası verilenlerden 50'si asıldı (18 sol görüşlü, 8 sağ görüşlü, 23 adli suçlu, 1 ASALA militanı),
* İdamları istenen 259 kişinin dosyası Meclis'e gönderildi,
* 71.500 kişi Türk Ceza Kanunu'nun 141, 142 ve 163. maddelerinden yargılandı,
* 98.404 kişi “örgüt üyesi olmak” suçlamalarından yargılandı,
* 388 bin kişiye pasaport verilmedi,
* 30 bin kişi “sakıncalı” olduğu için işten atıldı,
* 18.525 kamu görevlisi hakkında soruşturma açıldı,
* 14 bin kişi “yurttaşlık”tan çıkarıldı,
* 30 bin kişi “mülteci” olarak yurtdışına gitti,
* 366 kişi “kuşkulu bir şekilde” öldü,
* 644 cezaevindeki toplam hükümlü ve tutuklu sayısı 52 bin kişi,
* Cezaevlerinde toplam 299 kişi yaşamını yitirdi,
* 171 kişinin “işkenceden öldüğü” belgelendi,
* 144 kişi kuşkulu bir şekilde öldü,
* 14 kişi açlık grevinde öldü,
* 16 kişi “kaçarken” vuruldu,
* 95 kişi “çatışmada” öldü,
* 73 kişiye “doğal ölüm raporu” verildi,
* 43 kişinin “intihar ettiği” bildirildi,



650 bin kişi gözaltına alındı ve 90 güne varan gözaltı sürelerinde ağır işkence gördü,
* 1 milyon 683 bin kişi fişlendi,
* Açılan 210 bin davada 230 bin kişi Sıkıyönetim Mahkemeleri’nde yargılandı,
* 7 bin kişi için idam cezası istendi,
* 517 kişiye idam cezası verildi,
* 124 kişinin idam cezası Askeri Yargıtay tarafından onaylandı,
* Haklarında idam cezası verilenlerden 50'si asıldı (18 sol görüşlü, 8 sağ görüşlü, 23 adli suçlu, 1 ASALA militanı),
* İdamları istenen 259 kişinin dosyası Meclis'e gönderildi,
* 71.500 kişi Türk Ceza Kanunu'nun 141, 142 ve 163. maddelerinden yargılandı,
* 98.404 kişi “örgüt üyesi olmak” suçlamalarından yargılandı,
* 388 bin kişiye pasaport verilmedi,
* 30 bin kişi “sakıncalı” olduğu için işten atıldı,
* 18.525 kamu görevlisi hakkında soruşturma açıldı,
* 14 bin kişi “yurttaşlık”tan çıkarıldı,
* 30 bin kişi “mülteci” olarak yurtdışına gitti,
* 366 kişi “kuşkulu bir şekilde” öldü,
* 644 cezaevindeki toplam hükümlü ve tutuklu sayısı 52 bin kişi,
* Cezaevlerinde toplam 299 kişi yaşamını yitirdi,
* 171 kişinin “işkenceden öldüğü” belgelendi,
* 144 kişi kuşkulu bir şekilde öldü,
* 14 kişi açlık grevinde öldü,
* 16 kişi “kaçarken” vuruldu,
* 95 kişi “çatışmada” öldü,
* 73 kişiye “doğal ölüm raporu” verildi,
* 43 kişinin “intihar ettiği” bildirildi,
* 937 film “sakıncalı” bulunduğu için yasaklandı,
* 23 bin 677 derneğin faaliyeti durduruldu,
* 3 bin 854 öğretmen, üniversitede görevli 120 öğretim üyesi ve 47 hâkimin işine son verildi,
* 400 gazeteci için toplam 4 bin yıl hapis cezası istendi,
* Gazetecilere 3 bin 315 yıl 6 ay hapis cezası verildi,
* 31 gazeteci cezaevine girdi,
* 300 gazeteci saldırıya uğradı,
* 3 gazeteci silahla öldürüldü,
* Gazeteler 300 gün yayın yapamadı,
* 13 büyük gazete için 303 dava açıldı,
* 39 ton gazete ve dergi imha edildi,
* Bilim ve Sosyalizm yayınlarına bir yargı kararı olmadan sadece Sıkıyönetim Komutanının emri ile el konuldu ve 133.607 adet kitap imha edildi,
* Darbenin ilk altı ayında 123; dokuz ayında 175, 1981 yılının sonunda tam 268 yasa çıkarıldı.


1980-1985 yılları arasında...
* 22.912 kişiye 0-1 yıl arası ceza verildi,
* 10.784 kişiye 1-5 yıl arası ceza verildi,
* 6.186 kişiye 5-10 yıl arası ceza verildi,
* 2.396 kişiye 10-20 yıl arası ceza verildi,
* 939 kişiye 20 yıl üzeri ceza verildi,
* 630 kişiye müebbet cezası verildi,
* 420 kişiye idam cezası verildi.

[RoJbiN_DiLaN]

12. Eylül 1980 Darbesi'nde İdam Edilenler


Necdet Adalı (sol görüşlü) 7 Ekim 1980 Ankara
Mustafa Pehlivanoğlu (sağ görüşlü) 7 Ekim 1980 Ankara
Serdar Soyergin (sol görüşlü) 25 Ekim 1980 Adana
Erdal Eren (sol görüşlü) 13 Aralık 1980 Ankara
Cevdet Karakaş (sağ görüşlü) 4 Haziran 1981 Elazığ
Veysel Güney (sol görüşlü) 10 Haziran 1981 Gaziantep
Ahmet Saner (sol görüşlü) 25 Haziran 1981 İstanbul
Kadir Tandoğan (sol görüşlü) 25 Haziran 1981 İstanbul
Mustafa Özenç (sol görüşlü) 20 Ağustos 1981 Adana
İsmet Şahin (sağ görüşlü) 20 Ağustos 1981 İstanbul
Seyit Konuk (sol görüşlü) 13 Mart 1982 İzmir
İbrahim Ethem Coşkun (sol görüşlü) 13 Mart 1982 İzmir
Necati Vardar (sol görüşlü) 13 Mart 1982 İzmir
Fikri Arıkan (sağ görüşlü) 27 Mart 1982 Ankara
Sabri Altay (adli suçlu) 23 Nisan 1982 Adapazarı
Cengiz Baktemur (sağ görüşlü) 30 Nisan 1982 Elazığ
Şahabettin Ovalı (adli suçlu) 12 Haziran 1982 Sinop
Ednan Kavaklı (adli suçlu) 18 Haziran 1982 Ankara
Ali Bülent Orkan (sağ görüşlü) 13 Ağustos 1982 Ankara
Veli Acar (adli suçlu) 13 Ağustos 1982 Isparta
Eşref Özcan (adli suçlu) 19 Ağustos 1982 Kayseri
Halil Fevzi Uyguntürk (adi suçlu) 29 Aralık 1982 Afyon
Kazım Ergun (adli suçlu) 29 Aralık 1982 Akşehir
Muzaffer Öner (adli suçlu) 29 Aralık 1982 Amasya
Adem Özkan (adli suçlu) 13 Ocak 1983 Balıkesir
Hüseyin Çaylı (adli suçlu) 13 Ocak 1983 Afyon
Osman Demiroğlu (adli suçlu) 13 Ocak 1983 Isparta
Ahmet Mehmet Uluğbay (adli suçlu) 22 Ocak 1983 Akşehir
Ali Aktaş (siyasi) 23 Ocak 1983 Adana
Duran Bircan (adli suçlu) 23 Ocak 1983 Denizli
Levon Ekmekçiyan (Asala) 28 Ocak 1983 Ankara
Ramazan Yukarıgöz (sol görüşlü) 29 Ocak 1983 İzmit
Ömer Yazgan (sol görüşlü) 29 Ocak 1983 İzmit
Erdoğan Yazgan (sol görüşlü) 29 Ocak 1983 İzmit
Mehmet Kambur (sol görüşlü) 29 Ocak 1983 İzmit
Ahmet Kerse (adli suçlu) 30 Ocak 1983 Gaziantep
Rıdvan Karaköse (adli suçlu) 5 Şubat 1983 Akşehir
Cavit Karaköse (adli suçlu) 5 Şubat 1983 Akşehir
Süleyman Karaköse (adli suçlu) 5 Şubat 1983 Akşehir
Fatih Laçinligil (adli suçlu) 24 Şubat 1983 Keşan
Faik Görünmez (adli suçlu) 24 Şubat 1983 Kilis
Mustafa Başaran (adli suçlu) 30 Mart 1983 Edirne
Hüseyin Üye (adli suçlu) 30 Mart 1983 Nazilli
Şener Yiğit (adli suçlu) 20 Nisan 1983 Isparta
Cafer Aksu Altıntaş (adli suçlu) 20 Nisan 1983 Ordu
Abdülaziz Kılıç (adli suçlu) 26 Mayıs 1983 Edirne
Halil Esendağ (sağ görüşlü) 5 Haziran 1983 İzmir
Selçuk Duracık (sağ görüşlü) 5 Haziran 1983 İzmir
İlyas Has (sol görüşlü) 6 Ekim 1984 İzmir
Hıdır Aslan (sol görüşlü) 24 Ekim 1984 İzmir



12 Eylül döneminde Sıkıyönetim Askeri Mahkemeleri’nce 517 sanığa idam cezası verildi. Askeri Yargıtay’ın onayladığı idam kararlarının sayısı 124 oldu. Bunlardan, Milli Güvenlik Konseyi’nin onayladığı ve onay sonrası hemen infazı yapılan 50’si dışındakiler için cezalar fiilen müebbet hapse dönüştü.
Ölüm cezalarının infazlarına ilişkin onama kararları,
12 Eylül 1980 - 25 Ekim1981 arası Milli Güvenlik Konseyi döneminde,
25 Ekim 1981 - 14 Ekim 1983 arası Danışma Meclisi döneminde,
6 Kasım 1983 sonrası TBMM döneminde
verilmiştir.

[sausen]

Merhaba,

Yüreğinde devrimin kızıllığını taşıyıp bu yolda bedenlerini feda edenlere bin selam.
Onların bedenleri ölmüş olabilir ama düşünceleri yaşayacak.

Ve her şeye rağmen:

[pazarcıklı]

keşke sayfalar dolusu kaybettiğimiz bu isimler yerine,sayfalar dolusu güzellikleri koyabilseydik...onları unutmadık,unutmayacağız...

[başkabirdünya]

onlar toprağa düştüler,belki öldüler
ama düşünceleri tohum olup filizlenecek
yeşerecek,büyüyecek
ve dünyayı sarsacak........

On`lar,
Gece karanlığının zirvesinde
Yıldızdırlar.
Ve her gece karanlığında
/yıldız olup,
Güneşe ışık toplarlar.
Ki on`lar
Güneş`in ışık çocukları.

On`lar
Gece karanlığının zirvesinde
Yıldızdırlar.
Ve her gece karanlığında
Yıldız olup,
Güneşe ateş yakarlar.
Ki on`lar
Güneşin ateş çocukları.


On`lar,
Gece karanlığının zirvesinde
Yıldızdırlar.
Ve her gece,
Bıkıp usanmadan
Yıldızlardan şafaklara
Işık taşıdılar bizlere


On`lar,
Gece karanlığının zirvesinde
Yıldızdırlar.
Bilirmisiniz on`ları?
Onları tanırmısınız?

Özkan Yıldırım

[kolpa]

bir de günümüze kadar gelen işkenceler var.düşününce felaketin boyutunu...bunları unutmak yapılan en büyük işkencedir.

[huzur]

dikattinizi çektimi hiç 60 darbesi 70 darbesi 80 darbesi sag kesim üzüerine yapılmış ama her zaman acısı solculardan çıkmıştır ve 20 yılda bir darbe yapılmaktadır

[azel24]

dikattinizi çektimi hiç 60 darbesi 70 darbesi 80 darbesi sag kesim üzüerine yapılmış ama her zaman acısı solculardan çıkmıştır ve 20 yılda bir darbe yapılmaktadır

katliam..........kime ne amaçla uygulanırsa uygulansın kötü..acı..iğrenç..bir takım insanların elinden, bir takım insanlar, yaşama hakkını, hakları olmadan alıyorlarsa,,, sağcısına, solcusuna kime uygulanırsa uygulansın kötü...son olsun darbe adı altındaki katliamlar..hayatlarının baharındaki insanları toprak altında görmek istemiyoruz artık..son olsun...

[Urfalı]

Değerli can,
Farkında olmadan gözlerim yaşardı!
Öyle ki, ancak sık sık gözlerimi silmeye çalışırken buldum kendimi.
Şu an beni o günlere götürmedin desem yalan olur. Tek tek okudum isimleri. Doğruluğu konusunda yanılmadığını, bildiğim isimlerden teyit ettim çünkü.

12 Eylül karanlığını her daim yeni nesile anımsatmak bir görevdir; sürekli aydınlık için.

Sevgi ve saygı benden kardeşim.

[RoJbiN_DiLaN]

DARBELER,12 EYLÜL,YARATTIĞI TAHRİBAT VE MÜCADELE

Bu ülkede ordunun tüm dönemler boyunca özel bir rolü olmuştur.Her karışıklık ve kaosta ilk çağrılanlar ve davet edilenler olmuştur ordu.Ordunun Türk ve diğer Anadolu halkları nezdinde ve geleneğinde devletin algılanışından tutalım da siyasal hayatın içindeki rolü her zaman ağırlıklı bir yer tutmuştur.Tüm tarih boyunca bunun böyle olduğunu görebiliriz.Osmanlının son dönemleri özellikle bunun tarihsel örnekleriyle doludur.Meşrutiyetler sonrası ve ardından İttihat ve Terakkinin darbeleri ve girişimleri yakın tarihe de damgasını vuracak çeşitli gelişmelerinde önünü açmıştır.
Bu toplum geleneklerinde aşağıdan yukarıya bir şeylerin elde edilmesi yani demokratik toplumsal mücadele yoktur.Bugüne kadar süregelen iktidar değişimlerinin özü genellikle yukardan aşağıya inşa yoluyla olmuştur.Her köklü değişim yukardan aşağıya gerçekleşmiştir.Ve bu değişimlerin ya da dönüşüm hareketlerinin ezici çoğunluğu da aşağıdakilere rağmen yapıla gelmiştir ve zor bu noktada temel kullanım aracı olmuştur ne yazık ki.Devlet örgütlenmesinin temeli olan ordu bu gelişmelerde temel öneme sahip olmuştur hep.
Daha önceki birkaç makalemizde belirttiğimiz üzere devlet egemen sınıfların çıkarlarının koruyucusu ve kollayıcısıdır.Egemen sınıf hangisi ise onun çıkarlarının bekçisidir.Ordu ve diğer devlet kurumları bu anlamda mevcut iktidarlardan ya da egemen olan sınıf ya da onun çıkarlarından bağımsız düşünülemez.Şimdi darbeleri de bu çerçevede düşünmek gereklidir.Darbeleri örgütleyen ve yapan güç ordunun kendisi olsa da,ordu kendi başına buna karar veremez ve vermemiştir.Darbeleri esasta örgütleyen ve isteyen güç ve zeminlerdir.Güç iktidardaki egemen sınıftır,zemin ise egemen sınıfın ihtiyaçları ve sınıf mücadelesinin seyridir.Darbeler esasta ve öz olarak egemen sınıfların(gerçek iktidar) temsilcisi olan parlamento ve hükümetlere karşı yapılamaz zaten.Bunun da altını çizmekte yarar vardır.Hele de özellikle emperyalist kapitalizm döneminde.Zira genel bir kanı ve oluşturulmaya çalışılan bir yanlış var ki,o da hükümetlere karşı darbe yapıldığıdır.Hükümetler egemen sınıfların günlük politikalarını yürütmek,gerekli siyasal ortamı sağlamak ve de Türkiye gibi ülkelerde göstermelik bir demokrasi ortamı-havası yaratmak için basit birer piyonlardır.Şöyle bir göz atın gerilere bugüne kadar hangi hükümet programlarına uygun hareket edip ezilenler için vaatlerini yerine getirmiştir?Hiç biri.Bu anlamıyla darbelerin hükümetlere karşı geliştirildiği koca bir yalandır.
Cumhuriyet kurulalı beri moderne anlamda üç darbe vardır ülkede.27 Mayıs,12 Mart ve 12 Eylül.27 Mayıs darbesinin kısmen farklı bir kategoride ele alınması gereklidir.Aşağıdan gelen subay ve askerlerin örgütlediği ve de arkasından yukarıdakilerin müdahalesiyle istenilen potaya aktarıldığı söylenebilir.Başlangıçta ne ordu üst kademesi ve ne de Amerikan emperyalizminin yeri yoktur darbede.Ama başladığı andan itibaren gerek amerikan emperyalizmi ve de gerekse de üst kademe aracılığıyla burjuvazi darbeye el koymuşlar ve kendi rotalarında ilerlemesinin önünü açmışlardır.Ama beri yandan bu darbe ile birlikte cumhuriyet tarihinde darbeler zinciri başlamıştır.Darbe sopası egemenlerce sürekli bir biçimde ezilenlerin başında sallanmaya başlamıştır.
12 mart , 27 mayısın aksine ikili bir özelliğe sahiptir.Başlangıcı ve içeriği ile ürettiği ve içinde yer alan kadrolarında değişiklik olmuştur.Yine bağımsız bir örgütlenme olmamakla birlikte tam bir organizasyonla yapıldığı ya da muhtıra ile birlikte sürecin tam yerli yerine oturduğu söylenemez.Ama herkesin bildiği gibi yükselen gençlik ve işçi hareketinin muhtıra ve gelişmelere yön verdiği kesinlikle söylenebilir.Zira darbe ile birlikte gençlik önderlerinin katledilmesi ve sınıf hareketinin boğulmaya çalışılması çabasının hemencecik uygulamaya konulması aşikârdır.
Ama gerek 27 Mayıs ve gerekse de 12 Martta kurumsallaşmış bir faşist örgütlenme yoktur.Asıl faşizmin kurumsallaştırılması süreci daha sonraki darbeye,asıl öldürücü darbeye havale ve ihale edilmiştir.Yani 12 Eylüle.O güne kadar kimi devlet örgütlenmelerinin faşist kurumsallaşmanın önünü açtığı söylenebilirse de,gerek kontrgerilla,gerek ordu,gerek polis gerekse de Milli güvenlik Kurulu vs vs gibi devamlılığı olan ve de özel örgütlenmelerin içeriği tamamen faşist bir karakterde değildir.Bu arada iki farkı oturtmak gereklidir.Faşizan uygulama ile faşist kurumsallaşma.Faşizan uygulamalarda bir süreğenlik ve devamlılık yoktur.günün çıkarları öne çıkmaktadır.Yani havuç ile sopa nın zaman zaman güne göre devreye sokulması gibi.Yani kalıcı bir örgütlenme ve perspektif yoktur.Ama faşist bir kurumsallaşma da ya da faşist bir devlette tam bir kurumsallaşma vardır.Uygulama,anlayış ve kurumlar süreğendir.Politik-pratik uygulamalarda tam bir faşist hükümranlık vardır.
Bu anlamda 12 Eylül egemen sınıf işbirlikçi tekelci kapitalistler ve onların ağababası olan Amerikan emperyalizmi tarafından yükselen devrimci dalgayı-sınıf hareketini boğmak-yok etmek ve de meşhur 24 Ocak kararlarını süt liman bir ortamda uygulamaya geçirmek için planlandı ve örgütlenip yaşama geçirildi.Tamamen yukardan aşağıya tam bir ordu disipliniyle hayata geçirilen bu darbenin faşist kurumsallaşmayı kesinlikle tamamladığını ve hedeflediklerini başardığını söylemek gereklidir. 12 Eylül sınıf mücadelesinin her açıdan zirvesidir.Gerek egemenler ve gerekse de ezilenler açısından.Neler yapıldığını kısaca belirtmek gerekirse,sınıf hareketi tamamen boğulmuş,yüz binlerce insan işkence tezgâhlarından geçirilmiş,binlercesi yok edilmiş,yoksullar daha da yoksullaştırılmış,zengin daha da zenginleştirilmiş,günlük yaşama tam bir hâkimiyet sağlamıştır burjuvazi ve onun paralı uşakları.Bu fiili ezip geçmeye aynı zamanda beyinleri de ezip yıkma,dumura uğratma sürecide eşlik etmiştir.Zaten asıl tahribatta burada yaratılmıştır.İnsanlar,ezilenler ve sınıf korku imparatorluğunun da etkisiyle apolitik,sürü psikolojisiyle yönlendirilen,kimliksiz-kişiliksiz,insana uzak her türden tarzın hâkimiyetinin kollarına itilmiştir.Tüm imkânlar bunun için seferber edilmiştir.TV,radyolar,gazeteler vs bunun en önemli kaldıraçları olmuştur.Yabancılaşmanın sonuçları açık bir biçimde görülmeye başlamıştır.Gerek ulusal gerek uluslar arası gelişmelerinde etkisiyle bu süreç derinleştirilmiştir.(Aslında bu yaşananların sonuçlarının ne olduğu konusunda en açıklayıcı bilgiler YABANCILAŞMA VE SONUÇLARI adlı makalemizde mevcut.Bu sürecin neyi ifade ettiği,nasıl geliştiği,bu çürüme-yozlaşma-apolitizasyon-tükenişin nasıl oluştuğu ve nereye doğru gittiği noktasında bu makalenin yeniden okunmasında yarar var diye düşünüyorum.)Giderek tükenen değerler,insani yaşama kurallarından uzaklaşmış,kişiliksiz-kimliksiz bir toplum ve sosyolojik ve sos yo psikolojik anlamda tamamen kendine yabancılaşmış ve de insani olan her şeye uzak olan bu toplum elbette ki 12 Eylülün ürünlerinden biridir.12 Eylül genel olarak ortalığı toz duman etmesinin ötesinde bu tahribatın sonuçlarının kalıcı,kronik sorunlara ve de ciddi özgürleşme mücadelesi olmadan tükenişe doğru gidişinin önünü açmış ve bir bütün olarak yıkım yaşatmıştır.Ve ciddi bir sınıf mücadelesi ve özgürleşme atılımı olmadan bu tahribatın giderilmesi olanaksızdır.
12 Eylül her alanda ciddi sonuçlar üreten bir dönüm noktasıdır.Ekonomik-politik-sosyolojik-psikolojik-felsefi vs her açıdan tarihsel devrim mücadelesine vurulmuş en büyük darbelerden biridir.12 Eylül bir insanlık suçu dizgesidir.12 Eylül ile hesaplaşılmadan ya da darbeler ve egemenler ile hesaplaşılmadan bu insanlık ayıbı sürecinin tahribatları giderilemez.Bu noktada Güney Amerika örneği somut mücadelenin adresidir aslında.12 Eylül ve egemenler ve onların uşakları sanık sandalyesine oturtulmadan ve de devrimci mücadele verilmeden insan olunamaz.(alıntı)

[yigitcan]

12 Eylül Darbesi veya 1980 Darbesi, Türkiye'de, Türk Silahlı Kuvvetleri'in 12 Eylül 1980 günü emir komuta zinciri içinde gerçekleştirdiği askeri müdahale.
27 Mayıs 1960 darbesi ve 12 Mart 1971 muhtırasının ardından Türkiye Cumhuriyeti tarihinde silahlı kuvvetlerin yönetime üçüncü açık müdahalesi.
Bu müdahale ile Süleyman Demirel'in Başbakan'ı olduğu hükümet görevden alındı, Türkiye Büyük Millet Meclisi lağvedildi, 1970 sonrasında değiştirilen 1960 Anayasa'sı tamamen rafa kaldırıldı ve Türkiye siyasetinin yeniden tasarlandığı bir baskı dönemi başladı.
Genelkurmay Başkanı Orgeneral Kenan Evren ve Kuvvet Komutanları tarafından oluşturulan askeri cunta Milli Güvenlik Konseyi adı altında 1983 genel seçimine kadar Türkiye'ye ilişkin tüm kritik kararları aldı.
Darbe ardından geçen 3 yıl içerisinde önemli kanunların tamamına yakını değiştirildi ve cuntanın belirlediği Danışma Meclisi tarafından hazırlanan Anayasa, 1982 yılındaki halk oylamasında, yüzde 92'lik "Evet" oyu ile büyük farkla kabul edildi. Halk oylamasında 'Hayır' oyu kullananları sandık başında baskı altında tutmak için rengi dışardan görünen oy pusulaları kullandırıldığı iddia edildi ama bu, Anayasa'nın çok büyük çoğunlukla kabul edilmesini açıklayan tek neden değildi. Anayasa'nın kabulünün bir başka önemli etkeni olarak, ihtilal öncesi iç savaş ortamı nedeni ile vatandaşların kendi hayatlarından endişe etmesi de ifade edilir.
12 Eylül 1980 darbesi, Türkiye'de halkın önemli bölümü tarafından, siyasi ve ekonomik sorunların hiçbirine çözüm bulamayan iflas etmiş parlamenter rejimin 'haklı' alternatifi olarak görüldü. Bu nedenle, darbeye bir direniş olmadığı gibi, büyük çoğunluk, darbe liderlerini, ülkenin yeni liderleri olarak kısa sürede benimsedi.
Aynı halk oylamasında, Kenan Evren Cumhurbaşkanı seçildi. Kabul edilen Anayasa'da, cunta üyelerinin ömür boyu yargılanmasını engelleyen geçici 15. madde seçimlerle iktidara gelen hiçbir hükümet tarafından kaldırılmadı ve 12 Eylül liderlerinin dokunulmazlığı sürdü.
12 Eylül 1980 askeri darbesinin gerekçeleri arasında ülkede yaygınlaşan siyasi cinayetler, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin birçok tur ardından Cumhurbaşkanı'nı seçememesi ve 6 Eylül günü Konya'da Necmettin Erbakan önderliğinde yapılan ve darbe liderlerinin şerîat amaçlı bir kalkışma girişimi olarak nitelediği yürüyüş gösterildi.
Ülkede tırmandırılan sağ -sol ve alevi - sünni gerginliği bireysel ve kitlesel siyasi cinayetleri besledi. 12 Eylül 1980 öncesinde sağ ve sol siyasi hareketin önde gelen temsilcileri cinayetlere kurban gitti. Doç. Bedrettin Cömert, Abdi İpekçi, Gün Sazak, Nihat Erim ve tanınmış birçok kişi sağ ve sol gruplara mensup militanlar tarafından öldürüldü. Darbe öncesinde siyasi cinayetlerin sayısı her gün 30'a yaklaşıyordu.
12 Eylül 1980'e gelindiğinde 19 ilde sıkıyönetim uygulanıyordu.
Ülkede, yönetemeyen hükûmet, karar alamayan Meclis ve ardı arkası kesilmeyen siyasi cinayetlerin yol açtığı yılgınlık havası, 12 Eylül öncesi dönemin son Başbakanı Süleyman Demirel'in "70 sente muhtacız" sözü ile özetlenen işsizlik, kıtlık ve işyeri anlaşmazlıkları ile yoğunlaştı.
Darbe ardından, siyasi cinayetlerin çok kısa sürede sona ermesi, güvenlik güçlerinin şiddet eylemlerini darbe öncesinde neden önlemediği / önleyemediği sorularını da beraberinde getirdi. Amerika Birleşik Devletleri yönetiminin darbeden haberdar olduğu ve darbe gecesi Başkan Jimmy Carter'a "bizim çocuklar işi bitirdi" anlamında bir mesajın, bir toplantının ortasında iletildiğinin anlaşılması, 12 Eylül'de ABD'nin rolü konusunu da tartışmalara açtı.
Türkiye'nin Doğu ve Güneydoğusu'nda başlatılan ayrılıkçı silahlı hareket, 12 Eylül yönetiminin getirdiği Kürtçe konuşma yasağı ile güçlendirildi ve gerekçelendirildi. Diyarbakır Cezaevi başta olmak üzere bölge cezaevlerindeki kötü muamele, 1983 seçimlerinden sonra yoğunlaşacak Kürdistan İşçi Partisi (PKK) adına terör eylemlerini gerçekleştirenlerin gerekçelerinden biri oldu. Bu cezaevlerinde tutulan PKK militanlarının önemli bölümü, daha sonra, PKK yöneticileri arasında yer aldı.
12 Eylül 1980 ardından partiler lağvedildi, parti liderleri önce askeri üslerde gözetim altında tutuldu, ardından yargılandı. Bu durum, siyasi partilerin sürekliliği konusunda tarihsel sorunlar yaşayan Türkiye'de siyasi temsilin demokratikleşmesi önünde yeni bir engel oluşturdu, siyasi gelenekler geçici de olsa alt-üst edildi.
6 Kasım 1983 genel seçimine, kapatılan eski siyasi partilerin hiçbiri katılamadı; 1982 yılında hazırlattığı Anayasa'yı onaylayarak cuntayı destekleyen seçmen, cuntanın işaret ettiği emekli Orgeneral Turgut Sunalp liderliğindeki Milliyetçi Demokrasi Partisi yerine Turgut Özal liderliğindeki Anavatan Partisi'ni Türkiye'yi yönetmek üzere seçti. Daha sonra, siyasi yasakların kalkması ile eski liderler ve eski kadrolar, yeni partiler ile seçimlere katıldı.
Darbe, siyaseti yeniden tasarlama hedefi ile yola çıkarken, Amerika Birleşik Devletleri ile Sovyetler Birliği arasında gerilimin çok tırmandığı bir dönemde solu tasfiye etmek için sağı kullanma hedefine yöneldi. Aynı dönemde, açılan İmam Hatip Liseleri'nin sayısında büyük artış oldu aynı zamanda YÖK kuruldu ve şu anda ülkemizde süre gelen 'siyasal islam' 'okullarda türban' gibi pek çok çatışma konusunun temeli atılmış oldu.
ABD'nin, Sovyetler Birliği'ni Yeşil Hilal ile kuşatma, yani Afganistan'dan başlayarak, Orta Asya'daki Türk ve Fars kökenli müslümanların dini inançlarını güçlendirerek zayıflatma tasarısı, Türkiye içinde de uygulandı. Bu uygulama, 12 Eylül 1980 sonrasında geçen 25 yıl içinde, İslamcı muhafazakarlığın yaygınlaşması ve AKP iktidarı ile sonuçlandı.
1983 yılındaki genel seçimde Turgut Özal'ın Başbakan olması ile Türkiye ekonomisinin küresel entegrasyonu başladı. Bu anlamda, tasarlamadan da olsa, 12 Eylül cuntası, içe dönük kapalı bir ekonomiye sahip olan Türkiye'yi olumlu ve olumsuz tüm yönleri ile küresel ekonominin bir parçası haline getiren gelişmeleri tetikledi.

"Bizim çocuklar işi bitirdi.."
İlk kez Mehmet Ali Birand'ın 12 Eylül Saat:04.00 (1984) adlı kitabında ortaya atılan, 12 Eylül Darbesi sırasında dönemin ABD Ulusal Güvenlik Konseyi Türkiye Masası Sorumlusu Paul Henze'in askeri müdahaleyi haber alırken haberi ulaştıran diplomatın yours boys have done it - seninkiler yaptı/bizim çocuklar işi bitirdi - anlamındaki konuşması, 12 Eylül Darbesi içinde ABD'nin rolü konusunda tartışmalara neden olmuştur.Henze'den sonra Ankara’daki çocuklar başardı şeklindeki mesaj Başkan Jimmy Carter’a iletilmiştir. Paul Henze 2003 yılında bir türk gazetesine verdiği demeçte Bizim çocuklar işi başardı sözlerinin Mehmet Ali Birand'ın uydurması olduğunu belirtmiş.Ancak kısa bir süre sonra Birand 1997'de Henze ile yaptığı görüşmenin sesli ve görüntülü kayıtlarını yayınlayarak Henze'i yalanlamıştır.

12 Eylül'ün Sonuçları
650.000 kişi göz altına alındı
1 milyon 683 bin kişi fişlendi.
Açılan 210 bin davada 230 bin kişi yargılandı.
7 bin kişi için idam cezası istendi.
517 kişiye idam cezası verildi.
Haklarında idam cezası verilenlerden 50'si asıldı (26 siyasi suçlu, 23 adli suçlu, 1'i Asala militanı).
İdamları istenen 259 kişinin dosyası Meclis'e gönderildi.
71 bin kişi TCK'nin 141, 142 ve 163. maddelerinden yargılandı.
98 bin 404 kişi örgüt üyesi olmak suçundan yargılandı.
388 bin kişiye pasaport verilmedi.
30 bin kişi sakıncalı olduğu için işten atıldı.
14 bin kişi yurttaşlıktan çıkarıldı.
30 bin kişi siyasi mülteci olarak yurtdışına gitti.
300 kişi kuşkulu bir şekilde öldü.
171 kişinin işkenceden öldüğü belgelendi.
937 film sakıncalı bulunduğu için yasaklandı.
23 bin 677 derneğin faaliyeti durduruldu.
3 bin 854 öğretmen, üniversitede görevli 120 öğretim üyesi ve 47 hâkimin işine son verildi.
400 gazeteci için toplam 4 bin yıl hapis cezası istendi.
Gazetecilere 3 bin 315 yıl 6 ay hapis cezası verildi.
31 gazeteci cezaevine girdi.
300 gazeteci saldırıya uğradı.
3 gazeteci silahla öldürüldü.
Gazeteler 300 gün yayın yapamadı.
13 büyük gazete için 303 dava açıldı.
39 ton gazete ve dergi imha edildi.
Cezaevlerinde toplam 299 kişi yaşamını yitirdi.
144 kişi kuşkulu bir şekilde öldü.
14 kişi açlık grevinde öldü.
16 kişi kaçarken vuruldu.
95 kişi çatışmada öldü.
73 kişiye doğal ölüm raporu verildi.
43 kişinin intihar ettiği bildirildi.

[yigitcan]

12 Eylül 1980 faşist darbesi, geliyorum diye bağıra çağıra geldi. Partimiz ve diğer örgütler gelenin ne oluğunun bilincinde olmasına karşın, 12 Eylül'ü önleyici bir şey yapamadı. Faşizm, bir karabasan gibi gelip kentlerimize, caddelerimize, sokaklarımıza kara bayrağını astı. Artık radyolardan sürekli olarak Kenan EVREN'lerin sesini duyduk, televizyonlardan görüntülerini izledik, yazılı basından haberlerini okuduk.

1970'li yıllar dünyada ve ülkemizde, sosyalist savaşımın doruklara çıktığı yıllardı. Afrika'da, Asya'da, Güney Amerika'da emperyalist-kapitalist sistem sürekli olarak geriletilirken, SOSYALİZM geniş emekçi yığınların bir kurtuluş seçeneği olarak başarı üstüne başarı kazandığı bir gerçekliğe dönüşmüştü.

Ülkemizdeyse, geniş halk yığınları yüzünü sosyalizmden yana dönmüş, egemen güçlerin uykularını kaçırmıştı. IMF'nin, Dünya Bankası'nın politikaları, işbirlikçi erkler aracılığı ile uygulanamaz olmuştu. Başta İstanbul olmak üzere sanayi bölgelerinde fabrikaların neredeyse yarısından fazlasında işçiler greve çıkmışlardı. 24 Ocak Kararları'nı egemen erk uygulayacak durumda değildi.

Sermaye, gittikçe güçlenen sosyalistlerin atılımını önlemek için MHP ve yan örgütlerini harekete geçirmiş, onlara bol bol sokak çeteleri kurdurtmuştu. Hemen tüm kentlerimizde, günde 20-30 insanımız yaşamını yitiriyor, sokaklarda kanlı bir kapışma yaşanıyordu. Öğrenciler, polis müdürleri, savcılar, öğretim üyeleri, sendikacılar seçilerek birer birer katlediliyor, cinayeti işleyenlerse bir türlü bulunamıyordu.

Tuzakçıbaşı Demirel'in becerisi ile Milliyetçi Cepheler kuruluyor, siyasi gericilik her gün biraz daha tırmandırılarak, Sol'un ve sosyalistlerin üzerine çullanmakta bir çekince duymuyordu. Sermaye, bilerek ve isteyerek ülkemizi ateşe atmış, korku ve güvensizliğin dozunu her gün biraz daha arttırarak kitlelerin bıkkınlığından sonuç alma yolunu seçmişti. Ülkemizin, dini inanç ve etnik açıdan duyarlı kentleri bilinçli olarak seçilip iç savaş görüntülerini andıran kanlı katliamlar gerçekleştirilerek, yığınların korkuya teslim olmaları istenmişti. Maraş katliamı akıllara durgunluk verecek denli korkunç boyutlara tırmandırılmış, arkasından da Çorum olayları gelmekte gecikmemişti. Sivas'ta, Malatya' da devletin gözetiminde faşist sokak çeteleri terör estiriyor, büyük kentlerde sıkıyönetim ilan edilmesine karşın olayların ardı arkası bir türlü kesilmiyordu. Özetle; karanlık güçler tarafından kendi çıkarlarına koşullar, adım adım olgunlaştırılıp geliştiriliyordu. Artık 12 Eylül 1980 Faşist darbesinin ucu görünmüş sayılırdı.

Ne var ki, sermaye kitle desteğini arkasına alarak faşist bir diktatörlük kuracak nesnelliğe sahip değildi. MHP ve kitlesi şiştiği kadar şişmiş olmasına karşın, sermaye MHP'ye dayanarak bir gün bile erkte kalamazdı. MHP, sermayeye olan borcunu ödemiş sayılırdı ve devre dışı bırakılmalıydı. Bırakıldı da. 1945 İkinci Paylaşım Savaşı sonrası faşizmin kitle desteği ile erki ele geçirmesinin koşulları yoktu. Dünyanın her tarafında kitleler önemli ölçüde faşizme karşı şerbetlenmiş sayılırdı. Bu yüzden de sermaye, dünyanın her tarafında askeri diktatörlükler aracılığı ile erke el koyuyordu. Üstelik bu konuda sermaye, 12 Mart 1971 faşizmiyle deney sahibiydi de.

Askerlere sıkıyönetim yetkileri verilmiş olması durumu değiştirmemişti. Olaylar önlenemediği gibi, sanki görünmez güçler tarafından sürekli olarak el altından kışkırtılıyordu da. (Bu savımızı, 12 Eylül 1980 faşist darbesinin arkasından olayların şıp diye kesilmesi anlatmaya yeter de artar bile.)

12 Eylül 1980 Sabahı alışık olduğumuz o sesi duyduk. Türk Silahlı Kuvvetleri erke el koymuştu ve bildirge üstüne bildirge yayınlayarak demir yumruğunu da solun ve sosyalistlerin tepesine indirmek üzere eyleme geçmişti. Artık Beşlilerin ağzından çıkan her söz yasa sayılıyor, zaman yitirmeksizin uygulamaya geçiliyordu.

Siyasi partilerin, demokratik kitle örgütlerinin, sendikaların üye ve yöneticilerinin evleri, işyerleri anında basılıyor, üye ve yöneticileri işkenceden geçirildikten sonra tutuklanarak cezaevlerine gönderiliyordu. Tutuklanan kimileri işkencede yaşamlarını yitirirken, kimileri gözaltında kayboluyor, kimilerinin izine ise aylarca rastlamak olası değildi. Ülke, dışarısı ve içerisi ile büyük bir cezaevine çevrilmişti. İşkenceler akıl almaz boyutlarda uygulandığı için bütün yasaklamalara ve saklamalara karşın yapılanların kokusu ta dünyanın öbür tarafında bile duyuluyor, dünyanın bütün gözleri ülkemizdeki faşist işkencecilere çevriliyordu.

12 Eylül faşizminden zarar görenler salt sosyalistler değildi. Zarar görmek için namuslu bir yurttaş olmak bile yeterli nedendi. İşte bu yüzden insanlara büyük acılar yaşatıldı. Biraz daha şanslı olanlar, yakalarını sürgün ve 1402'lik olarak işten atılarak kurtarırken, kimileriyse yıllarını cezaevlerinde geçirerek büyük bedeller ödemek zorunda kaldılar. Mamak, Metris, Diyarbakır ve daha başka cezaevleri bu uygulamaların devamı olarak dünya çapında nam saldı.

Tutuklananlar aylarca ve hatta yıllarca duruşmaya çıkarılmayarak bu cehennem ortamında yaşatıldılar. Sistemli olarak Cezaevlerinde yapılan işkencelerde yaşamlarını yitirenler oldu. İlhan ERDOST kaba dayak yüzünden Mamak'ta beyin kanaması geçirerek yaşamını yitirdi. Daha başkaları aynı sonu paylaşırken çokları da sakat kaldı.

Bütün bu yapılanlara karşı ilerici, devrimci, sosyalist tutuklulardan tavır gelmekte gecikmedi. Cezaevlerinde günlerce süren direnişler başladı. Bu direnişleri ve işkenceleri dışarı yansıtmaması için her türlü yazılı ve sözlü basına yasak kondu ve yıllarca sürecek olan insanlık suçları işlendi.

Artık sermaye rahatına ermiş, astığı astık, kestiği kestik vurgununa ve talanına kavuşmuştu. İşçiler haklarını almak için grev yapamadıkları gibi örgütlenme haklarından da yoksun kalmışlardı. Emekçi kitleler ekonomik boyunduruğa vurulmuş, açlık ve yoksulluğun pençesine atılmışlardı. İşbirlikçi sermayeye ve yabancı emperyalist ortaklarına gün doğmuştu. 24 Ocak kararları silahların gölgesinde uygulanmaya başlanmış, ekonominin dümeni Turgut ÖZAL'ın eline verilmişti. Talan ve köşe dönmecilik yediden yetmişe herkesin ereğine dönüşmüş, insani ne kadar değer yargısı varsa tersine çevrilmişti.

Kenan EVREN, dilinde Kuran ayetleri alanlarda kitlelerin karşısına çıkmış, kendini yalan ayetlere vermişti. Sözümona dinsel öğelerin yapıştırıcılığına soyunulmuş, her köşebaşı Kuran kurslarıyla donatılmıştı. İmamlara Suudi Arabistan kaynaklı parasal destek verilmesi günün modası sayılırdı. Laiklik iki yüzlü Atatürkçü'ler tarafından bol bol konuşulmasına karşın, toplum tarikatçıların otlağına çevrilmişti. O dönemde devlet tarafından iyice palazlandırılan köktendinciler, hem mali açıdan hem de kitle desteği olarak iyice güçlenmişler, yaşamın her alanına sızmışlardı. Gün onların günüydü ve toplumu çağdışı bir karanlık tehdit eder hale gelmişti. Fetullah Gülenler ve daha başka karanlık yüzlü hocalar kıyı bucağı iyice doldurmuşlardı. Amerika tarafından kuruluşu ve erke gelişi desteklenen ANAP tarikatların kontrolünde siyasi gücünün doruğuna gelmişti.

Hangi taşı kaldırsanız altından yolsuzluk fışkırıyordu. Beşlilerden Tahsin ŞAHİNKAYA, yolsuzluğun başını çektiği için, içinde uyuşturucu ticareti yapan Güney Amerika ülkelerindeki generaller de dahil, dünyada 25 zengin generalin arasına giren bir servete sahipti. Bakanların, bürokratların, milletvekillerinin adları yolsuzluklara karışmıştı. Bir başka deyişle; at binenin, kılıç kuşananın'dı. 12 Eylül ve onun himayesinde erkte oturanları en iyi anlatan sözcüklerden biri yolsuzluk sözcüğüydü.

İyice budanmış olan 1961 ANAYASASI, 1982 ANAYASASI ile yürürlülükten tamamıyla kaldırılmış, temel hak ve özgürlükler sonuna kadar kısılmıştı. Yasa yerini keyfiliğe bırakmış, Beşlilerin söyledikleri, yasa yerine geçmişti. 1982 ANAYASASI demokrasi karşıtı bir uygulama ile %90'ları aşan bir çoğunlukla kabul ettirilmiş ve 12 Eylülcülerin yaptıklarından dolayı yargı önüne çıkarılamayacaklarına dair bir yasa maddesi de Anayasa'ya konulmuştu.

Kurulan Sıkıyönetim Mahkemeleri, yöntem ve temel açıdan yasal dayanaktan yoksun olup keyfi bir işlerliğe sahipti. Sanık olarak mahkeme önüne getirilen kimseler düşman muamelesi gördüğü için hiç bir yasal haklarını kullanamaz durumdaydılar. Avukatlar savunmanlık görevini yapmaları için konuşma haklarını kullanamadıkları gibi sık sık yargı heyeti tarafından duruşma salonundan atılıyordu.

Yaşları küçük olmasına karşın, Erdal EREN ve Necdet ADALI ölüm cezası alıyor ve karar hiçbir aşamada düzeltilmeksizin ölüm cezaları infaz ediliyordu. Dönem; Yasaların hiçe sayıldığı bir dönem olup, uygulamalar neredeyse açıktan açığa öç alımına dönüştürülüyordu. Ülke içinde hiç kimse hak ve özgürlüklerini kullanamaz duruma getirilmişti. O dönem, başını Aziz NESİN'in çektiği ve AYDINLAR DİLEKÇESİ olarak bilinen dilekçeciler bile cuntanın hışmına uğramaktan kurtulamamıştı. Tutuklamalar, yargılamalar yıllarca sürmüş, baskı ve yıldırma politikası bir karabasan gibi ben aydınım diyenlerin tepesine çökmüştü.

İç ve dış borçlar 12 Eylülcülerin döneminde neredeyse üçe katlanmış ve ülkenin öz kaynakları faiz ödemelerine harcanır olmuştu. IMF'den, Dünya Bankası'ndan ve emperyalist güçlerden gelen istekler tartışmasız uygulamaya konulmuş, özelleştirme talanını yeni liboşlar bir kurtuluş gibi savunmaya başlamışlardı. Dört eğilimi partisine taşıdığını söyleyen Turgut ÖZAL'ın parlamentoyu taktığı falan yoktu. Bütün kararların ağababası ÖZAL sayılırdı. Ve zaten parlamentodan dişe dokunur bir karar çıkması da eşyanın doğası gereği olanaksız gibiydi. Turgut ÖZAL, partisine dönekleri, dincileri, faşistleri, tatlısu liboşlarını doldurmuş bir padişah havası yaşıyordu.

Kitlelerin yoksulluk düzeyi gitgide artmasına karşın zamların önünü almak olası değildi. Türk parası sürekli olarak değer yitirerek eriyor, dışa bağımlılığın dayanakları her geçen gün biraz daha güçlendiriliyordu. Türk Parasını Koruma Kanunu da iptal edildiği için, Amerikan Doları günlük yaşamımıza neredeyse tamamıyla girmiş bulunuyordu. Artık, Amerika bizi bir kağıt parçasıyla soyup soğana çevirmeye başlamış, üretmeden tüketmek moda bir hastalık haline gelmişti.

Koskoca ülke ekonomik, sosyal, siyasal açıdan 12 Eylülcülerin cenderesi altında iyice sıkıştırılmış, yozlaşmalar uç safhaya varmıştı. Zenginler bir eli yağda bir eli balda dikensiz gül bahçesinde har vurup harman savuruyorlardı. Bütün bunlara karşın bunlara; birisi çıkıp bu suyun bolluğu nereden geliyor diyemiyordu. Kitlelerin uyutulması için bol bol milliyetçilik ve dincilik yapılarak toplum içten içe çökertiliyordu.

Sonuç olarak 12 Eylülcüler ülkemizin kentlerine, sokaklarına, caddelerine faşizmin kara bayrağını asmışlar emekçi kitleleri inim inim inletmişlerdi. Bugün çektiklerimizin neredeyse tamamı 12 Eylülcülerin suçuydu ve yaptıkları yanlarına kar kalmamalıydı. Başkalarının bellekleri balık belleği olabilir, biz sosyalistler ülkemizin hem bulunçu (vicdan) hem de belleğiyiz. Bu nedenle, bir kez daha diyoruz ki:


12 EYLÜL YARGILANMALIDIR.




İDAM EDİLENLER


Adı Soyadı
Tarih
Yer

Necdet Adalı (sol görüşlü)
7 Ekim 1980
Ankara

Mustafa Pehlivanoğlu (sağ görüşlü)
7 Ekim 1980
Ankara

Serdar Soyergin (sol görüşlü)
25 Ekim 1980
Adana

Erdal Eren (sol görüşlü)
13 Aralık 1980
Ankara

Cevdet Karakaş (sağ görüşlü)
4 Haziran 1981
Elazığ

Veysel Güney (sol görüşlü)
10 Haziran 1981
Gaziantep

Ahmet Saner (sol görüşlü)
25 Haziran 1981
İstanbul

Kadir Tandoğan (sol görüşlü)
25 Haziran 1981
İstanbul

Mustafa Özenç (sol görüşlü)
20 Ağustos 1981
Adana

İsmet Şahin (sağ görüşlü)
20 Ağustos 1981
İstanbul

Seyit Konuk (sol görüşlü)
13 Mart 1982
İzmir

İbrahim Ethem Coşkun (sol görüşlü)
13 Mart 1982
İzmir

Necati Vardar (sol görüşlü)
13 Mart 1982
İzmir

Fikri Arıkan (sağ görüşlü)
27 Mart 1982
Ankara

Sabri Altay (adli suçlu)
23 Nisan 1982
Adapazarı

Cengiz Baktemur (sağ görüşlü)
30 Nisan 1982
Elazığ

Şahabettin Ovalı (adli suçlu)
12 Haziran 1982
Sinop

Ednan Kavaklı (adli suçlu)
18 Haziran 1982
Ankara

Ali Bülent Orkan (sağ görüşlü)
13 Ağustos 1982
Ankara

Veli Acar (adli suçlu)
13 Ağustos 1982
Isparta

Eşref Özcan (adli suçlu)
19 Ağustos 1982
Kayseri

Halil Fevzi Uyguntürk (adi suçlu)
29 Aralık 1982
Afyon

Kazım Ergun (adli suçlu)
29 Aralık 1982
Akşehir

Muzaffer Öner (adli suçlu)
29 Aralık 1982
Amasya

Adem Özkan (adli suçlu)
13 Ocak 1983
Balıkesir

Hüseyin Çaylı (adli suçlu)
13 Ocak 1983
Afyon

Osman Demiroğlu (adli suçlu)
13 Ocak 1983
Isparta

Ahmet Mehmet Uluğbay (adli suçlu)
22 Ocak 1983
Akşehir

Ali Aktaş (siyasi)
23 Ocak 1983
Adana

Duran Bircan (adli suçlu)
23 Ocak 1983
Denizli

Levon Ekmekçiyan (Asala)
28 Ocak 1983
Ankara

Ramazan Yukarıgöz (sol görüşlü)
29 Ocak 1983
İzmit

Ömer Yazgan (sol görüşlü)
29 Ocak 1983
İzmit

Erdoğan Yazgan (sol görüşlü)
29 Ocak 1983
İzmit

Mehmet Kambur (sol görüşlü)
29 Ocak 1983
İzmit

Ahmet Kerse (adli suçlu)
30 Ocak 1983
Gaziantep

Rıdvan Karaköse (adli suçlu)
5 Şubat 1983
Akşehir

Cavit Karaköse (adli suçlu)
5 Şubat 1983
Akşehir

Süleyman Karaköse (adli suçlu)
5 Şubat 1983
Akşehir

Fatih Laçinligil (adli suçlu)
24 Şubat 1983
Keşan

Faik Görünmez (adli suçlu)
24 Şubat 1983
Kilis

Mustafa Başaran (adli suçlu)
30 Mart 1983
Edirne

Hüseyin Üye (adli suçlu)
30 Mart 1983
Nazilli

Şener Yiğit (adli suçlu)
20 Nisan 1983
Isparta

Cafer Aksu Altıntaş (adli suçlu)
20 Nisan 1983
Ordu

Abdülaziz Kılıç (adli suçlu)
26 Mayıs 1983
Edirne

Halil Esendağ (sağ görüşlü)
5 Haziran 1983
İzmir

Selçuk Duracık (sağ görüşlü)
5 Haziran 1983
İzmir

İlyas Has (sol görüşlü)
6 Ekim 1984
İzmir

Hıdır Aslan (sol görüşlü)
24 Ekim 1984
İzmir


Kaynak : Özgür Ansiklopedisi



Bugün bunu okudum sizlerle paylaşmak istedim.Darbeyi yaşayan bir insanın birebir ifadeleridir.Çoğumuz o dönemleri yaşamadık ama bugünün temeli ne zaman atıldığını şimdilerde bu iktidarla beraber nasıl perçinlendiğini görüyoruz.

[hercaiii]

sevgili canlar ben koyu bir sosyalist bi gencim bu tür konuları okudum zaman kiinim iki katına cıkıyor yapılan zülümler sebebsiz gelen ölümler ne kadar gerici bir ülkede yasıyoruz bi insan düşüncelerinden dolayı adi bir sekilde öldürülür mü sizce bunun tek acıklaması var birilerinin comana cubuk sokmaktır

yıldıramaz bizleri hücreleriniz
vız gelir celladınız sehbalarınız
bak nasılda mutlu gidenlerimiz
eksilmeyiz tükenmeyiz dar agacında

canını veren sırrını vermeyen yoldasım kardesim benim kaypakkayam zalimlerin korkulu rüyası denizim seni mitinglerde tanıdık asıldın ama orda verdigin bedenindi attın son adımı dar agacına gözlerin büyüdü karanlıgında son görevi celladına bırakamdın ki ilyas kardesim


***güneş nerede doguyosa biz ordayız***

[Amedli]

HİTLER ALMANYA'SINDA gerçekleşen bir olay üzerüne söylenen söz..

Önce Sosyalistleri topladılar...
Sesimi çıkarmadım...
Çünkü ben Sosyalist değildim...

Sonra Sendikacıları topladılar...
Sesimi çıkarmadım...
Çünkü ben Sendikacı değildim..

Sonra Yahudileri topladılar...
Sesimi çıkarmadım...
Çünkü ben Yahudi değildim...

Sonra ise beni almaya geldiler...
BENİM İÇİN,
Sesini çıkaracak kimse kalmamıştı...


http://www.aleviforum.com/showthread...neciligin+sonu